"Martínez" (Contén)

PERSOEIRO

Filósofo. Estudiou en Zaragoza e Madrid e foi profesor do instituto Lucía Medrano de Salamanca dende 1949 e catedrático de Fundamentos de Filosofía e Historia dos Sistemas Filosóficos na Universidad de Oviedo dende 1960. É o creador dun dos sitemas filosóficos máis sólidos, coherentes e profundos do último terzo do s XX; así, a partir da súa crítica do materialismo histórico dende unha perspectiva marxista baseada na práctica, desenvolveu unha ontoloxía baseada en tres xéneros de materialidade (corporeidade ou exterioridade, interioridade e obxectos abstractos) e elaborou a súa Teoría del cierre categorial (1992). En 1988 o ministerio de Educación y Ciencia prohibiu o seu libro Simploké como libro de texto para o Bacharelato Unificado Polivalente (BUP). Fundou e dirixe a revista El Basilisco. Ao seu redor constituíuse a chamada Escola de Oviedo, que está aplicando a súa teoría do peche categorial a distintos eidos do saber: ontoloxía, teoría de la ciencia, antropoloxía,...

GALICIA

Historiador. Catedrático de Historia da Arte na Universidad Complutense de Madrid. Especializouse na arte gótica galega, tema da súa tese Contribución al estudo del gótico en Galicia (1959), e realizou numerosos estudios, entre os que destaca “Pervivencias y ecos del Pórtico de la Gloria en el gótico gallego” (1991). É colaborador de Cuadernos de Estudios Gallegos, Archivo Español de Arte, Boletín del Seminario de Estudios de Arte y Arqueología e Cuadernos del Arte Español. Ademais participou en congresos e obras colectivas como Arte Galega: estado da cuestión (1990). Entre as súas obras cómpre salientar Historia del Arte Español (1993).

GALICIA

Escritor. Interveu na fundación das Irmandades da Fala e estivo vinculado á causa republicana. Publicou Contos (1927).

GALICIA

Poeta. Publicou: Parrafeos de amor (1981), Feixe de gramos verdes e cousas do pobo (1981), Poemas (1982) e Idilios do Feal de Ansemil (1983).

PERSOEIRO

Político e xornalista. Retirouse da carreira militar en 1854 para dedicarse a diversas actividades públicas. Militou na Unión Liberal e fundou os xornais El Correo e La Península. Foi elixido deputado en 1858 e, contrario á política de Isabel II, exiliouse en 1866. Regresou despois da Revolución de 1868 e foi novamente deputado e subsecretario do ministerio de Facenda. Publicou Hacienda de la nación (1872).

PERSOEIRO

Ximnasta. Fillo de Jesús Carballo García, iniciouse no deporte da ximnasia aos 5 anos de idade. Nos Campionatos do Mundo celebrados en San Juan de Puerto Rico en 1996 proclamouse vencedor na disciplina da barra fixa, título que revalidou en Tianjin 1999. Obtivo a medalla de prata nos Campionatos do Mundo de Lausanne 1997 e foi Campión de Europa en San Petersburgo 1998. Participou nos Xogos Olímpicos de Atlanta 1996, onde acadou o sétimo posto en barra fixa, e na Universiada de Palma de Mallorca 1999, onde tamén obtivo posto de finalista. En xuño de 1997 gañou a medalla de ouro no concurso completo dos Xogos do Mediterráneo, celebrados en Bari. No plano técnico, incorporou ao repertorio ximnástico tres elementos que levan o seu nome (Carballo): un para barra fixa e dous para barras paralelas.

GALICIA

Xurista e político. Doutor en Dereito e licenciado en Ciencias Políticas e Económicas. Profesor de dereito político e de teoría do estado, director do Instituto de Estudios da Administración Local e membro do Instituto Internacional de Ciencias Administrativas. Forma parte do corpo de letrados do Consejo de Estado, do corpo de secretarios de administración local e do corpo de técnicos da administración civil e do estado. Foi presidente da comisión de sanidade e asistencia social do I Plan de Desarrollo (1959), procurador en Cortes e secretario xeral técnico do ministerio da Gobernación. En 1973 foi nomeado director xeral da Administración Local e en 1974 ministro da Presidencia, cargo que exerceu ata marzo de 1975. En 1976 participou na formación de Alianza Popular (AP) e foi elixido deputado por este partido nas Cortes constituíntes de 1977. Entre 1982 e 1986 exerceu como vicepresidente segundo do Congreso de los Diputados. Colaborou nas revistas Documentación Administrativa, Ciencia...

PERSOEIRO

Poeta e narrador. Cursou estudios de dereito na Universitat Autònoma de Barcelona. A súa obra poética comprende os libros: Rexistro de menores espantos (1973), Os preludios (1980) e   Libro de Caldelas (1982). Algúns dos seus poemas foron musicados por Miro Casabella, como “O meu país”, ou por Bernardo Xosé, como “O afiador”. Realizou en colaboración co seu pai, Manuel Casado Nieto, unha escolma de poetas europeos titulada Mostra antolóxica de poetas contemporáneos (1981). Como narrador é autor das novelas O inverno do lobo (Premio Blanco Amor 1985) e Os brasileiros (1986). Xunto con X. M. Salgado publicou   X. L. Méndez Ferrín   (1989).

GALICIA

Debuxante, ilustrador e caricaturista. Estudiou na Escola de Comercio da Coruña ata que en 1919 comezou a colaborar como caricaturista en diversas publicacións como A Nosa Terra, Mondariz ou Alborada. Posteriormente traballou como ilustrador nas revistas Vida Gallega, Ronsel e Alfar e en El Ideal Gallego, xornal no que publicaba diariamente os seus debuxos acompañados dun pé cunha mensaxe filosófica. Ingresou na Irmandade da Fala da Coruña en 1920. En 1922 asinou con Manuel Antonio o manifesto vangardista Máis alá. En 1923 viaxou a París, onde frecuentou academias libres e trabou amizade con numerosos artistas da época, entre eles o pintor Foujita. Deixou de publicar por causa da Guerra Civil ata 1945. A súa obra posúe un grafismo de trazo expresivo, que nalgúns casos se achega ao retrato psicolóxico, acompañado de pés que subliñan o seu agudo e sutil sentido do humor. Entre as súas caricaturas salientan as de Antón...

GALICIA

Mestre artesán de instrumentos populares galegos e gaiteiro. Na infancia trasladouse a Lugo, realizou os estudios primarios en Rábade e de novo volveu á cidade de Lugo. Na súa mocidade, nun primeiro momento, compaxinou o seu traballo de axente comercial coa súa afección musical. Realizou as primeiras incursións no mundo da música tocando cos grupos Os Modernos e Os Montes, entre outras agrupacións, para, posteriormente, dedicarse por completo e de forma autodidacta á construción de instrumentos. Na década dos 70 ingresou no Obradorio de Instrumentos da Deputación de Lugo, substituíndo a Paulino Pérez; a continuación, fundou en Ortigueira e exerceu a docencia no Obradoiro Escola de Santa Marta de Ortigueira. Paralelamente, organizou exposicións de instrumentos populares dentro do marco do Festival do Mundo Celta de Ortigueira e creou o Grupo Didáctico de gaitas, zanfonas, pitos e requintas, primeira agrupación na que tocaron todos estes instrumentos xuntos. De novo en Lugo, formou a Cooperativa...

PERSOEIRO

Xurista, escritor e político. Licenciado en Dereito e Filosofía e Letras, doutorouse en Xurisprudencia (1875). Foi profesor de lexislación comparada na Universidad Central (1874), pero renunciou ao seu cargo xunto con Francisco Giner. Foi un dos membros fundadores da Institución Libre de Enseñanza (1876), na que deu clases de leis e de historia, ademais de dirixir o BILE. Influído polo krausismo e polo historicismo alemán, e politicamente autodeclarado como republicano federalista, mantivo unha vida política moi activa, caracterizada pola súa oposición ao sistema da Restauración. Considérase como o principal pensador do rexeneracionismo, que propuña reformas socioeconómicas e políticas, entre as que destacan a reforma agraria e a loita contra o caciquismo. Entre as súas obras cómpre salientar Colectivismo agrario en España (1898), Reconstitución y europeización de España (1900), Crisis política de España (1901), El problema de la ignorancia del derecho...

PERSOEIRO

Militar, biólogo e naturalista. Profesor na década dos oitenta da Escola Naval Militar de Marín. Foi presidente da primeira xunta rectora do Parque Natural das Illas Cíes dende 1981 ata 1985 e un dos promotores da súa declaración como espazo protexido. Participou como naturalista nas dúas primeiras expedicións españolas á Antártida (1988-1989 e 1989-1990), e elaborou o primeiro catálogo español de cetáceos, pinnípedos e aves daquel continente. Publicou numerosos artigos dedicados á divulgación dos valores naturais de Galicia en Faro de Vigo, Diario de Pontevedra e La Voz de Galicia, que asinou co seu nome o co pseudónimo Rasele. Formou parte, xunto con Borobó, Maximino Sar, E. Fernández de la Cigoña, Blanco Tobío, Fariña Jamardo, Hipólito de Sa e outros, do grupo Los Endovélicos de Galicia. Entre os seus libros destacan Fauna gallega y algo más (1978), que marcou o comezo dunha literatura ecoloxista en Galicia; Más allá de la corredoira...

GALICIA

Mariño mercante. Ingresou na Compañía Trasatlántica Española (1878) e acadou o grao de capitán. Tras realizar viaxes a Filipinas e Sudamérica levou o mando do transatlántico Montserrat, que dirixiu a Cuba durante o conflito hispano-cubano. Tralo éxito das operacións que lle foron encomendadas, foille concedida a Cruz do Mérito Naval.

PERSOEIRO

Musicólogo. Licenciado en Filoloxía Románica pola Universidade de Santiago de Compostela, foi profesor de música e literatura na Universidade Laboral e de galego e lingua e literatura española no instituto Otero Pedrayo de Ourense ata a súa xubilación. Cursou os primeiros estudios musicais con sor Luísa Galiano e despois continuounos no seminario de Ourense e con Antonio Jaunsarás. Foi mestre do coro masculino do instituto de Ourense e director da Coral Ruada (1955-1990), para a que compuxo música e letra de diversos temas populares e polifónicos. Colaborou no Boletín Auriense, con traballos como “Cinco villancicos del siglo XVI” ou “O primitivismo do alalá”. Parte da súa obra poética está contida en Sete poetas ourensáns (1992) e en Ourense craro río verde val, e moitas das súas composicións musicais editadas en traballos discográficos de diferentes artistas.

GALICIA

Pintor. Formouse na Escola de Artes e Oficios de Ourense con Luís Fernández Xesta. En 1961 trasladouse a Madrid, onde estudiou na Escuela de Bellas Artes de San Fernando. Pertenceu a Os Artistiñas, grupo vangardista de Ourense dos anos sesenta. Nos seus inicios, a súa obra baseouse no debuxo cun colosalismo de formas ciclópeas, emparentadas cun certo concepto de muralismo que logo deixou paso a unha pintura expansiva, colorista e fragmentada, que se relacionou cos futuristas italianos. Considerado como un artista neofigurativista, o seu posterior barroquismo desembocou no azar, no automatismo, unido a un forte cromatismo, aínda que non abandonou o concepto debuxístico. A fragmentación da súa obra evoca o caos e a deshumanización nunha visión, en certo modo, pesimista da realidade. Co paso do tempo foi abandonando a representación da figura humana. Ilustrou a versión galega da Divina Commedia de Dante (1990). Destacan, entre outras obras, O xardín de Penélope (1985), Demiurgo...

PERSOEIRO

Político e avogado. Licenciouse en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela. Traballou como asesor fiscal dos colexios profesionais de médicos, arquitectos e enxeñeiros técnicos de Vigo e ocupou a presidencia do consello de administración do centro médico Povisa (1977-1982). Presidente do Partido Demócrata Popular e máis tarde do Partido Liberal, foi elixido deputado do Parlamento galego polo Partido Popular entre 1985-1996, etapa na que foi voceiro da comisión de Asuntos Económicos e Orzamentarios e presidiu as comisións do Estatuto do Deputado e de Relacións do Parlamento co Consello de Contas. En xullo de 1996 foi nomeado delegado especial do Estado no Consorcio da Zona Franca de Vigo. Entre outros cargos, foi presidente do consello de administración da sociedade de capital-risco Vigoactivo SA e membro do consello de administración da Autoridade Portuaria de Vigo.

GALICIA

Pintor, debuxante, gravador e historiador. Licenciado en Xeografía e Historia pola Universidade de Santiago de Compostela, foi dende 1983 arquiveiro-bibliotecario do concello de Betanzos e director do Anuario Brigantino e do Museo das Mariñas. Coordinador da Xunta de Galicia para a organización de arquivos municipais da provincias da Coruña, Lugo e Ourense (1989-1992), pertenceu á Asociación de Creadores Plásticos de Santiago de Compostela, ao Grupo Crise e ao Grupo Artual, estes dous da Coruña. Da súa produción destacan as series pitóricas Labirintos e Praias da memoria, e a colección de gravados Debuxos de Galicia [e Portugal]: Betanzos, Cruceiros, Caza medieval, Músicos do Pórtico da Gloria, Cabaleiros. Realizou mostras individuais no Arquivo do Antigo Reino de Galicia (Betanzos, 1997-1998), no Museo da Região Flaviense (Chaves, 1998), no Instituto Cervantes de Lisboa (1999), na Casa de Galicia (Madrid, 2000) e no congreso La caza en la Edad Media (Valladolid,...

GALICIA

Xornalista e escritor. De ideoloxía liberal, foi o único redactor do bisemanario El Heráclito Español y Demócrito Gallego, que saíu á rúa o 21 de abril de 1820, e colaborou na Gaceta Marcial y Política e no Diario Cívico-Patriótico. Cun estilo satírico e directo, nos seus escritos arremeteu contra a Igrexa, xuíces e institucións políticas. Da súa produción destaca a peza teatral A casamenteira (1849) e as tres composicións incluídas baixo o título Villancico que en la Nochebuena del año 1812 cantaron los presos de la cárcel pública de Santiago.

PERSOEIRO

Político e enxeñeiro. Trasladouse a Pontevedra en 1886 para facer o estudo dun porto entre Pontevedra e Marín. Apadriñado polo marqués de Riestra e o marqués de la Vega, representou o distrito de Redondela entre 1893 e 1910. No goberno presidido polo marqués de la Vega, nomeouno ministro de Fomento (4.12.1906-25.01.1907).

GALICIA

Pintora. Coñecida como María de Felipe, licenciouse en Historia da Arte na Universidade de Santiago de Compostela (1980) e en Belas Artes, na especialidade de pintura, en Barcelona (1985). A súa obra caracterizouse pola pincelada solta e polo protagonismo da pintura, deixando o motivo do lenzo nun segundo plano. Colaborou como ilustradora na revista Festa da palabra silenciada (1987) e no libro Palabra de muller (1992). Realizou exposicións individuais e participou, entre outras colectivas, na mostra Novos Valores da Bienal de Pontevedra (1982) e na II Bienal de Artistas Galegas (1990).