entender

1. v t

   1. Percibir unha cousa ou o que di unha persoa e verificalo coa intelixencia. Na tradición oral recóllense ditos como: “Cada un entende o que lle convén e non sempre lle sae ben. No entender o primeiro; no falar o derradeiro. Para entender de presos carcereiros vellos.”

      Ex: Explicouno de novo para que o entendese mellor. Non o entendeu, tes que llo volver repetir.

      Sinónimos: comprender.

   2. Captar o significado de algo. OBS: Normalmente, úsase cos adverbios ben e mal.

      Ex: Non entendo ben a obra dese autor. Entendín mal o que me dixeches e non souben como facelo.

   3. Poder saber o que se fala nun idioma estranxeiro.

      Ex: Entende o galego perfectamente, pero non o fala.

   4. Saber os motivos de algo.

      Ex: Xa te entendo e sei o que queres dicir.

   5. Encontrar explicable e normal algo, como unha actitude ou un sentimento.

      Ex: Nunca entenderei a maneira de pensar da miña avoa.

      Sinónimos: comprender.
2. v t

   Deducir alguén algo que se enuncia de forma indirecta.

   Ex: Polos movementos que facía entendeu que pasaba algo grave. Pola súa forma de falar entendín que non estaba contento co traballo.

   Sinónimos: interpretar.
3. v t

   Considerar alguén a idea que se expresa.

   Ex: O tribunal entende que o acusado debe ser posto en liberdade.

4. v t

   Opinar algo.

   Ex: Entendo que sería mellor facelo o máis axiña posible.

   Sinónimos: coidar, crer, xulgar.
5. v t

   Coñecer a alguén e saber cómo hai que tratalo.

   Ex: Non vale para profesor porque non entende os nenos e está sempre berrando con eles.

6. v i

   Ter coñecemento sobre algunha cousa.

   Ex: Entende moito de peixes. Non entendo nada do que me dixeches.

7. v i

   Facer caso unha persoa ou un animal cando o chaman.

   Ex: Non lle chames can que só entende por Barbas.

8. v i [DER]

   Ocuparse dun asunto un xuíz ou un tribunal.

9. v i

   Ser homosexual.

   Ex: Os protagonistas da película entendían.

10. v pron

    Comprenderse un a si mesmo.

    Ex: Ti non te preocupes que eu xa me entendo.

11. v pron

    Estar de acordo ou en harmonía unha persoa con outra.

    Ex: Non se entende co cuñado.

12. v pron

    Ter un home e unha muller unha relación amorosa en secreto.

    Ex: A panadeira enténdese con ese home dende hai anos.

13. v pron

    Establecerse unha comunicación entre dúas persoas.

    Ex: Na viaxe entendéronse por sinais porque non sabían a lingua do país.

14. v pron

    Percibir con claridade algo.

    Ex: Con tanto ruído non se entendía o que dicía e non puiden saber de qué falaban.

15. v pron

    Saber manexar un asunto económico ou un negocio.

    Ex: Con ese negocio non se entenden e tiveron que pechar.

Frases feitas

• Dar a entender. Dicir algo de forma indirecta ou insinuada.

• Entenderse cunha cousa. Saber utilizala con facilidade.

• Entender a agulla de marear. Saber convivir con todo o mundo.

• Entender ás legoas. Aplícase á persoa que aparenta non comprender algo, pero que non obstante comprendeu todo.

• Non entender o abecé. Ter dificultades na comprensión de algo.

• Ó/No (meu, teu...) entender. Na opinión de.

• Quen queira entender que entenda. Expresión que se emprega para apelar ao auditorio e provocar unha reflexión sobre o que se acaba de dicir.

• Xa me entendes. Expresión que se lle di a alguén cando se supón que xa sabe do que se está a tratar.

Refráns

• Ben a entende aquel que merca e vende.
• Cada un se entende e Deus ben nos comprende.
• O que aprende e non comprende, xa me entende.
• O que aprende o que non comprende, xa me entende.
• Quen me entende, entende; iso ben se comprende.
• Vale máis entendelas que porfialas.