Provenza

Rexión de Occitania que limita ao O con Languedoc, ao L con Liguria e Piemonte, ao N co Delfinado e ao S co Mar Mediterráneo. Pertence á rexión Provenza-Alpes-Costa Azul da división administrativa francesa. O relevo presenta unha estrutura graduada desde unha liña de cristas prealpinas ou alpinas (monte Vetor 1.912 m; monte Pelat 3.053 m) ata o mar. Este feito explica o clima mediterráneo uniforme, seco e luminoso. Diferénciase entre a Provenza do Ródano e do baixo Durance, a Provenza marítima (Costa Azul), a Provenza alpina e a Provenza interior. A parte do territorio industrial corresponde ao L, o punto onde se articula a cidade de Marsella e o Ródano. A industria petrolífera substituíu a antiga elaboración industrial do azucre e do aceite e patrocinou a creación dun complexo petroleoquímico portuario. O turismo é un dos seus recursos máis importantes. Dominada polos romanos, constituíuse a partir do Tratado de Verdún (843) como unha fronteira, establecida polos carolinxios no Ródano. No s X foi posesión dos reis de Borgoña e, en 1032, do Imperio. Despois dunha época de esplendor nas artes e literatura, o impacto da cruzada albixense modificou considerablemente esta situación. A casa real francesa conseguiu penetrar no país indirectamente e durante este período o papado fixou a súa residencia en Aviñón, e así o antigo marquesado converteuse en condado. A partir de 1273, o rei de Francia cedeu ao papa o territorio aviñonés que, unha vez restablecida en Roma a capitalidade da Igrexa, despois de longas disputas pasou a Francia (1790). No s XVII producíronse revoltas contra a política centralista de Richelieu. Despois da Revolución Francesa e ata o s XX mostrouse como unha rexión moi diversa: ultrarrealista en 1815, republicana en 1851 e berce da comuna de Marsella en 1871. O renacemento occitanista de Provenza foi, de entrada, de signo urbano e proletario pero, co felibrismo, converteuse en rural e burgués. Só o occitanismo, despois de 1950, puido, en certa maneira, restablecer unha situación de equilibrio.