visigótico -ca

Relativo ou pertencente aos visigodos.

Dereito propio dos visigodos. Orixinariamente popular e consuetudinario, adoptou unha forma escrita e codificada ao establecerse os visigodos no sur das Galias e, sobre todo, ao independizarse do Imperio Romano e estenderse cara a Península Ibérica. O Código de Eurico e a revisión feita por Leovixildo constitúen os seus primeiros exemplos, quizais de exclusiva aplicación aos súbditos de raza goda, mentres que os habitantes de ascendencia romana continuaron a gozar do seu antigo dereito, que foi obxecto dunha recompilación por Alarico II, coñecida como Breviario de Alarico ou Lex Romana Wisigothorum. Esta lexislación deixou paso progresivamente a unha lexislación única e xeral para todos os súbditos, plasmada no Liber iudiciorum de Recesvinto (654), revisado por Ervixio (681) e posteriormente reelaborada por xuristas privados.

Escritura latina que se usou nos territorios que formaron parte do antigo reino visigodo e que presentaba características e duracións variables nas distintas rexións. Distínguense dúas formas, a cursiva e a minúscula, ambas as dúas derivadas da escritura común nova do Baixo Imperio Romano. A cursiva non comezou a caracterizarse ata a segunda metade do s VII, a finais do dominio visigótico. A cursiva visigótica fixouse en tres ramas: a primeira coñecida pode chamarse astur-leonesa, que perdurou ata o s X; outra foi usada ata principios do s IX nas rexións catalá e narbonesa, mentres que a terceira perdurou polo menos ata o s XII entre os mozárabes do centro e o sur da península. A minúscula visigótica ofrece unha unidade maior ca a cursiva. Nos documentos e códices da Narbonense a escritura visigótica foi desbancada pola carolinxia a comezos do s IX. Constatouse que a escritura visigótica se mantivo ata os ss XII e XIII en Galicia e Portugal, e entre os mozárabes toledanos e os do sur da Península Ibérica ata o s XIV.

Conxunto dos ritos da celebración eucarística, da administración dos sacramentos e sacramentais, e do oficio divino, propios da Península Ibérica e da Galia narbonense. Tecnicamente, debería denominarse liturxia hispánica pois os termos visigótica e mozárabe indican etapas da súa formación e permanencia. No IV Concilio de Toledo (633), o rito hispánico recibiu a súa configuración definitiva, que sobreviviu só a través dos libros litúrxicos organizados durante o episcopado do arcebispo Julián de Toledo (680-690), autor dunha recensión do Liber missarum e do oracional festivo do oficio. O rito caracterízase na celebración eucarística polo uso de tres lecturas, recitar os dípticos e dar a paz antes do canon, que na súa presentación se divide en catro fórmulas, tres delas varían en cada celebración do ano litúrxico. A progresiva incorporación das zonas árabes da Península aos reinos cristiáns do norte fixo que esta liturxia desparecese, aínda que se mantén nalgunhas zonas de Toledo.

Moeda propia dos visigodos. Parece ser que foi cuñada por primeira vez cando se instalaron na Península Ibérica e que comezou coa imitación dos trientes bizantinos dos emperadores deste período, desde Anastasio ata Xustino II. Leovixildo foi o primeiro en incluír na moeda o nome da ceca onde se cuñaba.

Canto monódico da liturxia latina visigótica, afín ao canto gregoriano e ao das demais liturxias occidentais. Escrito en notación pneumática diastemática, consérvase en máis dunha vintena de códices e en varios fragmentos manuscritos que van do s IX ao s XIII. Malia os estudos paleográficos, é practicamente descoñecida a súa melodía, agás unhas poucas que se transcribiron en notación diastemática aquitana e catalá. Aínda que se lle presupón unha notación propia primitiva, os manuscritos nomean dúas escolas: a do norte, con pneumas verticais, e a de Toledo, máis tardía, que presenta trazos horizontais e cursivos.