"COI" (Contén)

PERSOEIRO

Navegante francés. Conde de La Pérouse. Explorou o Pacífico e completou os descubrimentos de James Coole e de Bougainvilliers. Navegou polo mar de Xapón, onde descubriu o estreito que leva o seu nome. Despois de chegar a Australia a súa expedición desapareceu en 1788.

PERSOEIRO

Pintor. Instalouse en París coa súa familia en 1782 e foi discípulo de J. L. David. Foi un pintor ecléctico no que respecta á súa obra, tanto neoclásica, entre outras L’amour et psyché (1798), como romántica, entre outras Corinne au Cap Misène (1819), e en canto á súa clientela, pois traballou tanto para a Convención, axudando a David, como para o Consulado e o Imperio, entre outras obras na decoración da Malmaison, e para a Restauración, pois foi pintor de cámara de Luís XVIII. Dos seus retratos destacan Mme Récamier (1802), A comtesse Regnault e Mme Visconti (1810). Cultivou tamén a pintura histórica en Vitoire d’Austerliz (1810) e Entrée de Herni IV à Paris (1817).

PERSOEIRO

Compositor e musicólogo belga. Foi premiado en Roma (1847) coa cantata flamenga België. Dirixiu a Opera de París (1867-1870) e, dende 1871, o conservatorio de Bruxelas. Escribiu Histoire et théorie de la musique de l’antiquité (1875-1881) e Traité d’harmonie (1905-1907).

PERSOEIRO

Escultor. Foi escultor oficial de Luís XIV e dirixiu a decoración escultórica de Versailles trala morte de C. Le Brun. Entre as súas obras destacan Apollon servit par les nymphes, Le bain des nymphes, L’enlèvement de Proserpine e a tumba de Richelieu na Sorbonne.

PERSOEIRO

Militar, conde de Glimes de Brabante e do Sacro Imperio. Durante a Guerra de Sucesión serviu a Filipe V e loitou en Xibraltar (1704-1705), Almansa e Tortosa (1711), onde acadou o grao de tenente xeneral e foi gobernador (1715). Capitán xeneral de Castela a Vella (1727) e de Catalunya (1735-1737 e 1738-1742), no 1746 concedéronlle o título de Grande de España.

PERSOEIRO

Fotógrafo. Coñecido como Franck, inicialmente dedicouse á literatura ata que en 1845 decidiu centrarse na fotografía. Nese ano trasladouse a Barcelona e en 1849 abriu un estudo de daguerrotipos especializado en retratos. A partir de 1854 impartiu clases de fotografía e dedicouse á venda de material fotográfico. Asociouse con Wigle en 1855 e dous anos máis tarde regresou a París, onde deu clases na Escola Politécnica. O seu estudo parisino foi un dos máis coñecidos do Segundo Imperio. Neses anos traballou o negativo de papel e, posteriormente, interesouse polo colodión e os papeis leptográficos.

PERSOEIRO

Político e escritor francés. Coñecido como o Cardeal de Retz, participou activamente na conxura do conde de Soissons contra Richelieu (1641) e nas revoltas da Fronda (1648-1649), nas que organizou o rexemento de Corinto. En marzo de 1652 recibiu o arcebispado de París, ao que renunciou, e un ano máis tarde foi elixido cardeal. Apresado por Luís XIV por causa das súas continuas intrigas, conseguiu fuxir e refuxiarse en Roma, onde se enfrontou ao papa ao apoiar os xansenistas. De volta a Francia (1661), recibiu o perdón real, renunciou ao seu cargo (1662) e retirouse á abadía de Saint Denis. Das súas obras destacan Histoire de la conjuration de Fiesque (1636) e Mémoires (1655).

PERSOEIRO

Compositor valón. Foi mestre de música, director da Opéra de París e, coa Revolución Francesa, foi compositor oficial da República. En París deuse a coñecer con óperas como Le faux lord (1765), Toinon et Toinette (1767) e Sabinus (1774).

PERSOEIRO

Compositor. Foi director da Royal Albert Hall Choral Society de Londres e influíu na obra de G. Bizet, C. Saint-Saëns e J. Massenet. Compuxo óperas como Sapho (1851), Le médecin malgré lui (1858), Faust (1859) e Romeo et Juliette (1867). Tamén escribiu música relixiosa, como Ave Maria e Messe solennelle de Sainte-Cécile (1855), música sinfónica, oratorios e cancións. En 1939 gañou o Premio de Roma coa cantata Fernand.

PERSOEIRO

Funambulista francés. Coñecido como Blondi, fíxose famoso polas súas travesías, sobre unha corda tensada, sobre o Niágara (1859), o Sena e o Támesis.

PERSOEIRO

Químico francés. Estudiou na Universidade de Lyon, onde se doutorou (1901). Foi profesor nas universidades de Nancy e Lyon. En colaboración con Philippe Barbier estudiou os compostos organomagnésicos e a introdución do grupo -CH3 en substancias orgánicas. Ideou a reacción de síntese que leva o seu nome, reacción de Grignard e os reactivos de Grignard. O seu Traité de chimie organique (1935), en 15 volumes, recolle os seus traballos. Recibiu o Premio Nobel de Química (1912), xuntamente con Paul Sabatier, polo descubrimento da reacción de Grignard.

PERSOEIRO

Historiador e político francés. En 1812 obtivo a cátedra de Historia Moderna en La Sorbonne. Durante o reinado de Carlos X de Francia encabezou un sector de oposición parlamentaria e contribuíu á entronización de Luís Filipe I de Francia. Durante o seu reinado ocupou os ministerios de Interior e Instrución Pública, desde onde promoveu a lei (1833) que dispuña a creación de escolas primarias en todas as provincias francesas. Evolucionou cara a posicións conservadoras e dimitiu como presidente do consello ao desencadearse a Revolución de 1848. Foi autor de Histoire générale de la civilisation en France (1830).

PERSOEIRO

Xeneral francés. Coñecido como Leclerc, foi xefe do Estado Maior da infantería (1939), capturárono os alemáns pero evadiuse e fuxiu a Reino Unido. Reorganizou as tropas francesas en África Ecuatorial e reconquistou sucesivamente Camerún e Chad (1942). Ascendeu a xeneral de brigada e integrouse nas forzas de Montgomery que loitaban no N de África. En 1944 dirixiu a segunda division blindada no desembarco de Normandie e liberou París en agosto dese ano. Foi comandante xeneral das tropas francesas en Indochina (1945) e inspector das forzas francesas en África do N (1946).

PERSOEIRO

Escritor, sobriño do Cardeal Richelieu. Coñecido co pseudónimo de abbé d’Aubignac. Escribiu Pratique du théâtre (1657), onde define a traxedia neoclásica.

1. helicoidal.

2. Superficie xerada por unha recta que se move con dous movementos uniformes e simultáneos. Un é de translación apoiado continuamente, cun certo ángulo, sobre o eixe do cilindro, e outro é de rotación apoiándose continuamente sobre a curva hélice.

1. Relativo ou pertencente aos hiracoideos.

2. Mamífero da orde dos hiracoideos.

3. Orde de mamíferos placentarios herbívoros, que comprende 8 especies, parecidos en tamaño ao coello e en aspecto á cobaia, con almofadas elásticas en pés e mans. Son bos escaladores. Inclúe unicamente a familia dos procávidos, que habitan en África e Asia. Son coñecidos como damáns. Os seus parentes máis proximos son os proboscídeos.

PERSOEIRO

Médico e biólogo francés. Estudiou na Universidade de París e doutorouse en Medicina (1947) e en Ciencias (1954). En 1950 ingresou no Institut Pasteur, e en 1960 pasou a ser o xefe do departamento de xenética celular. Estudiando o cromosoma único das bacterias, composto principalmente de ADN, descubriu que os xenes estaban dispostos en forma de anel. A partir de 1958, e no curso dunha estreita colaboración con Jacques Monod, prediciron a existencia de ARN mensaxeiro e dos xenes reguladores que controlan a actividade doutros xenes, e confirmaron a existencia dos transposóns, predicida en 1951 por Barbara McClintock. Publicou La logique du vivant (1970) e foi elixido membro da Académie Française des Sciences (1977). En 1965 recibiu o Premio Nobel de Fisioloxía e Medicina polo descubrimento dos xenes reguladores, compartíndoo con Monod e André Lwoff.