Sócrates

Filósofo. A súa figura é coñecida por testemuños, a miúdo contrapostos. Despois de morto proliferou a literatura dos diálogos socráticos (Diálogos de Platón, Ditos memorables, a Apoloxía e o Simposio de Xenofonte e os Diálogos de Fedón). Sen aspiracións políticas, non puido evitar ser membro da bulé ateniense e participar noutros órganos de decisión. Baixo a democracia, foi acusado de irrelixioso e de corruptor da xuventude, e foi condenado a morte. Opuxo ao relativismo dos sofistas a convicción de que existe sempre unha verdade absoluta sobre as cousas, enraizada no seu ser esencial e á cal o home ha de procurar acceder por medio da razón. Opúxose tamén aos físicos, rexeitando a prioridade dada ao problema da natureza e o camiño empregado para conquistar a verdade. Promoveu un diálogo estritamente humano, fecundo na medida en que os diversos interlocutores, sometidos polo mestre a un hábil interrogatorio, van aproximándose, desde as súas respectivas opinións, cara á verdade universal buscada. Por iso o método socrático presentaba dous momentos ben diferenciados: o da ironía, mediante a cal conseguía que os seus opoñentes se liberasen dos seus prexuízos, recoñecesen a súa ignorancia e desexasen superala, e o momento maiéutico: a concepción do concepto axeitado. Este método achegaba á lóxica o estudo do proceso indutivo do pensamento, a noción de concepto como manifestación na mente da esencia das cousas e a definición onde se explican as notas do concepto. A súa aplicación no campo ético e político, lévao a guiarse exclusivamente pola propia razón.

Cronología