"An" (Contén)

PERSOEIRO

Químico. Foi profesor en París. Estudou a sacarificación do amidón, e descubriu a celulosa, a dextrina e a pectina.

PERSOEIRO

Novelista e político. Foi ministro de Facenda (1850-1851) durante o goberno de J. J. de Herrera e participou no golpe de estado de 1857. Posteriormente foi deputado, cónsul en España e senador. Introduciu en México a novela folletinesca con El fistol del diablo (1845-1846). A súa obra presenta abundantes trazos costumistas. É autor de Compendio de la historia de México (1870) e Los bandidos de Río Frío (1889-1891).

GALICIA

Escultor. Artista autodidacta, realizou cruceiros, figuras relixiosas e profanas, nus, fontes, escudos, construcións e figuras móbiles. A súa obra, caracterizada pola forza expresiva, con influencia do románico galego, está espallada por España, Europa e América.

DEPARTAMENTOS

Departamento de Uruguay (13.922 km2; 111.509 h [1996]). A súa capital é Paysandú (74.568 h [1996]).

GALICIA

Física. Doutora en Física (1963) e catedrática da Universidade de Santiago de Compostela, ampliou estudos no Institut de Calorimetrie et de Thermogenese de Marsella e en 1964 introduciu a microcalorimetría en España. Realizou traballos sobre termodinámica aplicada, diversos estudos calorimétricos e determinacións de calor específica de sólidos e líquidos. Coordinou o equipo que elaborou o sistema experto para predicir o perigo de incendios forestais en Galicia e o proxecto THOR. Ademais, foi membro fundadora e presidiu, en dúas ocasións, o Comité Permanente da International Conference on Thermodinamics of Solution of non-electrolites; tamén presidiu a sección de Galicia da Real Sociedad Española de Física e o comité de dirección de EUROSTAR SCIENCE. É autora de La Era del vapor y el nacimiento de una nueva ciencia: la termodinámica (1990). Recibiu a Medalla de Ouro da Real Sociedad Española de Física (1992), o Premio Galicia de Investigación Antonio Casares y Rodrigo (1999) e a...

GALICIA

Xurista, político e escritor. Licenciado en Dereito (1921) pola Universidade de Santiago de Compostela, o seu interese pola literatura comezou grazas á influencia do seu tío, o poeta Xoán Bautista Andrade, quen lle presentou a Castelao, un dos intelectuais que máis influíron na súa obra. Durante a súa etapa formativa iniciouse no movemento galeguista participando na II Asemblea Nacionalista (1919) de Santiago de Compostela, e foi colaborador do xornal Gaceta de Galicia. Presidiu o Grupo Autonomista Gallego (1930) e foi militante do Partido Galeguista, do que foi nomeado secretario (1934). Foi candidato ás Cortes Constituíntes de 1931 e posteriormente en 1936, se ben non foi elixido. Ademais, colaborou na redacción do anteproxecto do Estatuto de Galicia (1936) e publicou diversos artigos políticos en El Pueblo Gallego. Co estalido da Guerra Civil Española axudou a fuxir a diversos intelectuais galeguistas e defendeu a outros das condenas que lles eran impostas. Posteriormente,...

GALICIA

Pintor e tenor. Como pintor destacou como paisaxista. A súa obra caracterizouse por un estilo que se move entre o realismo e o impresionismo, co predominio da representación de temas humanos en actitude de labor e as romarías ou tradicións folclóricas galegas. Sobresaen, así mesmo, as mariñas dominadas pola cor azul escura e as formas e ondulacións, como un espectáculo inspirado na natureza. Destacan Faro Vilán, A Virxen da Barca e Casos na Costa da Morte. Como tenor coñeceu varias óperas de Verdi, Pucini, Donizetti e Arrieta. Participou en recitais e obras de teatro en España e no estranxeiro. Recibiu o Premio Fontainebleau Huellas de Oro de París.

PERSOEIRO

Poeta, ensaísta e diplomático mexicano. Combatente do exército republicano durante a Guerra Civil Española, onde coñeceu a Pablo Neruda, e membro da Alianza de Intelectuales Antifascistas, ao seu regreso a México foi un dos fundadores de Taller (1938) e El Hijo Pródigo. A partir de 1955 organizou o grupo Poesía en Voz Alta e colaborou en Revista Mexicana de Literatura e El Corno Emplumado; ademais, foi un dos principais impulsores de Plural e Vuelta. Membro da embaixada de México en India (1962-1968), durante as súas estadías en Europa trabou amizade con diversos intelectuais como André Breton e Albert Camus. A súa obra caracterízase pola recorrencia dos temas do amor, a soidade e a morte, expresados cunha gran riqueza imaxinativa. Considerado como un dos principais escritores das letras mexicanas, como poeta iniciouse co libro Luna silvestre (1983), ao que seguiron outros volumes de claro compromiso político como Raíz del hombre (1937),...

PERSOEIRO

Escritor. Emigrou a Bos Aires. É autor da novela Da emigración. Notas dun galego (1936), obra con trazos autobiográficos en que trata o tema da emigración galega en América desde un punto de vista pesimista. Tamén publicou Galicia, tierra de peregrinar (1988), en que identifica o sentimento da morriña con Galicia; e O Adán que non quixo voltar ô paradiso (1992), en que analiza o desarraigamento dun galego na capital arxentina.

GALICIA

Escultor. Formouse na Escola de Artes e Oficios Mestre Mateo de Santiago de Compostela (1978-1979), foi profesor de escultura na Escola de Canteiros de Poio (1980-1990) e residiu en Nova York (1992-1994). As súas primeiras obras foron colaxes e pezas de madeira, pero despois decantouse polas formas e os materias autóctonos. Tentou conseguir, coa transformación do granito ao modo dos antigos canteiros, unha síntese entre a cultura castrexa e o construtivismo e minimalismo contemporáneo. Posteriormente, traballou a lousa en pezas en que se limitou a utilizar as pranchas sen traballar, encaixándoas en estruturas de ángulos moi agudos. Realizou tamén obras con reixas metálicas pintadas. Das súas obras destacan Menhires pola paz, no Parque Escultórico Torre de Hércules (A Coruña), Historia (1999), realizada para a Universiada de Palma de Mallorca, e o monumento ás vítimas dos atentados do 11 de marzo en Madrid, situado en Caldas de Reis (2004).

GALICIA

Xurista e político. Militou no republicanismo federal, formou parte da xunta revolucionaria de Ourense (1868) e foi gobernador civil de Pontevedra (1893) e deputado (1873-1874). Foi o máximo inspirador da Lei de Redención de Foros (1873) e participou na confección do código civil como representante de Galicia. Fundou (1870) e dirixiu (1870-1873) o xornal ourensán Correo de Galicia e colaborou en El Orensano, Nueva Galicia, El Heraldo Gallego e La Tertulia. Escribiu Cartilla constitucional para uso de los niños que concurren a las escuelas de instrución primaria (1870), Los foros en Galicia. Apuntes sobre la actual organización de la propiedad territorial en estas cuatro provincias y necesidad de su reforma (1872) e diversas poesías que se recolleron no Álbum de la Caridad e no álbum literario La aldea de Casdemiro (1876).

PERSOEIRO

Compositor, crítico e ensaísta. Formado en Bos Aires e París, en 1929 cofundou o Grupo Renovación. Introdutor do dodecafonismo en Hispanoamérica, tras o estudo da obra de Schönberg, en 1937 organizou os Conciertos de la Nueva Música. Da súa produción destacan, ademais de libros e varias partituras para filmes, diversas obras para piano e orquestra, como Dedalus (1950), Continuidad (1953) e Núcleos (1964).

GALICIA

Avogado e economista. Presidente da World Fishing Exhibition en Vigo (1991, 1997 e 2003), foi conselleiro xeral do consello de administración de Caixa Galicia, conselleiro delegado de Pescanova en Vigo e conselleiro de Pescafina SA. Fundador e presidente de Iber Comercio e Industrias SA (IBERCISA), presidiu Eiranova Fisheries Ltd en Irlanda e foi vicepresidente de Pescafresca en Vigo e de Pescamar en Moçambique. Recibiu o Premio Ciudad de Vigo de Economía (1986).

PERSOEIRO

Escritor húngaro. Foi xesuíta e o principal ideólogo da Contrarreforma en Hungría. Como escritor está considerado o mellor representante da prosa barroca do seu país e caracterízase pola forza persuasiva dos seus sermóns (1636). Da súas obras destacan o oracional Imádságos könyv (1606) e Hodoegus, vagy Isteni igazságra vezérlö, Kalauz (1613).

GALICIA

Actor, guionista, narrador oral e director teatral. Comezou a súa actividade como actor en 1975, destacando na Mostra de Teatro Galego de Ribadavia. Membro fundador da compañía A Farándula (1975), traballou con compañías viguesas ata 1983, cando comezou a actuar con outras agrupacións galegas e co Centro Dramático Galego. Debutou como director con Tranvía Teatro en 1989 coa peza O merlo branco (Premio Xeración Nós de Teatro Infantil 1991). Desde entón escribiu, dirixiu ou fixo adaptacións para varias compañías, especialmente para Ollomoltranvía. Desde finais da década de 1990 participou como guionista en series de ficción para a TVG, como O campo de atrás ou Mareas Vivas (1998). Das súas pezas, algunhas delas dirixidas por el, destacan Raíñas de pedra, A Mostra. Travesura 92 (1991), Commedia, un xoguete para Goldoni (1993), que recibiu varios premios dentro e fóra de Galicia; O Rei Nu (1995), Nano (1997, Premio María...