control

Acción de comprobar exhaustivamente ou verificar algunha cousa.

Exercicio que se realiza para seguir a evolución dos coñecementos dun alumno.

Limitación da liberdade ou dominio sobre unha acción ou un fenómeno.

Capacidade de levar a cabo este dominio.

Oficina na que se fai a verificación e a comprobación dalgunha cousa.

Posto do exército, da policía ou doutro órgano oficial que realiza unha operación de vixilancia.

Conxunto de operacións orientadas a supervisar o estado dun sistema (vehículo, máquina, proceso industrial, etc) para poder xerar, en función das desviacións do seu comportamento respecto do desexado, as accións de mando necesarias para reducir ou anular esa desviación. Cando a captación da información do estado do sistema, a análise e comparación respecto do comportamento desexado e as accións de mando se realizan dun xeito automático, fálase de sistema automático, de sistema con control automático ou, simplemente, de control automático, que se leva a cabo en dúas configuracións básicas: en bucle aberto e en bucle pechado (con feedback ou retroalimentación). A aplicación do ordenador deulle un forte pulo ao desenvolvemento do control dixital. Os sistemas de control pódense clasificar de varias maneiras: segundo os métodos de análise, en lineais ou non lineais, invariantes e variantes; segundo o tipo de sinal, en continuos ou discretos; segundo o tipo de compoñentes, en electromecánicos, hidráulicos, pneumáticos e biolóxicos; segundo a súa función principal, en posicionadores, termostatos, reguladores de velocidade, etc. A súa concepción e funcionamento organízase en tres niveis: enxeñería de sistemas, enxeñería de compoñentes e instrumentación. Entre as súas aplicacións máis interesantes está a regulación automática, que ten como obxectivo manter constante unha determinada magnitude malia as perturbacións ás que se poida ver sometida. A compensación dinámica, outra aplicación dos sistemas de control, ten como obxectivo a mellora do funcionamento dinámico de certos compoñentes ou sistemas, mediante a aplicación dun control retroactivo. A segunda configuración é a de control en bucle pechado (con retroalimentación ou feedback): a variable controlada devólvese e compárase coa de control, e a súa diferencia, previamente elaborada polo regulador, determina a evolución do órgano motor co fin de reducir a desviación observada. O control óptimo tenta conseguir que o sistema de control opere de xeito que se optimice un determinado criterio da calidade do funcionamento. Na regulación de procesos, a tecnoloxía electrónica foi desprazando a pneumática e a evolución cara ás técnicas dixitais significou tamén a dixitalización do control de procesos e, particularmente, a dos reguladores.

Control en tempo real de sistemas dinámicos no que o controlador ou corrector está instrumentado por medio dun ordenador. O seu emprego estendeuse máis en servomecanismos, pilotos automáticos, refinerías e sistemas de transporte público. O desenvolvemento dos microprocesadores deulle un pulo definitivo ao uso do control dixital, que se pode atopar hoxe en día nos automóbiles, nos electrodomésticos ou nos xogos electrónicos. As características deste tipo de control son a versatilidade, a flexibilidade e o traballo con sinais dixitais. O ordenador conéctase a sensores e operadores, xeralmente analóxicos, a través de mecanismos interpostos capaces de converter a información analóxica en dixital (convertedor A/D) ou viceversa (convertedor D/A). A diferenza dos controladores analóxicos, os controladores dixitais son dispositivos electrónicos que poden controlar diversos bucles mediante as secuencias de saída xeradas por algoritmos de cálculo numérico moi diversos.

Tipo de control que dá as instrucións segundo un código numérico rexistrado nunha cinta perforada ou nun disco magnético. Emprégase moito nas máquinas-ferramenta para dirixir a secuencia das operacións que se queren realizar.

Rama da teoría de sistemas que trata do xeito de conseguir o cambio de comportamento dun sistema por medio de accións externas. Fai de ponte entre a abstracción matemática e a realidade física, e pódese aplicar a ámbitos tan diversos como a enxeñería, a economía e a bioloxía. Pode subdividirse en dúas grandes partes: teoría clásica e teoría moderna. Cando o controlador está instrumentado por medio dun ordenador fálase de control dixital. O obxectivo do control é conseguir que a saída da planta y(t) se manteña igual ao sinal de mando r(t), seguindo as súas evolucións, malia a presenza de perturbacións. No caso r=0, o control recibe o nome específico de regulación. Cualifícase de robusto o sistema que presenta un alto grao de inmunidade ás perturbacións e unha baixa sensibilidade ás variacións paramétricas; a maneira máis sinxela de conseguilo é utilizar un bucle pechado de control con retroacción negativa. Se o bucle presenta un comportamento propio da retroacción positiva ou rexenerativa, pódense producir oscilacións e mesmo inestabilidade. O obxectivo da teoría clásica é a análise e a síntese (ou deseño) de sistemas de control, fundamentalmente lineais invariantes e dun só bucle. Para certos sistemas, estes métodos non son axeitados e cómpre recorrer á formulación de estado característica da teoría moderna.

Tecla que se acostuma utilizar en solitario ou en combinación con outras para facer que un ordenador execute determinadas ordes.

Código que emprega secuencias de caracteres estándar ANSI (secuencia de escape) e as envía á pantalla do ordenador para que realice distintas accións, como a de borrar a pantalla.