Pequín

Capital de China e da rexión do Norte que, xunto cos suburbios, forma unha multicapacidade especial, que é unha unidade administrativa como o sheng, baixo a autoridade directa do goberno (16.808 km²; 13.820.000 h [2000]). Está situada ao NL do país, no extremo NO da chaira de Hebei, entre os ríos Beihe (Pei Ho) ao L, e o Yongding ao O. Malia as destrucións e reconstrucións sufridas ao longo dos séculos, a cidade mantivo o seu plano tal e como o concibiu Khublai Khan. Está formada por dúas cidades amuralladas contiguas: ao N a Cidade Tártara ou Cidade Interior, que contén a Cidade Prohibida, e ao Sur a Cidade Chinesa ou Cidade Exterior, formada principalmente por barrios de comerciantes. Ademais da función política e administrativa, é un gran centro cultural, comercial e industrial. Centro artesanal reputado no pasado, desenvolveu unha grande e moderna industria de siderurxia, material ferroviario, maquinaria, tractores, electrónica, téxtil, química, confección, pel, artes gráficas, cemento e alimentación; ; ademais conta cun reactor nuclear. O seu porto é Tianjin, no golfo de Bo Hai. Localizáronse restos paleolíticos do Homo erectus pequinensis (500000? anos) e do Homo neanderthalensis (50000? anos). No ss IV e III a C converteuse na capital do Reino de Yan, co nome de Ki. Foi ocupada polos nómades invasores de China do Norte (ss IV-VI) e recuperada polo pobo Han durante o reinado da dinastía Tang (618-907). Os kitans convertérona na capital do S co nome de Nanquín (938-1122). Co establecemento do estado de Kin, baixo os Ŷuršet (1122), foi chamada Chungtu. Conquistada polos mongois de Xenguis Khan (1211), foi convertida por Khublai Khan na capital da dinastía Yuan (1279 -1368) e centro político de toda a China mongol, cos nomes de Taitu (‘gran cidade’), ou en mongol, Khanbalik (‘cidade do khan’), e que Marco Polo chamou Cambaluc. A reacción chinesa, coa dinastía Ming (1368), desposuíuna da categoría de capital, que pasou a Nanjing. En 1399 o trono foi usurpado polo príncipe Yan, e en 1420 a cidade, chamada xa Pequín, foi a capital dos Ming. Capital tamén da dinastía manchú (1644-1911), en 1900 foi escenario da revolta dos bóxers. Entre 1928 e 1949 recibiu o nome de Beiping. Ocupada polos xaponeses (1937-1945), non recobrou o seu nome e a categoría de capital ata que foi ocupada polos comunistas en 1949. A parte máis importante das fortificacións son as murallas da Cidade Tártara ou Interior, que datan do período Ming; no centro do recinto está a cidade prohibida ou Porpra (residencia imperial). Na Cidade Exterior ou Chinesa sitúase a Universidade de Xinhua, edificada en 1898. Os edificios máis notables son os templos que envolven ambas as dúas cidades: ao N o Templo da Terra (1520) e o de Confucio (época Ming); ao S, o de Agricultura (1422), o do Ceo e o do Ano Feliz, e ao O, o da Lúa e o Sol (1530).