Guadiana

Río da Península Ibérica, colector das augas da Mancha e de toda a gran vertente que limita ao N cos Montes de Toledo e ao S con Sierra Morena (744 km de lonxitude e 67.800 km² de conca). Nace nas lagoas de Ruidera e ten a cabeceira no altiplano da Mancha. Desde Ciudad Real o fondo da vertente accidéntase fortemente polos relevos de Sierra Morena, que se orientan cara ao NO. O río estréitase desde Alcolea de Calatrava ata o pequeno encoro de Cíjara, e en Villanueva de la Serena entra en Las Vegas. Estréitase de novo na fronteira con Portugal e desemboca no Atlántico en Ayamonte. Ten un caudal de 73 m³/s na ponte de Las Palmas, en Badajoz, e en Ayamonte é de 110 m³/s. Os afluentes principais son, pola dereita, o Záncara e Cigüela, Bullaque, Gévora e outros menores; na beira esquerda, o Azuer e Jabalón, Zújar e Matachel, Ardila e Chanza. O caudal do Guadiana oscila moito dun lado a outro e, malia a súa escaseza, ten fortes enchentes e inundacións. Na Mancha encórase a auga do alto Guadiana, no encoro de Peñarroya (45,8 hm³) e a do Becea (22 hm³), no encoro de Gasset. En Extremadura están os encoros de Cíjara (1.670 hm³), de Puerto Peña (530 hm³), de Orellana (800 hm³) e a represa de Montijo (8 hm³), no Guadiana medio; e o encoro do Zújar (723 hm³), no río do mesmo nome. En territorio portugués é importante o encoro de Caia (200 hm³).