Armenia, Reino de ou Pequena Armenia

Estado cristián formado a partir do s XI na costa sur-leste de Asia Menor, na antiga Cilicia, por migración dos armenios dos vales altos do Éufrates. Inimigo de Bizancio, os seus intereses achegárono aos estados latinos de Grecia fundados polos croatas. O príncipe bagrátida León II obtivo do Emperador romano-xermánico Enrique VI o título de Rei (1198); introduciu as institucións feudais e uniu a igrexa nacional á sé romana, declarándose vasalo dela. Final da ruta comercial que dende a India chegaba ao Mediterráneo a través de Persia e Armenia, durante o s XII acadou unha gran prosperidade económica. A presión islámica fixo que o Rei de Armenia Haitó I buscase axuda en Occidente, entre outros, no Rei Xaime de I de Aragón o Conquistador (1265). A caída de Antioquía (1268) acentuou o papel de Armenia como vía de penetración da Europa latina cara á Asia central. Entre os numerosos viaxeiros europeos que pasaron polo importante porto de Aleás, cómpre salientar a diversos embaixadores dos reis de Aragón e personaxes como Ramón LLul. Armenia non era só unha vía de penetración económica, senón tamén cultural: o príncipe armenio Haitó deu a coñecer Asia central a Occidente coa súa obra De tartaris. No 1347 Aleás caeu en mans dos musulmáns exipcios (mamelucos), que no 1375 ocuparon o resto do reino cristián de Armenia.