bo -a

1. adx

   Axeitado para un fin asignado ou proposto e que satisface o seu obxecto.

   Ex: Ten un bo terreo para a cultivo de tomates. A última novela que lin era moi boa.

2. adx

   Que é conveniente para o que se expresa.

   Ex: Nesa praia hai moi bos sitios para aparcar o coche.

3. adx

   Que non presenta problemas ou que resulta conveniente para o que se expresa. OBS: emprégase acompañado da preposición de.

   Ex: Todas as probas foron boas de superar. É un rapaz bo de tratar.

4. adx

   Que resulta agradable aos sentidos.

   Ex: Probamos o viño novo e ten moi bo padal. O xersei que merquei tiña un tacto tan bo que acariñaba.

5. adx

   Caracterizado pola bondade moral.

   Ex: Israel é unha boa persoa.

6. adx

   Que aínda serve ou que non está deteriorado.

   Ex: Esta tarta aínda está boa.

7. adx

   Que se comporta ben, xeralmente un rapaz.

   Ex: Foron moi bos durante a vosa ausencia.

8. adx

   Que posúe as calidades de cantidade, intensidade, importancia, grandeza ou integridade.

   Ex: Fixo un bo repaso de todo o que lle quedaba pendente.

9. adx

   Que non ten ningunha enfermidade ou doenza.

   Ex: A meniña pode xogar coas súas curmás porque xa está boa.

10. bos días/boas noites/boas tardes

    Fórmulas de saúdo empregadas segundo a parte do día correspondente. OBS: Este adxectivo presenta gradación sintética coas formas mellor (comparativo) e óptimo (superlativo).

Frases feitas

• A bo seguro. Moi posiblemente.

• 2 Acoller ben a alguén ou algunha cousa.

• 2 Superficialmente ou nunha primeira ollada.

• 2 Ceder humillándose.

• 2 Expresa que hai moito tempo que ocorreu algunha cousa.

• A bo sitio vas dar! Non foches parar no lugar máis axeitado.

• A boa porta vas petar. Aplícase cando alguén busca axuda nun lugar inapropiado.

• A boas horas! Aplícase cando xa é demasiado tarde para algunha cousa.

• A vaiche boa. Sen meditar ou preparar algunha cousa nada máis.

• Andar bo. Aplícase a unha persoa cando está ben de saúde, especialmente se xa non é moi nova.

• Andar en boas danzas. Meterse en leas e enredos.

• Andar en bos pasos. Comportarse ben.

• Apañáchela boa. Aplícase a alguén que causou algún problema ou algún contratempo.

• Bo de facer. Que non comporta dificultade.

• Boa andanza. Boa sorte ou fortuna.

• Boa burra mercamos! Aplícase cando se realizou un negocio desafortunado.

• Boa semente! Díselle a alguén que é pai dun rapaz vizoso.

• Coller unha boa. Emborracharse.

• Cunhas boas nésporas. Con retranca ou falando mal de alguén.

• Dar de bo a bo. Dar de xeito xeneroso.

• Dar por bo. Crer cegamente en algo ou alguén.

• Dar unha boa carda. Dar unha reprimenda.

• Dar unha boa felta/somanta. Zouparlle ou baterlle a alguén.

• De aí a un bo pouco. Despois dun pouco tempo.

• De bo a bo. Poñerse de acordo de súpeto dúas persoas.

• De bo acomodo. Aplícase ás persoas que se contentan facilmente con calquera cousa.

• De bo aire. Animadamente.

• De boas a primeiras. 1 De súpeto.

• Deixar ás boas noites a alguén. Humillalo.

• Deus é bo e o demo non é malo. Dise cando alguén quere estar a ben con todo o mundo.

• Deus sexa bo, e o demo tamén. Tan boa é unha cousa como a outra.

• E bo é! Aínda menos mal!

• Era boa! Enfatiza ou pondera un desexo.

• Erguerse/estar con bo pé. Ter boa sorte.

• Estache bo o conto/boa a navalla. Expresión de contrariedade.

• Estache bo o cotarro! Indica presenza de desorde física ou psíquica.

• Estache boa de acabar. Que falta pouco tempo para rematar algo que se está a desenvolver.

• Estámosche bos! Expresión de contrariedade.

• Estar (feito) un bo garranfañas. Dise de alguén que vive como un miserable ou que anda moi mal de cartos.

• Estar ben sentado como bo torrón. Aplícase a unha árbore que está ben plantada e en terra fértil.

• Estar de bo ano. Ter un aspecto louzán.

• Estar de boas. Ter bo humor.

• Estar de moi bo ano. Ter sorte.

• Estar en bo andar. Aplícase a unha obra que vai adiantada.

• Facela boa. Provocar problemas ou desordes de gravidade.

• Facer bo de alguén. Conseguir que alguén abandone hábitos considerados malos e que teña un bo comportamento. OBS: úsase principalmente en construcións negativas.

• Facer bo xugo. Entenderse ben dúas persoas.

• Facer boa feira. Facer negocio ou tirar proveito dunha situación.

• Facer boa hora. Haber bo tempo meteorolóxico.

• Facer boa masa. Dise cando dúas ou máis persoas teñen unha amizade estreita.

• Facer un bo balance. Pescar moito.

• Fixéchela boa! Provocación dalgún contratempo ou problema.

• Haber unha boa triañada. Expresión que pondera tempo ou distancia.

• Levar unha boa coza/ xibra/estira. Facer un grande esforzo.

• Levar unha boa molladura. Investir grande esforzo na realización dun traballo.

• Meter unha boa xarda. Enganar a alguén.

• Nacer coa boa fada. Nacer con sorte.

• Nin obra boa, nin palabra mala. Falar dalgunha cousa e non facela.

• Non dicir nada malo nin bo. Non expresar ningunha opinión propia.

• Non facer bo pecho. Molestar a alguén.

• Parecer/ser de moi boa pasta. Ter boa calidade.

• Perder con boas cartas. Non acadar algunha cousa, aínda que se dispoña dos medios necesarios.

• Pola nosa cara boa. Pola nosa vontade, sen atender a razóns.

• Polas boas. Por vontade propia. ANT: polas malas.

• Poñer boa cara. 1 Facer un aceno de satisfacción.

• Pór bo (a alguén). Reprender a unha persoa ou criticala duramente.

• Por boas ou por malas. Por unha causa ou por outra.

• Sacar bo pelo. Aplícase con ironía a quen obtén moito beneficio dunha situación.

• Sementar en boa terra. Favorecer a unha persoa que sabe agradecelo.

• Ser bo para mandar/ir pola morte. Aplícase a quen se demora facendo recados ou que é moi lento.

• Ser bo polo. Aplícase a quen causa problemas ou carece de vergoña.

• Ser boa peza. Ser moi traste ou rebelde.

• Ser como o boíño de Outes, que folgando escornouse. Non servir para nada.

• Ser de bo comer/de bo dente. Ser bo comedor.

• Ser de bo ter/boa paz. Ser unha persoa tranquila.

• Ser de bo xacer. Dise da persoa que se conforma con calquera cousa.

• Ser de boa casa/liñaxe. Ser de familia ilustre.

• Ser de moi bo alamio. Ter bo sabor ou aroma.

• Ser un bo lagarteiro/melro/ peixe. Ser un desvergoñado.

• Ser un bo peitudo. Ser moi pillo.

• Ser un bo puntal. Ser importante.

• Ser unha boa pega. Ser de pouco fiar ou pouco serio.

• Ser/parecer de moi boa pasta. Ser de boa calidade.

• Ser/ter bo acomodo. Ser fácil de conformar ou de pór contento.

• Tan bo é o demo como a súa nai. Dise cando unha persoa ten uns hábitos de comportamento (especialmente de cáracter negativo) semellantes aos de seu pai.

• Tan bo é Xan como o seu irmán/como Pericán/como Perillán. Iguala negativamente as dúas cousas ou persoas das que se está a falar.

• Ter (bos) fígados (e pulmón). Ter valentía e decisión para afrontar calquera obstáculo que se lle presente.

• Ter bo cácabo. Ser valente.

• Ter bo dente. Ser bo comedor.

• Ter boa argola. Ter poder ou influencia.

• Ter boa cor. Estar saudable.

• Ter boa lingua. Ser unha persoa moi faladora.

• Ter boa man/moito brazo entre os comerciantes. Ter facilidade de trato para relacionarse cos demais.

• Ter boa nai. Aplícase a unha árbore plantada en boas condicións para medrar.

• Ter bos aceiros. Ter azos e forza para emprender calquera tarefa que se lle poña diante.

• Ter bucho e bo ano. Ser bo comedor.

• Ter un bo ferrete. Falar moito.

• Ter unha boa labranza. Ter boa constitución.

• Ter unha muller boas rodas. Estar gorda.

• Terlle boa pía a alguén. Terlle afecto.

• Tes boa perda! Non padecer mal ningún.

• Todos son bos e a miña capa non aparece. Dise cando algunha persoa sofre un prexuízo de quen cría que tiña amizade.

• Vaiche boa! Enúnciase cando xa é tarde para tentar remediar un asunto.

• Vaiche boa. 1 Expresa que hai unha gran diferenza entre a realidade e o que se di.

• Virse ás boas. 1 Chegar a un acordo ou entrar en razón.