"Iria" (Contén)

Tipo de porfiria hepática caracterizada polo déficit conxénito e hereditario do enzima coproporfirinóxeno oxidasa, que leva á eliminación fecal de porfirina.

Texto galego do s XV conservado en dúas versións. Unha nun manuscrito do arquivo da catedral de Santiago (14 follas) e en dúas copias deste: manuscrito 1.228 da Biblioteca Nacional de Madrid (do XVI) e manuscrito 1.924 da Biblioteca Universitaria de Salamanca (do XVII). A outra nun manuscrito da Biblioteca Vaticana (do XVII). Ademais diso, en 1888 López Ferreiro citaba outros cinco manuscritos, actualmente de paradoiro descoñecido. A versión da Biblioteca Vaticana indica que se escribiu en 1444 e que a compuxo “Jan Rodriguez do Padron”, coincidindo cun códice que posuía A. Fernández Guerra, pero non hai fundamento para esta atribución. O códice de Santiago foi escrito en 1468 por Rui Vasques, clérigo de Chacín (Mazaricos). O autor tenta facer unha exaltación da igrexa de Iria, onde estivo o bispado antes do seu traslado para Santiago, e refírese aos bispos de Iria-Compostela desde os inicios ata os tempos de Diego Xelmírez. Para a elaboración do texto utilizou como fontes o Chronicon Iriense...

Termo da verba dos arxinas, ou xerga dos canteiros, que corresponde á voz ‘madrasta’.

Fortaleza situada en Vilarello (Cervantes), á beira do río Cancelada, sobre un outeiro rochoso de difícil acceso. Construíuse no s XV e pertenceu ao conde de Grajal de Campos, señor de Cervantes. De planta rectangular, conserva no muro sur a torre da homenaxe, tamén rectangular. Os muros son de cachotería de lousa e coroáronse con ameas. A porta de acceso á torre comunica co patio de honra e ten un arco de medio punto. Relaciónase coa lenda da muller cervo que narra a historia dunha doncela que desapareceu do castelo e que foi dada por morta pola súa familia. Un día, o seu irmán matou unha cerva branca e gardou unha das súas patas no seu zurrón e, ao chegar á casa, en lugar da pata atopou unha man de muller cun anel semellante a un dos da súa irmá, entón regresou ao lugar no que deixara a cerva e atopou o corpo da irmá. Cóntase que a doncela se converteu en cervo para ser protexida do bosque. En 1994 foi declarado Ben de Interese Cultural.

Land do SL de Austria, situado na cadea alpina de Niedere Tauern, que actúa como divisoria de augas (16.388 km2; 1.203.062 h [1999]). A capital é Graz. A parte occidental está constituída polos vales dos ríos Enns e Mur. O principal recurso económico é a explotación do bosque, que cobre un 49% do territorio e produce madeira, en gran parte para a exportación. A agricultura ten escasa importancia. A presenza de xacementos de ferro (Eisenerz), lignito e magnesio favoreceron o desenvolvemento dunha destacada industria siderúrxica e metalúrxica. Habitada polos celtas e os ilirios, formou parte das provincias romanas de Nórica e Panonia. Integrada na Marca Carinta do Imperio Carolinxio (788), a familia Steyr controlou o territorio dende mediados do s XI. Ducado independente desde 1180, en 1192 pasou a Austria. O Emperador Carlos V herdouno de Maximiliano I e cedeulla ao seu irmán Fernando (1521). A poboación converteuse maioritariamente ao protestantismo (1530),...

Revista trimestral de pensamento e cultura aparecida en outono de 1994 en Iria Flavia (Padrón). Editada pola Fundación Camilo José Cela e dirixida polo propio escritor ata a súa morte, acontecida o 17 de xaneiro de 2002, dedícase á difusión da literatura e da cultura en xeral. Dividida nas seccións “El émbolo de Descartes”, “El rayo y la esperanza”, “La lumbre y el amor” e “Las cartas sobre la mesa”, entre outras, recolle textos, ensaios ou poemas de distintas procedencias e inéditos en castelán.

Construción situada en Frairía (Castroverde). Ten planta cuasicuadrangular con patio central interior. As plantas nobres son de cachotería con cantería e o patio de perpiaños de granito. Conserva a capela pegada ao edificio pola parte posterior.

Conxunto de freires.

Antigo mosteiro feminino que estivo situado en Armenteira (Meis). Só está documentado nunha doazón que fixo Aragonta Fróilaz no 1166.

Antiga rexión da Península Balcánica habitada polos ilirios.

Antropónimo feminino de orixe escura. Hai quen o relaciona co nome de Irene

ariante do antropónimo feminino Irea.