"An" (Contén)

GALICIA

Xornalista. Licenciado en Dereito pola Universidad de Oviedo, especializouse en xornalismo deportivo e desenvolveu boa parte da súa traxectoria profesional en Asturias, nos xornais Región, La Voz de Asturias ou La Nueva España. Colaborador de publicacións como El Noticiero Universal, La Voz de Galicia, La Voz de Madrid e Marca, e do espazo radiofónico Cabalgata Fin de Semana, foi redactor xefe de Informaciones (1965) e un dos fundadores e redactor xefe de AS (1967), do que foi subdirector (1975) ata a súa xubilación (1992).

GALICIA

Relixioso. Profesou no convento beneditino de Samos, onde foi abade e xeneral da orde (1721), ademais de bispo de Jaca (1728) e Mondoñedo (1728-1751). Foi o primeiro en realizar a ofrenda ao apóstolo Santiago con Oración panegírica que en la solemme oferta que en nombre del serenísimo Príncipe de Asturias nuestro señor, tributó y dijo en su templo al Apóstol Santiago el Mayor... (1734). Escribiu tamén Manifesto canónico, legal y apologético... (1742).

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Sarria. Construída durante o s XIV, mestura elementos románicos e góticos. Feita con sillaría, ten planta rectangular e ábsida redondeada, precedida dun tramo recto. Destaca a portada norte, cun tímpano monolítico de estilo románico e decoración nas bases, fustes e capiteis das columnas. A portada principal, de trazado gótico, presenta arco e arquivoltas apuntadas. Os laterais da fachada rematan con pináculos e na parte central destaca o campanario de dobre van. No interior conserva un retablo de estilo románico tardío.

1. Relativo ou pertencente a Sarria ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante de Sarria.

PUNTA

Punta da ribeira esquerda da ría de Corme e Laxe situada na parroquia de Cesullas (Cabana de Bergantiños).

FILOSOFOS

Filósofo e escritor. As súas teorías partiron do existencialismo ateo, que se manifestou plenamente na súa obra L’être et le néant. Essai d’ontologie phénoménologique (1943) e centrou os seus estudos na comprensión fenomenolóxica da consciencia, que entendeu como unha dimensión do real caracterizada ou dotada dunha esencial liberdade. Desta primeira época foron os ensaios filosóficos L’imagination (1936), L’imaginaire. Psychologie phénoménologique de l’imagination (1940), Les mouches (1943) ou L’existencialisme est un humanisme (1946), a novela La nauseé (1938) e a narración Le mur (1939). Compartiu vida e pensamento con Simon de Beauvoir e participou na Resistencia, espírito que mantivo vivo como unha continua revolución social e, expresión desta dobre vertente filosófico-política foron Situation (1947-1965), as novelas Les chemins de la liberté (1943, 1945 e 1949), e as obras teatrais Nékrassov (1955),...

1. Relativo ou pertencente aos sasánidas.

2. Membro dunha dinastía persa, orixinaria de Fārs, que substituíu á dos arsácidas no Imperio Persa desde o 224 ata o 651. Ardašĩr, fillo dun sacerdote de Persépolis, foi proclamado rei en Ctesifonte e en 226 era xa señor de todo o imperio, que centralizou, fundamentado no mazdeísmo e unificou o persa medio, que converteu en lingua oficial. O seu fillo Sapor I (242-272) estendeu o seu poder sobre Armenia e Mesopotamia e, en loita contra os romanos, venceu e fixo prisioneiro ao Emperador Valeriano (260). A crise interna que seguiu á súa morte facilitou unha expedición romana ata a mesma Ctesifonte e o restablecemento de Tirídates no trono de Armenia. Sapor II (310-379) reconquistou Ctesifonte e restableceu o seu poder sobre Armenia e, finalmente, venceu a Xián o Apóstata, que morreu na batalla (363). As loitas de Cosroes I de Persia contra Xustiniano ensancharon o dominio persa ata a Antioquía de Siria e as conquistas de Siria, Palestina, Asia Menor e Exipto, baixo Cosroes...

3. Arte desenvolvida durante o reinado da dinastía sasánida. Iniciada con Ardashĩr I (226-242), esforzouse por retomar a antiga monumentalidade dos aqueménidas e desenvolveu novas técnicas introducidas na construción de arcos e voltas. Destacan a cúpula do palacio de Ardashĩr en Fĩrũzãbãd, os palacios de Dãmghãn, Baz-e e Kuh-e Khwadje, así como os de Djerre, Kãzerũn, Yazdikhwadt, Sarvestan, Kal-e Dukhatar e Qaṣr-e Shĩrĩn. En escultura, destacan os baixorrelevos de Naqsh-e-Radjab e Naqsh-e-Rostam. Ao remate da época sasánida (s VII) atopouse unha gran profusión de vitorias aladas, de forte reminiscencia romana. Dentro do espírito clásico destaca o cabalo de Shāpūr. Destacan tamén as artes téxtiles, cuxos temas decorativos pasaron á arte románica.

RIOS

Río de Canadá, principal tributario do lago de Winnipeg, está formado polo North Saskatchewan e o South Saskatchewan, orixinados os dous nas Montañas Rochosas. Das fontes do segundo ao lago de Winnipeg hai un traxecto de 1.928 km. Considérase como o curso superior do Nelson, emisario do Winnipeg.

PERSOEIRO

Poeta ucraíno. Considerado o fundador do renacemento literario da Galitsia ucraína, ao empregar por primeira vez a súa lingua popular. Traduciu ao ucraíno o Novo Testamento e bastantes salmos.

DEPARTAMENTOS

Departamento da Costa de Marfil (1.880 km2; 108.090 h [1988]). A súa capital é Sassandra (8.401 h [1988]).

1. Relativo ou pertencente a Satanás ou ao satanismo.

2. Que é extremadamente perverso.

PERSOEIRO

Xurista e político. Fundou e foi o primeiro presidente de Alianza Liberal. Foi senador (1977-1979) e deputado (1979-1982). Escribiu Qué es la monarquía (1976) e Cuando la transición se hizo posible: el Contubernio de Múnich (1993).

1. Relativo ou pertencente ao planeta Saturno.

2. Persoa nacida baixo a influencia do planeta Saturno.