"To" (Contén)

PERSOEIRO

Rei de Dinamarca (1035-1042) e rei de Inglaterra (1040-1042). Fillo de Canuto II e da segunda muller deste monarca, a raíña Emma. Ao morrer o seu pai recibiu o reino de Dinamarca e, axudado pola súa nai, quen desexaba manter a unidade anglodanesa, reinou tamén sobre Inglaterra tralo falecemento de Harold no 1040. Renunciou a calquera aspiración sobre Noruega no 1038, logo dunha entrevista con Magnus o Bo.

PERSOEIRO

Rei de Dinamarca (1080-1086) e sucesor de Harold IV. Durante o seu reinado reforzou o poder real, outorgou á Igrexa numerosos privilexios económicos e someteu os señores feudais. Loitou tamén contra os estonios e, aliado con Olavo de Noruega, emprendeu unha malograda expedición naval para conquistar Inglaterra no 1085. Morreu asasinado xunto co seu irmán nunha revolta dos nobres. Recibiu o alcume de o Santo pola difusión que realizou do cristianismo, castigando con dureza os que non respectaban os mandatos da Igrexa e polo esforzo por protexer as igrexas e mosteiros. Canonizado pola Igrexa Católica, foi declarado patrón de Dinamarca no 1101.

PERSOEIRO

Rei de Dinamarca (1182-1202). Continuou con éxito a expansión territorial iniciada polo seu pai Valdemar I o Grande. Venceu os eslavos da Xermania superior apoderándose da Pomerania, Slesvig-Holstein, Hamburgo, Lübeck e case todo o litoral do Báltico, xunto co rei dos sorabos. Enfrontouse ao Emperador Federico I Barbarrubia no 1183, a quen lle negou a homenaxe feudal polos territorios ocupados do Imperio. No 1200 sufocou unha revolta campesiña contra o bispo Absalón e atribuíuse un poder case ilimitado para evitar novas sublevacións.

PERSOEIRO

Crítico e teórico cinematográfico italiano. O seu Manifeste du VIIe Art (Manifesto da VIIª Arte), influído por Marinetti e D’Annunzio, é un dos primeiros tratados sobre materia cinematográfica.

PERSOEIRO

Político e xornalista. Retirouse da carreira militar en 1854 para dedicarse a diversas actividades públicas. Militou na Unión Liberal e fundou os xornais El Correo e La Península. Foi elixido deputado en 1858 e, contrario á política de Isabel II, exiliouse en 1866. Regresou despois da Revolución de 1868 e foi novamente deputado e subsecretario do ministerio de Facenda. Publicou Hacienda de la nación (1872).

PERSOEIRO

Médico e naturalista. Estudiou gramática, filosofía, matemáticas e medicina en València e dereito en Salamanca. Interesouse pola arqueoloxía e pola botánica. Mantivo correspondencia con Haller e con Linné, de quen traduciu ao castelán Philosofia botanica (Filosofía botánica) e Species plantarum (As especies das plantas). A súa publicación máis destacada é Teoremas y problemas para examinar y saber usar cualesquiera aguas minerales (1785).

PERSOEIRO

Ensaísta e crítico. Licenciado en Filosofía e Letras e profesor de ensino medio, colaborou na prensa galega especializada como Luzes de Galiza, Boletín galego de literatura e A trabe de ouro. Publicou o libro Contra a casa da Troia. Cultura e sociedade no Santiago dos anos 30 (1994-1996).

1. Relativo ou pertencente á dinastía dos Capetos.

2. Individuo pertencente á liñaxe dos Capetos.

3. Descendencia agnada do rei de Francia Hugo I, chamado Capeto polo capuchón que levaba cando era abade laico. A orixe da dinastía atópase no saxón Vitinka, pai de Roberto o Forte, fundador do ducado de Francia. Os seus fillos Eudes (888-898) e Roberto I (922-923) foron reis de Francia. Hugo o Grande (?-956) non foi rei aínda que gobernou como tal. O seu fillo Hugo I sucedeu o derradeiro rei carolinxio Luís V como monarca francés. Os capetos directos reinaron en Francia dende Hugo I ata Carlos VI (987-1328). Desta póla naceron outras tres que tamén foron reinantes: os capetos Valois durante os reinados comprendidos entre Filipe VI e Enrique III (1328-1589); os capetos Borbóns entre Enrique VI e Carlos X (1589-1793 e 1814-1830); e os capetos Orleans no reinado de Luís Filipe entre 1830 e 1848. Destas pólas xurdiron dinastías reinantes noutros estados como Navarra, España, Portugal, Brasil e as Dúas Sicilias.

1. Relativo ou pertencente ao Capitolio.

2. Conxunto de divindades romanas, asociadas nun mesmo culto, composto por Xúpiter, Xuno e Minerva.

3. Xogos de carácter anual en honor ao deus Xúpiter, instituídos por Furio Camilo en lembranza da liberación do Capitolio no ano 389 a C. O Emperador Domiciano fundou outros xogos capitolinos no ano 86 d C, de periocidade cuadrienal, nos que se lles concedían premios aos músicos, poetas, comediantes, mimos e oradores.

1. 1. Edificio monumental destinado xeralmente a sede municipal ou parlamentaria. O nome provén do Capitolio romano, onde estaba situado o palacio do Senado, que foi reconstruído segundo os planos de Michelangelo Buonarroti. Esta denominación, pouco empregada en Europa, designou o Capitolio de Languedoc, obra de Guillaume Cammas, construído entre os anos 1750 e 1753. No continente americano, onde adoptaron esta denominación, destaca o Capitolio do estado de Virginia, en Richmond, obra de Jefferson e baseado nos templos xónicos clásicos, que se rematou de construír en 1795. O Capitolio de Washington, construído entre 1792 e 1869, impuxo o modelo con gran cúpula empregado nos EE UU e noutros edificios de América Latina, como os de Bos Aires e La Habana.

   2. Calquera templo dedicado á tríade capitolina en diversas cidades do Imperio Romano e situado nun lugar destacado do foro. OBS: Xeralmente se escribe en maiúsculas.

2. Edificio maxestoso e moi elevado.

PERSOEIRO

Historiador, filólogo e político. Iniciou a súa carreira no exército e participou na guerra contra Portugal (1762). En 1775 fixou a súa residencia en Madrid e ocupou diversos cargos públicos. Foi deputado en Madrid e, por encargo da Junta de Comerç de Barcelona, escribiu a súa obra fundamental: Memorias históricas sobre la marina, comercio y artes de la antigua ciudad de Barcelona (1779-1792). Coa invasión napoleónica refuxiouse en Sevilla e colaborou na tarefa de convocar as Cortes Xerais de Cádiz (1810). A súa obra trata temas filolóxicos e gramaticais, políticos e históricos.

PERSOEIRO

Pintor, escultor e caricaturista italiano. Establecido en París en 1898, colaborou en Le Rire, e dedicouse á realización de estatuas caricaturescas, á proxección de cartóns para tapices e ao cartelismo. Entre os seus carteis destacan os do Folies-Bergère (1900) e de Cinzano (1910).