gas

Nome que se dá a certos conxuntos de partículas que se poden estudar mediante a aplicación das teorías da mecánica estatística. Así, fálase ás veces de gas de neutróns, de protóns, de electróns, etc.

Mestura combustible de gases que se emprega para a produción de calor, para a iluminación, etc. Os gases combustibles que se empregan normalmente non son, case nunca, especies químicas únicas, senón que se forman por mesturas de diversos compoñentes. Clasifícanse os gases combustibles en tres grupos, segundo o seu poder calorífico e a súa densidade relativa respecto ao aire. Os gases dun mesmo grupo son intercambiables, é dicir, pódense empregar nun mesmo queimador. Pódense clasificar tamén segundo a súa orixe ou a súa forma de obtención. Así, os gases manufacturados son os que se obteñen por medio dun proceso de transformación química. Son gases manufacturados o gas de coque, o gas cidade, o gas natural de substitución, o gas de auga, etc. O gas de coque, que tamén se denomina de batería, é un subproduto da destilación seca de hullas de elevada calidade nos fornos de produción de coque. O gas cidade é análogo ao de iluminación, ao que substitúe practicamente na actualidade. O gas de auga contén fundamentalmente monóxido de carbono e hidróxeno, obtense por reacción de vapor de auga con carbón a alta temperatura e emprégase principalmente como fonte de hidróxeno e na síntese doutros compostos químicos. O gas natural é o que se extrae dos pozos naturais e está constituído principalmente por metano. Finalmente, os GLP (gases licuados de petróleo) que están formados sobre todo por propano, butano e as súas mesturas, e que se obteñen por destilación directa do petróleo nas refinerías. Almacénanse a presión para que se manteñan en estado líquido. Pódese facer unha derradeira clasificación segundo o sistema de distribución do gas; así, distínguense o gas canalizado do gas embotellado, segundo se distribúa mediante unha rede de tuberías ou ben en recipientes. Exemplos de gas embotellado é o butano ou o propano. A utilización do gas, que se producía industrialmente como combustible, data de finais do s XVIII e de comezos do s XIX, cando Philippe Lebon en Francia, Jan Pieter Minckelers en Holanda e William Murdock en Inglaterra, iniciaron a produción de gases combustibles por destilación seca da hulla, que se destinou á iluminación, que contén hidróxeno e metano como principais compoñentes. A aplicación do gas para a cocción de alimentos data de 1856. O quentador de auga data de 1860, e en 1884 coñecíase xa o primeiro sistema de calefacción central. Non foi ata o decenio 1950-1960 que comezou un cambio tecnolóxico importante: a substitución da hulla polas naftas de petróleo. Os principais métodos de obtención de gases combustibles a partir de carbón son a coquización, a síntese e a hidroxenación. A coquización, ou destilación seca da hulla, proporciona un gas que está constituído por hidróxeno, óxido de carbono, metano e outros hidrocarburos; como subprodutos obtense o coque e o alquitrán. Obtense o gas de síntese por reacción, en gasóxenos, do carbón candente con vapor de auga (reacción que produce o que se denomina gas de auga) ou cunha corrente de aire (coa que se obtén o gas de aire ou gas pobre, que contén como principal substancia combustible o monóxido de carbono). A hidroxenación a presión elevada do carbón finamente dividido dá un gas que está formado por hidrocarburos. A partir do petróleo, é dicir, de naftas ou doutras fraccións que se obteñen en refinerías, emprégase o método de reforming ou o de gasificación. Co reforming catalítico de naftas con vapor de auga, a baixa presión ou a alta, con procesos cíclicos ou continuos, obtense un gas cidade composto de hidróxeno, óxidos de carbono, osíxeno, nitróxeno, metano ou outros hidrocarburos. Coa gasificación de hidrocarburos por oxidación parcial obtense un gas de características semellantes ao anterior. Nos casos nos que resulta interesante a obtención de gas natural sintético (cun alto contido de metano), pódese someter o gas, que se obtén por calquera dos métodos anteriores, á reacción de metanización. O gas natural que está nos xacementos tense que someter a unha serie de tratamentos previos: secado ou eliminación de vapor de auga por adsorción con alúmina activada, lavado con sosa ou aminas para eliminar os compoñentes ácidos (sulfuro de hidróxeno e dióxido de carbono), e separación do etano, o propano e os hidrocarburos máis pesados co que se obtén un gas cun alto contido en metano. O uso principal dos gases combustibles, canalizados ou embotellados, é o doméstico. As aplicacións industriais e comerciais do gas son tamén moi importantes, tanto no campo da calefacción como no de alimentación de aparatos específicos: quiemadores, caldeiras, chisqueiros, etc. Ademais das vantaxes do gas, diante doutros combustibles, de non contaminar a atmosfera, a súa utilización é imprescindible cando se necesitan atmosferas controladas ou chamas especiais (industrias de vidro, cerámicas, metalúrxicas, etc). Distribúese por canalizacións subterráneas que forman as redes de distribución, nas que ten que manter unha presión adecuada para que os aparatos funcionen correctamente. Os tipos de gas que se empregan como fontes de calor e de enerxía, tanto para o consumo doméstico como para a industria, inclúen o gas natural, o denominado gas cidade, e os gases licuados do petróleo (butano e propano). O consumo de gas natural desenvolveuse con posterioridade ao do petróleo; fíxoo rapidamente trala Segunda Guerra Mundial, e a participación do gas natural no abastecemento mundial de enerxía continúa crecendo. En 1979, coa segunda crise mundial do petróleo, América do Norte consumía a porcentaxe de gas natural máis elevada do mundo (64,5%), pero, en 1984, o primeiro lugar pasou ao COMECON (36,9%), diante de América do Norte (36%), seguida de Europa Occidental (13,85), América Latina (4,65), Oriente Medio (2,9%) e Xapón (1,95%). O consumo de gas natural no Estado español iniciouse en 1969, coa entrada en funcionamento das instalacións que se construíron no porto de Barcelona. Esta disponibilidade de gas natural permitiu substituír parcialmente o gas manufacturado. Na década dos cincuenta comezou a empregarse os GLP (butano e propano) e no inicio da década dos sesenta tivo lugar a renovación da industria do gas manufacturado, e como materia prima substituíuse a hulla polas naftas, feito que permitiu un rexurdimento das fábricas de gas.

apores que se producen no estómago ou nos intestinos.

Gas que se emprega na guerra química, que cando é absorbido polo corpo, afecta ás funcións do organismo como a transferencia de osíxeno aos tecidos.

Gas combustible, que ten como principal compoñente o metano, que se desprende das augas estancadas como resultado da descomposición da materia orgánica.

Conxunto de electróns libres en movemento no interior dun recinto baleiro ou con gas, dun condutor ou dun semicondutor.

Gas que ten como principal compoñente o metano, que está nos xacementos carboníferos, orixinándose no proceso de formación dos mesmos.

Forma na que se presenta a maior parte da materia interestelar. Componse de hidróxeno (~-65%), helio (~-35%) e outros elementos en proporción moi inferior. Mediante os estudios radioastronómicos do gas interestelar pódese obter información das zonas da Vía Láctea opticamente inaccesibles.

Gas que actúa selectivamente sobre as terminacións nerviosas da córnea e da conxuntiva, que provoca unha irritación dos ollos, unha sensación de dor e unha abundante secreción de bágoas, acompañada de pestanexo e privación da visión. Os que máis se coñecen son os haloxenuros de bencilo e os derivados haloxenados da acetofenona, como o cloroacetofenona.

Cada un dos elementos do grupo 0 da táboa periódica. Son monoatómicos (posúen un só átomo), están en estado gasoso a temperatura ambiente e, agás excepcións, quimicamente inertes. Polo feito de ter as capas electrónicas exteriores completas, resulta difícil combinalos con eles mesmos ou con outros elementos. Os gases nobres son o helio (He), o neon (Ne), o argon (Ar), o cripton (Kr), o xenon (Xe) e o radon (Rn). En 1933 L. Pauling supuxo que os gases nobres se podían combinar quimicamente con elementos hiperactivos, como é agora o fluor, e propuxo incluso fórmulas de determinados compostos, como o hexafluoruro de cripton ou de xenon. No ano 1962 N. Bartlett obtivo un composto de xenon, platino e fluor, baseándose nun semellante que contén osíxeno con certas similitudes entre este e o xenon. No mesmo ano sintetizáronse dous compostos máis de xenon e cripton, e máis adiante outros compostos destes gases e de radon.

Nos motores de combustión interna, produto da combustión que sae polos colectores de escape.

Cloruro de calcio.