"GR" (Contén)

PERSOEIRO

Poeta sueco. De linguaxe simbolista, dentro dun modernismo experimental, foi un dos impulsores do grupo literario Fyrtiotal. Da súa produción destaca Postum Ungdom (Xuventude póstuma, 1942), Mannen utan väg (O home sen camiño, 1942) e Vinteroffer (Sacrificio de inverno, 1954).

PERSOEIRO

Escritora sueca. De nome Astrid Anna Emilia Ericsson, obtivo un grande éxito como autora de literatura infantil coa creación de Pippi L<ngstrump (Pippi Calzaslongas, 1945), personaxe que adquiriu sona internacional. A ausencia de moral, a espontaneidade e o equilibrio entre a realidade e a fantasía caracterizaron as súas obras, que foron levadas ao cine e á televisión. Recibiu a Medalla Hans Christian Andersen (1958), o Premio Nacional de Literatura de Suecia (1957) e a Medalla de Ouro da Academia Sueca (1971).

PERSOEIRO

Físico. Foi profesor da Universidade da Sorbona e director do seu Laboratorio de Investigacións Físicas. Inventou o electrómetro capilar (para medir a carga eléctrica), o celostato (dispositivo para manter fixa unha cámara e tomar fotos astronómicas de longa distancia), e creou o primeiro sistema de fotografía en cor. Estudiou a polarización das pilas e predixo o fenómeno da piezoelectrización do cuarzo. En 1908 recibiu o Premio Nobel de Física polo seu procedemento para a fotografía en cor.

1. Sistema de impresión baseado no fenómeno físicoquímico da repulsión que existe entre a auga e as materias graxas. Foi descuberto en 1798 por Aloys Senefelder. Contrariamente aos outros sistemas de impresión, tanto as partes impresas como as brancas están ao mesmo nivel, pois a base graxa sobre o debuxo é a que retén a tinta. É un sistema en desuso, substituído por outros máis rápidos e modernos (offset, fototipia, serigrafía e xerografía).

2. Cada un dos exemplares que se obteñen polo procedemento litográfico. Enténdese por litografía orixinal cando o creador da obra debuxou directamente sobre a pedra.

3. Taller onde se exerce a litografía.

PERSOEIRO

Cantante e compositor. En 1967 ingresou nos Setze Jutges e converteuse nunha das figuras máis populares da cançó catalana. Musicou poemas de Kavafis, Viatge a Ítaca (1975), Salvat-Papasseit, M. Martí i Pol, I amb el somriure, la revolta (1982) e Marius Torres. Da súa discografía destacan Campanads a morts (1977), Verges 50 (1980), T’estimo (1984), Astres (1986), Torna aviat (1991), Rar (1994), 9 (1998), Temps de revoltes (2000), Jocs (2002) e Junts, con Josep Carreras (2003) e as bandas sonoras de La forja de un rebelde (1990), de M. Camus, e Ladrón de Niños (1991), de Christian de Calonge. Recibiu o Premio Nacional de Música (1993).

PERSOEIRO

Príncipe de Gales (1258-1282), neto de Llewelyn I. En 1267 fíxose recoñecer príncipe de Gales polos ingleses. Someteu os príncipes galeses do N, pero foi finalmente derrotado polos ingleses. Ao negarlle a homenaxe a Eduardo I de Inglaterra, este atacouno e, tras vencelo, impúxolle o duro Tratado de Conway (1277). Coa súa morte rematou a independencia de País de Gales.

PERSOEIRO

Conde de Gales, neto de Llywelyn ap Iorweth (1173-1240). Obrigou a Enrique III de Inglaterra a que o recoñecese príncipe soberano de Gales. En 1276 loitou con Eduardo I de Inglaterra a quen lle negou a homenaxe. Foi derrotado en 1277 e en 1282 volveu rebelarse cos outros nobres galeses, pero morreu na revolta, co que se puxo fin á independencia galesa.