cada
(< lat cata < grκατά‘conforme a’)
(Venecia 1432 - ? 1488) Explorador. Estivo ao servizo do infante Enrique de Portugal, para o que en 1455 explorou as Islas Canarias e as costas de Senegal ata Gambia. En 1456 descubriu as illas de Cabo Verde e chegou ás illas de Bijagós no transcurso dunha nova expedición.
Ex: Serviu un chisco de auga en cada vaso, Estudia cada día máis, En cada roca seu fuso, en cada pobo seu uso, Cada cal que atenda a súa casa) e pode funcionar como adxectivo ou substantivo (Ex: Ten un lapis de cada cor, Comprou un de cada). Acompañado do cuantificador un adquire o significado de ‘cada persoa, cada home’ sendo sinónimo do cuantificador cadaquén (Ex: Cada un/cadaquén debe buscar o seu propio destino). Seguido dun numeral e mais dun substantivo marca a periodicidade; cun numeral cardinal, que non sexa un, o substantivo vai en plural e posúen un significado unitario (Ex: A leiteira vén cada dous días); mentres que con indicacións temporais pode empregarse tanto o numeral ordinal coma o cardinal restrinxindo a acción ós intervalos marcados polo numeral e mais polo substantivo (Ex: Debe selar a tarxeta cada terceiro/tres mes(es). En determinados contextos, e precedido de substantivos como quilo, metro, botella, etc, pode omitirse o substantivo (tipo, clase, especie) despois de de cada (Ex: Se hai améndoas e coco relado, tráeme douscentos gramos de cada). En oracións exclamativas, pode perder o significado distributivo e adquirir o valor de intensificador da palabra que acompaña ou da que se refire (Ex: Este campo ten dado cada pataca que se chupan os dedos!). Combinado co posesivo adquire valor distributivo, dando lugar á forma cadanseu coas súas variacións de xénero e número (Ex: Comproulle a cada un dos fillos seu xersei/Comproulles ós fillos cadanseu xersei).
Citas
- A leiteira vén cada dous días); mentres que con indicacións temporais pode empregarse tanto o numeral ordinal coma o cardinal restrinxindo a acción aos intervalos marcados polo numeral e mais polo substantivo (
- Cada un/cadaquén debe buscar o seu propio destino). Seguido dun numeral e mais dun substantivo marca a periodicidade; cun numeral cardinal, que non sexa un, o substantivo vai en plural e posúen un significado unitario (
- Comproulle a cada un dos fillos seu xersei/Comproulles aos fillos cadanseu xersei)
- Debe selar a tarxeta cada terceiro/tres mes(es). En determinados contextos, e precedido de substantivos como quilo, metro, botella, etc, pode omitirse o substantivo (tipo, clase, especie) despois de de cada (
- Este campo ten dado cada pataca que se chupan os dedos!). Combinado co posesivo adquire valor distributivo, dando lugar á forma cadanseu coas súas variacións de xénero e número (
- Se hai améndoas e coco relado, tráeme douscentos gramos de cada). En oracións exclamativas, pode perder o significado distributivo e adquirir o valor de intensificador da palabra que acompaña ou da que se refire (
- Serviu un chisco de auga en cada vaso, Estudia cada día máis, En cada roca seu fuso, en cada pobo seu uso, Cada cal que atenda a súa casa) e pode funcionar como adxectivo ou substantivo (
- Ten un lapis de cada cor, Comprou un de cada). Acompañado do cuantificador un adquire o significado de ‘cada persoa, cada home’ sendo sinónimo do cuantificador cadaquén (
Frases feitas
-
A cada paso/dous por tres. Con frecuencia. (
-
Cada vez que. Sempre que se produce o que se expresa. Ex: Cada vez que vai á praia vén colorado coma un tomate.
-
A) cada pouco/A cada tanto. Repetidamente, despois dun período de tempo curto. Ex: A cada pouco volve por aquí.
-
Cada cando. Con frecuencia ou cada pouco tempo.
-
Cada e cando. Sempre que, tan axiña como.
-
Cada moucho no seu souto/Cada un ao seu. Cadaquén é bo no seu.
-
Cada pera polo seu rabo. As cousas hai que tomalas como son.
-
Cada tal co seu igual. Pondera a relación entre iguais.
-
Cada un para si vale por sete. Pondera a autoestima.