Otero Álvarez, Aníbal Xermán Alexandre

Filólogo e escritor. En 1926 ingresou na facultade de Filosofía e Letras da Universidad Central e tivo como mestres a Menéndez Pidal e Navarro Tomás. En 1931 entrou a traballar no Centro de Estudios Históricos e percorreu, na compaña de Julio Atalaya, moitos lugares de Castela, León, e, sobre todo, Galicia e o occidente de Asturias, recollendo materiais para o Romancero general de España (Romancero tradicional de las lenguas hispánicas). Cando se iniciaron os traballos do Atlas Lingüístico de la Península Ibérica (ALPI) pasou a formar parte do equipo encargado de facer o labor de campo. Xeograficamente percorreu Galicia e Portugal, as provincias de Valladolid, Segovia e Zamora e parte das de Palencia e Ávila. Estaba traballando no N de Portugal para o ALPI cando estalou a Guerra Civil Española; o 5 de agosto foi entregado polas autoridades lusitanas aos sublevados españois, que o encarceraron sucesivamente en Tui, na illa de San Simón, en Burgos e en Figueirido. Saíu en liberdade condicional o 22 de maio de 1941 e obtivo a definitiva o 22 de agosto de 1942. Cando se remataron os traballos do ALPI reanudou, entre 1953 e 1954, a súa investigación en Portugal, con L. Cintra e M. Sanchis i Guarner. Preocupado polo tesouro lexicográfico galego, publicou en Cuadernos de Estudios Gallegos (“Hipótesis etimológicas referentes al gallego-portugués”, 24 fascículos, 1949-1971; “Una versión latina popular de las doce palabras retorneadas”, 1951; “Irregularidades verbales del gallego”, 1952), en Archivum (“Contribución al léxico gallego y asturiano”, 10 fascículos, 1953-1964), en Homenaje al profesor Alarcos (“Voces onomatopéyicas del gallego-portugués”, 1966), e as obras Contribución al dicionario gallego (1967) e Vocabulario de San Jorge de Piquín (1977), de máis de 10.000 voces, que se publicou grazas ao labor de Antón Santamarina e Francisco García, que transcribiron e ordenaron o material dos orixinais, que datan de 1941 e que se foron enriquecendo posteriormente con anotacións de datos recollidos en épocas moi distintas. Tamén se dedicou á creación literaria, e así deixou dúas ou tres poesías soltas no semanario Guión e   na revista Nós, ademais da novela Esmoriz (1994), que posiblemente escribise no cárcere de Tui e onde se localizan elementos históricos e líricos, xunto con trazos autobiográficos. En 1958 foi elixido correspondente da Real Academia Galega e, en 1964, numerario, pero renunciou a tomar posesión da súa cadeira.

Cronología