"PL" (Contén)

1. Mirar detendo a vista fixamente en algo ou en alguén.

2. Tomar en consideración algo, como un asunto ou unha posibilidade.

3. Meditar sobre Deus.

1. Relativo ou pertencente á contemplación.

2. Que ou quen se entrega á contemplación relixiosa.

3. Que adopta unha actitude pasiva ante algo e observa máis que actúa.

4. Estilo de vida que se basea principalmente na contemplación, propio dalgunhas formas da vida relixiosa. Xeralmente, oponse á chamada vida activa.

1. Composición breve que, ben illada, ben en serie, serve de letra a unha cantiga popular ou outra que a remeda. Nun sentido métrico estricto, corresponde por antonomasia a unha combinación de catro versos octosílabos, con rima asonante nos versos pares e sen rima nos impares. De xeito máis xeral, designa igualmente un tipo de composición poética pertencente á tradición popular, que se cultivou tamén na poesía culta medieval, na do Século de Ouro e na vertente popularista da literatura contemporánea. Admite un amplo abano de temas (amor, relixión, filosofía, moral, valores ou actitudes patrióticas, etc) e presenta diferentes formas segundo a distribución das rimas e as súas diferencias métricas ao longo da historia. Na Idade Media, as Leis de Amores catalogaron máis de setenta coplas diferentes; a obra de Juan de Mena Laberinto de Fortuna, ten tamén por título Las Trescientas [coplas] e Jorge Manrique escribiu as Coplas a la muerte de su padre. A mediados...

2. Composición de oito versos octosílabos distribuídos en dúas semiestrofas de catro versos, con catro rimas consonantes diferentes cruzadas ou abrazadas. Emprega varios esquemas métricos (abbacddc, abbacdcd, etc). A inclusión dunha cuarta rima faina máis sinxela ca a de arte menor e dálle un ton arcaico. Procede, posiblemente, da lírica galego-portuguesa.

3. Estrofa de rima consonante que na Idade Media substituíu a caderna vía e que posteriormente foi relegada polo auxe dos hendecasílabos, da oitava real e do soneto. Consta de oito versos de arte maior, polo común dodecasílabos, con dúas ou tres rimas consonantes diferentes, cruzadas ou abrazadas e organizadas de catro en catro. Os versos cuarto e quinto adoitan rimar entre eles. Pode seguir distintos esquemas métricos (ABBA-ACCA; ABABBCCB, etc). Nalgúns casos presenta leves oscilacións na medida dos versos, posto que o que a define é ante todo a colocación de dous acentos separados por dúas sílabas átonas en cada hemistiquio. Algúns teóricos afirman que a súa orixe está na poesía medieval galego-portuguesa. Empregouse con asiduidade na lírica culta castelá do s XV.

4. Estrofa formada, polo común, por oito versos octosílabos, con tres rimas consonantes diferentes cruzadas ou abrazadas. Adopta esquemas métricos diversos (abbacca; ababacca, etc). Foi habitual na poesía popular ata a segunda metade do s XV, momento no que se impuxo a copla castelá.

5. Estrofa que consta de seis versos, catro octosílabos e dous pés crebados tetrasílabos, isto é, que se organiza en dous tercetos octosílabos simétricos rematados cada un deles nun cuarto verso tetrasílabo. Ten rima consonante con esquemas como 8a8b4c8a8b4c. No caso de existir versos de pé crebado que midan cinco sílabas, haberá que considerar a incidencia de fenómenos métricos como a compensación ou a sinalefa. Denomínase tamén dobre sextilla, copla manriqueña ou copla de Jorge Manrique, xa que a difundiu Jorge Manrique no poema Coplas a la muerte de don Rodrigo Manrique.

6. Molde métrico que pode ter de sete a doce octosílabos e un número variable de rimas, con ou sen enlace entre as dúas semiestrofas. Procede da poesía occitana medieval e seguiu empregándose ata o Século de Ouro español.

7. Estrofa de dez versos octosílabos consonantes distribuídos en dúas semiestrofas de cinco versos con rimas diferentes (abaab cdccd). Divulgada por Juan de Mena, proliferou nos cancioneiros casteláns dos ss XV e XVI; posteriormente, constituíu unha das formas máis frecuentes do epigrama. Denomínase tamén décima falsa, estancia real ou quintilla dobre.

PERSOEIRO

Compositor, director de orquestra, pianista e musicólogo. Comezou os estudios musicais con Rubin Goldmark en Nova York e, posteriormente, con Nadia Boulanger en París. En 1924 regresou a Nova York e dedicouse á docencia e á composición, ademais de escribir artigos e libros sobre música. Entre as súas obras destacan os ballets Rodeo (1942) e Appalachian Spring (Primavera apalachense, 1944); as obras orquestrais Music for the Theatre (Música para o teatro, 1925), El salón México (1936), Concerto para clarinete (1948) e Tercera Sinfonía (1946); as pezas para piano Danzón cubano (1942), Down a Country Lane (Cara a abaixo polo camiño, 1962) e Danza de Jalisco (1963); as bandas sonoras das películas The City (A cidade, 1939), Of Mice and Men (De ratos e homes, 1939) e The Heiress (A herdeira, 1948), entre outras; as obras de música de cámara Noneto para corda (1960) e Dúo para...

PERSOEIRO

Pintor estadounidense. Formouse en Boston e estableceuse en Londres en 1775. Cultivou o retrato e sobre todo a pintura histórica, caracterizada polos temas patrióticos e militares, cun gran número de personaxes. Entre as súas obras destacan The Copley Family (A familia Copley, 1776-1777), Watson and the Shark (Watson e a quenlla, 1778) e The Death of Major Pierson (A morte do maior Pierson, 1783). Foi membro da Royal Academy (1779).

PERSOEIRO

Mercador, viaxeiro e monxe. Escribiu a obra Topografía cristiá, na que se combinan as descricións tridimensionais do mundo cunha cosmoloxía -que interpretou dun xeito persoal- recollida da Biblia e do teólogo Oríxenes. Iniciou unha nova tradición cartográfica, de tipo alegórico e regresiva respecto ás teorías de Ptolomeo, que perdurou durante algúns séculos dentro do mundo cristián. Foi o primeiro escritor occidental que falou de China dun xeito explícito.

LOCALIDADES

Localidade do estado de Colorado, EE UU, nas Montañas Rochosas (853 h [1970]). A febre do ouro desatada a comezos do s XX provocou a chegada dun aluvión demográfico que superou os 50.000 h neses anos, feito que a converteu nun dos centros máis prósperos do país.