"llo" (Contén)

1. Tumor esférico e coriáceo que se forma nas pólas ou follas dos carballos, inducido por himenópteros parasitos da familia dos cinípidos, que poñen os ovos no seu interior. Dentro do bugallo desenvólvese a eiruga da avespa, que se alimenta do tecido neoformado. Na primavera seguinte, o insecto adulto abandona o bugallo. Empregáronse para a industria de curtidos pola súa alta concentración de taninos. Os nenos adoitan utilizalos para xogar con eles coma se fosen buxainas.

2. globo ocular.

PERSOEIRO

Actor e director teatral. Iniciou a súa andaina no teatro independente en Logroño. De volta a Galicia, creou o grupo Olimpo co que estreou Antígona (1978), espectáculo creado a partir do texto de Sófocles. Posteriormente, marchou a Madrid onde traballou no café-teatro e nalgunhas curtametraxes e películas. En 1988 regresou a Pontevedra e creou a Aula de Formación de Actores, que funcionou ata 1992 e coa que realizaría diversos espectáculos entre os que salientan O oso (1990), a partir da peza de Anton Pavlovič Čekhov, ou A puta no manicomio (1990), sobre a coñecida obra de Dario Fo. En 1994 participou como actor no espectáculo Macbeth, realizado por Producións Teatrais do Sur.

1. Restos que quedan de froitos como a uva, oliva ou mazá despois de pasaren pola prensa ou de esprimírense.

2. Terreo ou lugar con lama e barro, que se forma cando se mestura a auga con terra, follas, etc.

1. Castaña asada e cocida, xeralmente sen casca.

2. Ourizo que só ten unha castaña sa.

1. Bolo de fariña de millo, cocido co caldo ou por separado, que se facía no entroido e nos tempos de escaseza de pan.

2. Castaña asada ou cocida, xeralmente coa casca. OBS: Nalgunhas zonas de Galicia refírese á castaña verde.

MONTES

Monte da parroquia de Caxide no concello de Parada do Sil, na marxe esquerda do río Sil. O seu cumio atópase a 1.289 m de altitude.

PERSOEIRO

Pintor e gravador alemán. Foi discípulo do seu pai, o gravador Thoman Burgkmair (1444-1523) e de Martin Schongauer. A súa produción pictórica contén tres táboas, coas basílicas de San Pedro (1501), San Xoán do Letrán (1502) e Santa Cruz de Xerusalén, os retablos do Rosario, de san Xoán Evanxelista (1518) e da Santa Cruz (1519). Como gravador destacan os traballos para o Emperador Maximiliano e diversas xilografías do seu Libro de Horas. O seu fillo Hans Burgkmair o Mozo (1500?-1559) tamén foi gravador e pintor.

MUNICIPIOS

Municipio da Comunidad Autónoma de Andalucía, provincia de Sevilla, situado ao N da capital, na marxe dereita do Guadalquivir, nas faldras de Sierra Morena (3.451 h [1996]). A súa base económica é agrícola (laranxas, cereais, legumes, viña e aceite) e gandeira (gando lanar e cabrún).

MUNICIPIOS

Municipio da Comunidad Autónoma de Extremadura, na provincia de Badajoz, situado ao SO de Zafra e drenado polo río Bodión (3.406 h [1996]), ao pé de Sierra Morena. Caracterízase pola presenza de amplas chairas de aciñeiras e sobreiras. A súa economía é principalmente agrícola (oliveiras, cereais) e gandeira (gando lanar, porcino, cabrún e vacún). Destacan tamén as actividades relacionadas coa recolección de produtos naturais non cultivados, como os espárragos silvestres, o cortiza e a madeira. No sector industrial conta cunha fábrica transformadora de granito e pequenas industrias familiares. Entre o seu patrimonio arquitectónico cómpre salientar a ermida do Cristo, do s XVI, e a igrexa de Santa María de la Encina, de estilo neoclásico.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de León, Comunidade Autónoma de Castela e León, situado na comarca de El Páramo, ao SO da cidade de León (1.999 h [1996]). As principais actividades económicas son as agropecuarias; entre elas destacan o cultivo dos cereais (fundamentalmente trigo e forraxes) e a cría dos gandos bovino e ovino. Os elementos máis salientables da súa paisaxe son os seus numerosos muíños de vento.