"endo" (Contén)

PERSOEIRO

Mestre de obras portugués. Traballou na zona de Ourense e caracterizouse polo bo traballo do granito e pola plasticidade e a presenza da decoración naturalista nas súas obras. Traballou para o cóengo da catedral de Ourense cara a 1520, realizou a sancristía do mosteiro de Santa María a Real de Xunqueira de Ambía e construíu a igrexa de Santo Estevo de Sandiás, onde se observa a evolución do seu estilo desde o gótico tardío cara ao renacentismo ornamental.

GALICIA

Historiador. Cronista oficial dos concellos de Betanzos, Miño e Paderne, foi fundador do Museo das Mariñas de Betanzos e director dos grupos Brinco Garelo e Danzas Gremiales de Betanzos. Publicou Betanzos y sus murallas (1966), Desde las nubes de la historia. Cien años de la historia de un monasterio (1967), Las danzas de Betanzos (1979), Betanzos de los Caballeros y sus Mariñas (1984), Miño: apuntes históricos y guía del municipio (1990) e Guía del Camino Inglés a Santiago (1997).

PERSOEIRO

Mariñeiro. Participou na expedición contra Orán (1575) e no combate das Ilhas dos Açores na frota de Álvaro de Bazán (1582). Capitán xeneral da escuadra de Gipuzkoa (1587), integrada por mercantes armados, formou parte da Armada Invencible (1588). O seu fillo Antonio de Oquendo (Donostia 1577-A Coruña 1640) mandou as escuadras biscaíña (1598), cántabra e guipuscoana (1607) e foi almirante xeral da Armada do Océano (1623). Obrigou os musulmáns a levantar o cerco de Mamora (1624). Venceu os holandeses en Pernambuco (1631) e, cando se dirixía a Flandres, derrotárono na Batalla das Dunas (1639).

PERSOEIRO

Administrador colonial e bispo de México. Reformou os estudos universitarios e opúxose aos xesuítas a causa da xurisdición eclesiástica. En 1649 ocupou o bispado de Osma. Carlos III e os inimigos dos xesuítas intentaron, no s XVIII, que fose canonizado, sen éxito.

PERSOEIRO

Nobre castelán, avó do marqués de Santillana. Fiel a Pedro I o Cruel, desde 1366 serviu a Enrique II de Castela e despois o seu sucesor Xoán I. Ao entrar este en Portugal en 1383 foi nomeado rexente.

1. Relativo ou pertencente ao pobo pelendón.

2. Individuo do pobo pelendón.

3. Pobo céltico que parece ser orixinario dos belendos. Penetrou na Península Ibérica e estableceuse na conca do Douro. Dedicábanse á gandaría e foron progresivamente desprazados do seu territorio polo pobo arevaco.

1. 1. Bandeira ou estandarte pequeno que era usado como insignia dun cabaleiro, dunha mesnada ou dun rexemento.

   2. Guión de cola longa usado pola cabalaría francesa e italiana ata mediados do s XIX. A súa forma é semellante á bandeira, pero un terzo máis longa e xeralmente redonda pola parte que pendura.

   3. Estandarte dunha parroquia ou dunha confraría que remata en dúas puntas e que se leva nas procesións.

3. Persoa de vida desordenada.

MONTES

Monte situado na parroquia de Larouco, no concello homónimo. O seu cumio acada os 730 m de altitude.

MONTES

Monte situado na parroquia de San Vicente de Leira (Vilamartín de Valdeorras). O seu cumio acada os 1.000 m de altitude.

MONTES

Monte situado na parroquia de Armariz (Xunqueira de Ambía). O seu cumio acada os 620 m de altitude.

MONTES

Monte situado na parroquia de Vilardá (San Xoán de Río). O seu cumio acada os 959 m de altitude.

PERSOEIRO

Poeta. Aristócrata e avó do marqués de Santillana, consérvanse dúas composicións en galego da súa autoría, recollidas no Cancioneiro de Baena: nunha reproduce a morte por amor e noutra dedícalle unhas palabras a unha doncela que decide ingresar nun convento.

PERSOEIRO

Físico alemán. Profesor de física na Universidade de Berlín, inventou un tipo de pila e un método para medir ángulos de desviación nos galvanómetros sensibles. Realizou investigacións sobre a polarización eléctrica e o magnetismo.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Sober baixo a advocación de santa María.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Sober. Sobre a primitiva traza románica (s XII), ergueuse unha nova construción de planta e ábsida rectangular. No seu interior destacan os arcos que arrancan de columnas de fustes cortos, cilíndricos e monolíticos. Na capela maior consérvanse pinturas murais do s XVI, que representan a Adoración dos Magos e a dos pastores, a fuxida a Exipto ou a Visitación. Só conserva restos románicos na ábsida.

1. Que causa vergoña ou pudor.

2. Órganos xenitais externos.

PERSOEIRO

Xurista e historiador alemán. Ensinou dereito natural en Heidelberg (1661-1667) e Lund (1667-1686). Foi conselleiro de Estado e historiador en Estocolmo, e desenvolveu o xusnaturalismo. Publicou De iure naturali et gentium (1672).