"Ons" (Contén)

PERSOEIRO

Escultor. Iniciouse como pintor no ano 1982; sen embargo, axiña se centrou na escultura. A mediados dos oitenta comezou a realizar intervencións na paisaxe, recollendo diversos obxectos que sacaba do seu contexto. Despois levou a cabo actuacións in situ das que soamente se conservan testemuños fotográficos. A pesar da utilización de materiais de desfeito, que o sitúan na beira da arte povera, a súa obra é fundamentalmente conceptual. A serie Gallegos (1987), malia a escaseza dos materiais utilizados e de ser debuxados polo azar, reflicte unha gran destreza. En 1989 na exposición Expolio (Santiago de Compostela) presentou un conxunto de obras con material descontextualizado que empregou para compoñer imaxes harmónicas e estéticas. En 1993 realiza unha obra marcada polo carácter poético, Little Bang. Nos últimos anos centrouse no estudo da arte e da súa consideración social e comercial, expresadas a partir dunha dose de ironía e de sentido crítico,...

PERSOEIRO

Poeta ruso. A súa poesía, liberal e renovadora, seguiu a tradición anacreóntica: Moi penaty (As miñas mágoas, 1814). Cultivou tamén a elexía histórica e evoluíu cara a unha poesía profundamente melancólica.

PERSOEIRO

Enxeñeiro francés. Investigou no campo da dinámica de fluídos. En 1892 publicou unha obra onde describía o ciclo completo do motor de explosión de catro tempos; sen embargo, os seus traballos permaneceron ignorados ata que adquiriron un renovado interese trala publicación das investigacións de Nicolás Otto. Interesouse tamén pola telegrafía submarina.

PERSOEIRO

Actriz. Participou en filmes mudos antes de regresar a Hollywood e converterse nunha figura importante do cine sonoro. En 1944 creou a súa propia produtora e en 1950 unha compañía de cosméticos. Traballou, entre outros, nos filmes: Fighting Death (Loitar a morte, 1914), Born to Love (Nacida para amar, 1931), Moulin Rouge (A estrela do Moulin Rouge, 1934), Two Faced Woman (A muller das dúas facianas, 1941) e Madame X (A muller X, 1966).

PERSOEIRO

Xurista e sociólogo. Estudiou Dereito na Universidade de Madrid. Participou na fundación da Escola de Criminoloxía (1903), da que foi catedrático. Traballou no Instituto de Reformas Sociais e foi enviado a Galicia en 1921 para estudar os foros agrarios. En 1931 foi nomeado membro da comisión encargada de estudar a reforma agraria e xefe do servizo de Política Agraria do ministerio de Traballo. Exiliado en 1939 en Hispanoamérica, foi profesor nas universidades de La Habana, Santo Domingo e México. Entre as súas obras destacan: Acerca del delito y la pena (1904), Nuevas teorías de la criminalidad (1918), Derechos sociales de los campesinos (1918), El problema de los foros en el Noroeste de España (1923), Derecho social (1932), Criminalidad del campo andaluz: el bandolerismo (1934) e El bandolerismo en España y México (1959).

PERSOEIRO

Compositor. Formado no conservatorio de Madrid, realizou estudios musicais con Julio Gómez, Sergiu Celibidache, Goffredo Petrassi e Bruno Maderna, entre outros. Cómpre destacar da súa abundante produción as pezas: Picolo concerto (Pequeno concerto, 1959), Espacios variados (1962), Heterofonías (1967), Impulsos (1972), Numancia (1975) e Nostálgico (1986). Compuxo a música para a montaxe teatral La Celestina (1988) e a banda sonora das películas Nueve cartas a Berta (1965) e Tormento (1974). Foi Premio Nacional de Música en 1962.

PERSOEIRO

Escultor e pintor manierista, fillo de Pedro Berruguete. Entre 1508 e 1516, aproximadamente, traballou en Roma e Florencia, onde foi axudado por Michelangelo Buonarroti, quen influíu na súa traxectoria artística. Cando volveu a Castela en 1517 estivo vinculado, como pintor do Rei, á Corte de Carlos V, para quen realizou diversos encargos de pintura e escultura, mais non acadou o seu favor e dende 1526 permaneceu afastado da Corte. Asentado en Valladolid, dedicouse principalmente á escultura. Os seus primeiros grandes retablos, o do mosteiro da Mejorada de Olmedo (1523) e o de San Benito de Valladolid, acredítano como o escultor máis destacable do s XVI. Outras obras importantes son o retablo do Colexio de los Irlandeses, de Salamanca (1529); o da Epifanía, da igrexa de Santiago (Valladolid, 1537); os relevos do coro e o grupo en alabastro da Transfiguración que coroa a cátedra arcebispal da catedral de Toledo (1539); o retablo da Visitación na igrexa de Santa Úrsula (Toledo)...

PERSOEIRO

Antropólogo. Autor de diversas obras de antropometría, foi o creador dun sistema antropométrico de identificación de criminais nomeado bertillonaxe, que obtivo un destacado éxito dende a súa implantación. Escribiu La photographie judiciaire (A fotografía xudiciaria, 1890).

PERSOEIRO

Químico sueco. Foi o descubridor do selenio, do cerio e do torio, e o primeiro en illar o calcio, o estroncio, o bario, o tántalo, o silicio, o vanadio e o circonio. A súa contribución científica máis importante foi o intento de establecer un primeiro sistema de pesos de combinación ou de pesos atómicos. Os resultados destas últimas investigacións, xunto coas leis de Dalton, Proust e Richten, foron publicados baixo o título de Éssai sur la théorie des proportions chimiques (Ensaio sobre a teoría das proporcións químicas). Introduciu a notación química actual e os conceptos de isomería, halóxeno, acción catalítica e radical orgánico.

GALICIA

Franciscano. Dende 1542 participou na evanxelización de América Central. Debido ao coñecemento que tiña das linguas indíxenas (guatemalteco, cachiquil, utlateco e tzutucil), publicou un catecismo bilingüe (español-cachiquil) e un vocabulario en lingua guatemalteca, do que non se conserva ningún exemplar.