"Arra" (Contén)

Pequeno reino de taifa constituído no s XI ao redor da cidade de Albarracín, no S de Teruel, O de Jérica e Segorbe e N da Taifa de Alpont; a capital quedaba no extremo SO do seu territorio. A finais do s X dominaba a rexión a familia bérber dos Banū Razīn, que lle deron o nome: Hu ḏ ayl ibn Halaf ibn Razīn (1012-1045) foi o conformador da taifa. O Cid fíxoa tributaria (1069) na loita con ‘Abd al-Malik ibn Hu ḏ ayl (1043-1103). A rápida decadencia almorávide perante o pulo almohade fixo que, a pesar da subxección, Albarracín continuase a manter unha certa personalidade política. Na segunda metade do s XII dependía aínda de Ibn Mardaniš (1152-1172) de València. A actividade construtora dos Banū Razīn amósase na sólida muralla.

Liñaxe orixinaria de Monforte de Lemos. As súas armas levan sobre campo de azur, torres na muralla da fortaleza.

Proba que permite apreciar a secreción de cada un dos riles despois dun cateterismo ureteral e da inxestión dun volume determinado de auga con finalidade diagnóstica.

Antigamente, torre alén dos muros dun lugar fortificado. Servía para a defensa e como atalaia.

Matogueira de talos de ata 1 m de longo, a miúdo colgantes, de follas alternas, ovadas, glabras, de cor verde cinsenta, xeralmente con espiñas estipulares na base dos peciolos; de flores brancas ou lila pálido, zigomorfas, tetrámeras de ovario súpero, situado na parte superior dun xineceo e de froitos en baia. Tanto os abrochos florais coma os froitos son comestibles; consúmense como aperitivo e como condimento despois de adobalos con vinagre.

Lugar poboado de alcaparras.

asilla de barro poroso e pouco cocido, que ten a propiedade de deixar expeler certa cantidade de auga, enfriando a maior parte do mesmo líquido que queda dentro.

Artefacto de guerra de orixe árabe, con forma de trabuco empregado para disparar pedras.

Recipiente de vidro, de barro ou, excepcionalmente, de metal provisto de diferentes bocas para esparexer a auga, chamado tamén marraxa.

emparrado.

Alfombra de fabricación artesá ou industrial, elaborada na bisbarra das Alpujarras. Caracterízase por un tipo de nó groso, pouco tupido e polo uso de temas tradicionais de deseño elemental e serial de filiación islámica.

ou La Alpujarra Comarca de Andalucía situada entre as provincias de Granada e Almería. É unha longa depresión entre Serra Nevada ao N e as serras de Contraviesa e Gádor ao S. Está drenada polos ríos Andarax, Guadalfeo e Adra. A máxima altura atópase no Mulhacén (3.478 m). As poboacións máis importantes son Trevélez, Capileira, Pampaneira, Lanjarón, Orgiva e a capital da comarca, Ugíjar. Son terras de viña, oliveiras, gandería ovina e minas de ferro.

Alzamento dos mouriscos granadinos que tivo lugar nas Alpujarras (1568-1570). Entre o 1550 e o 1560, factores de carácter económico e xurisdicional fan que medre o descontento entre os mouriscos, minoría non asimilada por completo ás leis e usos casteláns. A pragmática de 1526 desencadea a revolta. Aben Humeya capitanea a revolta e Xoán de Austria derrota os mouriscos. Entre o 1569 e o 1570 uns 150.000 mouriscos foron dispersados polas comarcas de Sevilla, A Mancha, Extremadura, Castela e Galicia.

Premio literario creado polos concellos de Vigo e Mondoñedo en 1991, ano no que se lle dedicou a Álvaro Cunqueiro o Día das Letras Galegas, co propósito de homenaxear a memoria deste escritor e difundir a súa obra e o seu significado na cultura galega. Convócase bianualmente e nel poden participar novelas ou conxuntos de relatos inéditos, sempre que superen as cento cincuenta páxinas. O fallo do xurado faise público normalmente o 22 de decembro, data que coincide co nacemento de Cunqueiro. Está dotado con dous millóns de pesetas. Na súa primeira edición (1991) resultou premiado Xesús Rábade Paredes coa novela Branca de Loboso; en 1993 Alfonso Álvarez Cáccamo co volume de relatos Xente de mala morte; en 1995 Xavier Lama cos relatos de Os moradores da nada. Na edición de 1997, a cuarta, tívose que adiar o ditame por mor do gran número de orixinais presentados. O fallo deuse a coñecer o 28 de de febreiro de 1999, coincidindo co aniversario do falecemento de Cunqueiro,...