"bat" (Contén)

Batalla na cal o Califa almohade Abū Yūsuf Ya’qūb al-Mansūr derrotou no ano 1195 a Afonso VIII de Castela preto de Alarcos (Ciudad Real). Esta derrota foi aproveitada polos reis de Navarra, León, Portugal e Galicia para pactar cos almohades e invadir os territorios do rei castelán, quen rexeita a axuda de Afonso I de Aragón.

Nome co que se coñece o astrónomo al- Battani.

Aves mariñas peláxicas dos xéneros Diomedea e Phoebetria que pertencen á familia dos diomedeidos. Caracterízanse por seren as maiores aves acuáticas e desprazarse enormes distancias cun voo planado de escaso consumo enerxético grazas ás súas ás estreitas e moi grandes, cunha envergadura que supera en todas as especies os 2 m e que no caso de D. exulans acada os 3,25 m. Aliméntanse de eufausiáceos, luras e peixes, que capturan na superficie do mar. Existen 13 especies, 9 nos oceános austrais, 3 no pacífico norte e unha tropical. En Galicia tense observado de forma accidental D. melanophris.

Acontecemento que a historiografía tradicional veu situando no reinado de Ramiro I (842-850), se ben na actualidade semella haber acordo en adxudicalo ao de Ordoño I de Asturias (850-856), que venceu ao muladí Musā ibn Musā (859-860?) no S de Logroño (en Albelda de Iregua). A aparición do apóstolo Santiago e a súa intercesión no acontecemento tería posibilitado a vitoria sobre os musulmáns, para agradecelo instauraríase o voto de Santiago, que vencellará durante séculos a coroa reinante en Galicia co culto xacobeo. A tradición lendaria garda recordo do acontecemento co nome de Batalla de Clavijo.

Combate da Guerra de Sucesión de Castela que tivo lugar nos campos de La Albuera (Extremadura, 1479). Rematou coa vitoria do castelán Alonso de Cárdenas, último mestre da Orde de Santiago, sobre o portugués García Meneses.

Combate da Guerra da Independencia que tivo lugar nos campos de La Albuera (Extremadura, 1811) no que un combinado de tropas hispanas, lusas e británicas, ao mando de Blake, Castaños, Carlos de España e Beresford, venceron o exército napoleónico mandado por Soult. Os franceses retiráronse, pero impediron a toma de Badajoz. A vitoria dos aliados acadou unha gran sona.

Combate librado no 1578 entre as tropas do Rei Sebastián de Portugal, que auxiliaba o Rei destronado de Marrocos, e os insurrectos marroquís. Foi unha desfeita para Portugal: alí morreron o Rei e un gran número de nobres portugueses. Significou o fracaso do afianzamento en Marrocos do imperio africano.

Batalla que tivo lugar o 28 de setembro de 1868 preto de Alcolea (Córdoba). As forzas sublevadas en Cádiz, mandadas por Serrano, derrotaron ao exército de Pavía, avanzando así ata Madrid. Este combate significou a fin do reinado de Isabel II e o triunfo da Revolución de Setembro, chamada A Gloriosa.

Combate sostido preto de Huesca no 1096, por Pedro I de Aragón e polo seu irmán, o futuro Afonso I, contra o Rei mouro de Zaragoza al-Musta´in e o seu aliado o conde de Nájera, García Ordóñez. O motivo do enfrontamento foi o sitio de Huesca por Pedro I, que conquistou a cidade.

Batalla (1353) entre a escuadra xenovesa, que protexía o N de Sardeña, rebelada a favor de Xénova, e as escuadras aliadas catalá e veneciana, comandadas por Bernat de Cabrer. A derrota xenovesa debilitou a potencia naval de Xénova e o dominio de Sardeña por Pedro III o Cerimonioso.

Acción de guerra que tivo lugar no 1707 entre as forzas de Filipe de Anjou (futuro Filipe V), comandadas polo duque de Berwick, e as do arquiduque de Austria Carlos VI, comandadas polo marqués de Minas e por lord Galway, na Guerra de Sucesión á Coroa das Españas. Foi un enfrontamento entre casteláns e franceses polo bando filipista, e portugueses, británicos e holandeses polo bando aliado. O duque de Berwick, que agardaba ao duque de Orleáns, cabeza dos exércitos borbónicos na Península Ibérica, encontrábase preto do porto que separa A Mancha da Comunitat Valenciana, onde foi atacado polo exército aliado. As forzas aliadas obtiveron un certo éxito inicial, pero Berwick desenvolveu unha manobra envolvente. Os estragos que produciu a cabalería filipista obrigaron ás tropas do arquiduque a se retirar cara a Alacant. Berwick fixo avanzar os seus xinetes e atacou as tropas do arquiduque transformando a súa vitoria do día anterior nun desastre aliado. A Batalla de Almansa decidiu a sorte inmediata...

Batalla vitoriosa para as tropas do arquiduque Carlos VI, comandadas por Guido von Starhemberg e James Stanhope, sobre as de Filipe V e o marqués de Villadarias (1710) durante a Guerra de Sucesión á Coroa das Españas. Despois de diversas manobras dos dous exércitos ao redor de Balaguer, as forzas do arquiduque ocuparon Alfarràs. Preto de Almenar (Segriá, LLeida) atraendo alí ás tropas borbónicas. Foi unha vitoria decisiva que permitiu a última contraofensiva carolina e obrigou ás tropas filipistas a abandonar Catalunya.

Batalla que tivo lugar ao S da vila de Almenara o 18 de xullo de 1521. Primeiro enfrontamento importante entre as tropas de Afonso de Aragón e de Portugal, e as forzas axermanadas. Foi tamén a primeira derrota importante das xermanías valencianas.