"AND" (Contén)

CIDADES

Cidade do estado de California, EE UU, que forma parte da aglomeración de San Francisco (399.484 h [2000]). Está situada ao L da baía de San Francisco e ocupa a chaira que se estende desde a baía ata a Cordilleira da Costa. É un porto importante e un núcleo industrial destacado en metalurxia, industria química, da madeira e alimentaria, e na refinaría de petróleo.

PERSOEIRO

Político e militar colombiano. Foi oficial realista e uniuse aos independentistas en 1822. En 1820 alzouse contra Simón Bolívar. Vicepresidente da República de Nueva Granada en 1831, en 1836 sublevouse contra José Ignacio de Márquez e marchou ao exilio. Ao seu regreso foi gobernador de Cartagena (1850). En 1853 acadou a presidencia da República pero en 1854 foi destituído. En 1860 apoiou a revolta de Tomás Cipriano Mosquera e morreu na loita.

PERSOEIRO

Pintor. Naturalizado colombiano, formouse en Boston (1939-1940), en Barcelona e en diversas capitais europeas. Chegou a Colombia en 1946 e foi decano da Escuela de Bellas Artes de Bogotá e da de Barranquilla. Influído polo expresionismo abstracto, evolucionou cara a un decorativismo colorista. Da súa obra destaca Cóndores y Mojarras (1959).

PERSOEIRO

Escritor. Arqueólogo de profesión, ocupou diversos cargos políticos e diplomáticos de importancia. As súas obras baséanse en temas históricos, e delas destacan Mihnea-vodă cel Rău (1857), Doamna Chiajna (1860) e Pseudo-Kinegheticos (Falso tratado sobre a caza, 1874).

PERSOEIRO

Emperador romano-xermánico (962-973), rei de Xermania (936) e de Italia (951 e 961), fillo de Enrique I de Alemaña e de santa Matilde. Recuperou Lorena e obtivo do rei francés o recoñecemento do seu dominio nesta rexión (942 e 947). Interveu nas loitas de Lombardia e foi proclamado rei (951), aínda que deixou o seu goberno en mans de Berenguel II un ano máis tarde. Por mor da represión deste, o Papa Xoán XII pediulle axuda e depuxo a Berenguel. Foi novamente coroado rei de Italia e Milán e recibiu a coroa imperial de mans do papa o 2 de febreiro de 962 e restaurouse así o Sacro Imperio, vacante desde 899. Deseguido enfrontouse co papa e os romanos   ata 967. A loita cos gregos de Italia meridional solucionouna co casamento do seu fillo Odón coa princesa bizantina Teófano.

GALICIA

Mestre. Presidiu a Asociación Provincial de Maestros de Pontevedra e a Asociación Nacional del Magisterio (1901). Publicou La escuela española de Instrución Primaria, conforme las necesidades sociales (1877).

GALICIA

Xurista, mestre e escritor. Licenciado en Filosofía e Letras (1940) e en Dereito (1950) pola Universidade de Santiago de Compostela, exerceu a docencia en diferentes centros de Pontevedra (1940-1943), Lugo (1943-1949), Astorga (1949-1954) e Ourense (1954-1983). Integrouse nas Mocidades Galeguistas antes da Guerra Civil Española e presidiu a Caixa de Aforros de Ourense (1981). Colaborador de varios xornais e revistas e está considerado como o máximo bibliófilo galego. Publicou, entre outras obras, Dolor y olvido de López Ferreiro (1939), La biblioteca ideal de un cura mindoniense del siglo XVI (1947), Cuatro grandes juristas orensanos (1960), La custodia de Arfe en la catedral de Santiago (1973), Tres fitos senlleiros na historiografía da lingua galega: 1768, 1868, 1968 (1980), Fantasía e realidade en “La Catedral y el niño” (1997) e Otero Pedrayo, orador (2001). Foi membro do Seminario de Estudos Galegos, académico correspondente...

PERSOEIRO

Pianista e compositor inglés. Formado en Manchester, compartiu con V. Ashkenazy o primeiro premio de interpretación do concurso Chaikovski de Moscova (1962). Posuidor dunha técnica depurada, destacou como intérprete de Liszt e Busoni. Compuxo algúns concertos para piano e orquestra.

GALICIA

Relixioso dominicano. Emigrou a México, onde exerceu a docencia e predicou entre os indíxenas. Dedicouse á investigación sobre Galicia e publicou Historia del Apóstol e Historia del glorioso Apóstol Sant-Yago patrón de España, de su venida a ella y de las grandezas de su Iglesia y Orden militar (1615).

PERSOEIRO

Químico. Estudou Física na Universidade de Budapest onde se doutourou en 1949, ocupou diversos cargos universitarios (1949-1954) e foi director do centro para a investigación química da Academia das Ciencias húngara (1954-1956). En 1956 emigrou a Canadá onde traballou en laboratorios e universidades (1957-1965) e, posteriormente (1965), a EE UU, onde foi profesor na University of Southern California (1977). Desde 1991 ocupa o cargo de director do Hydrocarbon Research Institute. Recibiu o Premio Nobel de Química (1994) por demostrar a existencia dos carbocatións.

ILLAS

Illa de Suecia, situada no Mar Báltico, e que está separada do continente polo estreito de Kalmar (1.344 km2; 26.700 h [1980]). Presenta un relevo tabular de pouca altura inclinado cara ao Báltico e unha costa de acantilados no estreito de Kalmar. É un lugar de veraneo, en que o principal centro é Borgholm. A paisaxe agrícola do S foi declarada Patrimonio da Humanidade pola UNESCO (2000).

PERSOEIRO

Político. Foi ministro de Mariña (1847), e escribiu De la Administración Pública con relación a España (1843), que se considera a primera obra española de ciencia da administración, e un dos piares do dereito administrativo español. Publicou tamén Sobre modificar la Constitución (1823) e Manual de economía política (1870). Pertenceu á Real Academia de la Historia e á Real Academia de Ciencias Morales y Políticas.

PERSOEIRO

Realizador cinematográfico. Coñecido como Manoel de Oliveira, foi un documentalista relevante entre 1930 e 1940 (Douro, Faina Fluvial, 1931). Considerado o director máis importante do cine portugués, destacan os seus filmes, Aniki-Bobó (1942), Amor de perdição (1978), Francisca (1981), Le soulier de satin (1985), Os canibais (1988), Non ou a Vã Glória de Mandar (1990), A Divina Comédia (1991), O convento (1995), Inquietude (1998), O Princípio da Incerteza (2002), Um Filme Falado (2003) e O Quinto Império. Ontem como Hoje (2004). Recibiu o Leone d’Oro de Venecia pola súa carreira cinematográfica (2004) e o Premio Cineuropa de Santiago de Compostela (2004).

PERSOEIRO

Avogado e político. Foi deputado nas Cortes do Estatuto Real, e presidente do goberno (novembro de 1843). Intentou formar un goberno progresista, e para conseguilo recorreu á disolución das Cortes. Esta decisión provocou unha reacción fortísima na corte e foi destituído e exiliado. Participou en todas as conspiracións que conduciron á Revolución de Setembro de 1868. Foi embaixador en Francia (1840, 1854 e 1869).

GALICIA

Xornalista. Cronista político para Fax Press, dirixiu o xornal Ya e foi xefe de informativos nas cadenas SER e COPE. Foi director xeral de Onda Cero en dúas épocas, a última entre xullo de 2000 e xaneiro de 2002, tamén presentador e director de espazos informativos en TVE, TELE 5 e Antena 3 Televisión, ademais de director editorial de Telefónica Media. É autor de Santiago de Compostela, ciudad patrimonio de la humanidad de España (1997), en colaboración con Xosé A. Perozo, e Rumbo variable: ; diálogos en torno al “Prestige” (2003), con outros autores. Recibiu o Premio Galicia de Comunicación (1992), a Antena de Oro (1995), dous premios Ondas (1979 e 2000) e a Medalla Castelao (2001).

PERSOEIRO

Bioquímico. Estudou a formación das primeiras moléculas orgánicas a partir dos compoñentes inorgánicos dunha atmosfera primixenia, baixo a influencia dos raios ultravioletas do Sol. Das súas obras destacan A orixe da vida (1924) e A orixe química da vida (1965).