"Bo" (Contén)

GALICIA

Naturalista e músico. Estudiou piano no conservatorio de música de Santiago. Aos 18 anos marchou para Barcelona, onde se fixo sacerdote e ingresou nos Salesianos. Realizou estudios de ciencias naturais na Universidad de Madrid e foi discípulo de Rodríguez Carracido. Doutorouse no ano 1922 coa tese “El Paleolítico en la costa Cantábrica”. Amosou interese pola xeoloxía, especialmente pola espeleoloxía, e considéraselle o introdutor desa disciplina en España. Gracias aos seus esforzos constituíuse, en 1926, o Museo Provincial de Prehistoria de Santander, do que foi o primeiro director. Entre os seus traballos destacan: Fauna espeleológica de la Montaña (1910), Mentalidad humana del troglodita cuaternario y del hombre primitivo (1911) e Prehistoria universal y especial de España (1924). Ademais de diversos artigos sobre os alfabetos prehistóricos e os petroglifos galegos cómpre sinalar a novela histórica Fida, la hija del último druida galaico (1951).

1. Composto hipotético de fórmula HN=C=NH, do que se coñecen derivados estables.

2. Nome sistemático da cianamida.

1. Lugar onde se fai, garda ou vende carbón.

2. Morea de madeira tapada con leña verde, herba e terra da que se obtén carbón vexetal por carbonización da madeira. A combustión iníciase por un burato ou cheminea situado no medio da morea e regúlase abrindo buracos laterais que permiten a circulación limitada do aire.

3. Nome vulgar que recibe a vela do estai maior nos barcos mixtos de vapor e de vela, ennegrecida polo fume da cheminea.

4. Espacio interior dos barcos próximo á sala de caldeiras que serve para estibar o carbón que se vai consumir.

ILLAS

Illa da beira oriental da ría de Betanzos, no litoral da parroquia de Oebre, concello de Pontedeume.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Silleda baixo a advocación de santa María.

1. Relativo ou pertencente ao carbón.

2. Persoa que fai, vende ou traballa con carbón. Na tradición oral recóllense refráns como: “O saco do carboeiro, lixoso por fóra, e máis lixoso inda por dentro.”

3. Aplícase á persoa que ten o corpo ou a roupa manchadas.

4. Barco de vapor ou veleiro destinado ao transporte de carbón.

5. Paxaro que presenta unha coloración xeral da plumaxe de cor negra como o rabirrubio tizón.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Rodeiro baixo a advocación de santo Estevo.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Rodeiro. A primeira noticia documental corresponde á acta fundacional do mosteiro de San Pedro de Vilanova de Dozón (1154), ao que foi doada en 1156. A primitiva fábrica constaba dunha nave e unha ábsida rectangular cuberta cunha bóveda de canón. Da nave só queda unha colección de canzorros variados: vexetais, aves, figuras humanas e cuadrúpedes. Os muros transformáronse ao abrirse portas e ventás. No interior destaca a ábsida, cuberta cunha bóveda de canón semicircular reforzada por un arco faixón. O arco triunfal, de medio punto e dobrado, descansa sobre columnas con capiteis figurados.

1. piridoindol.

2. Cada un dos alcaloides que teñen o esqueleto de piridoindol; os máis importantes son os das especies vexetais Peganum harmala e Physostigma venenosum, e os dos arbustos do xénero Rauwolfia.