"Van" (Contén)

PERSOEIRO

Físico e químico holandés. En 1874 demostrou, independentemente dos traballos de Le Bel, a orientación en forma de tetraedro dos enlaces do átomo de carbono; isto axudou a explicar o fenómeno da isomería óptica. En 1877 publicou os seus estudios sobre termodinámica química. En 1884 desenvolveu os principios de cinética química e formulou a ecuación que leva o seu nome. Demostrou que en solucións diluídas a presión osmótica varía coa temperatura e a concentración. Das súas obras destaca Estudios de dinámica química (1884). En 1901 recibiu o Premio Nobel de Química polo seu traballo sobre estereoquímica.

PERSOEIRO

Pintor holandés. Coñecido como Gherardo della Notte, estivo en Italia (1620) e foi retratista da Corte. Marcado polo coñecemento de Caravaggio, pintou algunhas obras en claroscuro, que influíron na escola holandesa e, sobre todo, en Rembrandt.

MONTES

Monte que constitúe a máxima altitude de Islandia. O seu cumio acada os 2.119 m de altitude.

PERSOEIRO

Pedagogo. Realizou estudios eclesiásticos de filosofía e teoloxía en Roma e doutorouse en Historia na Universidade de Salzburgo. En 1951 foi a EE UU, onde exerceu de sacerdote católico durante cinco anos. De 1956 a 1960 foi vicerrector da Universidad Católica de Puerto Rico, en Ponce, de onde foi a México (1961) e fundou en Cuernavaca o Centro Intercultural de Documentación (CIDIC). Desde o CIDIC abriu unha perspectiva crítica de análise dos sistemas e das políticas educativas capitalistas, propoñendo que se deberían instaurar novas iniciativas de desenvolvemento cultural educativo nos países do Terceiro Mundo. Nesa orientación, destaca a súa obra Deschooling Society (1970), que acadou un grande impacto mundial pola creatividade e riqueza crítica das súas análises.

PERSOEIRO

Tsar de Bulgaria. Procedente dunha familia de boiardos da rexión de Târnovo, dirixiu, xunto co seu irmán Pedro, o levantamento de búlgaros e valacos contra o emperador bizantino Isaac II Anxo e obtivo (1178) o recoñecemento do segundo Imperio Búlgaro, con Târnovo como capital.

PERSOEIRO

Gran príncipe de Moscova (1462-1505), fillo e sucesor de Basilio II. Unificou unha gran parte de Rusia (centralización do poder e unificación do sistema xudicial, entre outras medidas) e loitou contra Suecia, os grandes príncipes lituanos e os livonianos. Estableceu relacións diplomáticas con diversas nacións europeas e abriu o país á influencia da cultura occidental. Chamou ao arquitecto italiano Aristotile Fieravanti para refacer e embelecer o Kremlin, onde construíu a catedral da Asunción(1476-1479).

PERSOEIRO

Gran príncipe de Moscova (1533-1547) e tsar de Rusia (1547-1584), fillo e sucesor de Basilio III. A súa política estivo ligada á expansión no exterior e á centralización do poder estatal no interior. Reformou a administración das provincias, revisou o código legal ruso e constituíu un exército permanente. Estendeu os seus dominios ata o Volga e abriu o camiño cara á colonización de Siberia. Unha segunda fase do seu reinado caracterizouse pola persecución dos boiardos (aristocracia feudal) e o establecemento dun goberno ditatorial, apoiado na súa garda persoal (opričnina). Potenciou o desenvolvemento da cultura rusa e foi un bo estratega.

PERSOEIRO

Tsar de Rusia (1682-1696), fillo de Aleixo I. O seu reinado foi nominal e a súa irmá Sofía detentou efectivamente o poder, ata que foi derrocada por Pedro I (1689). Conservou o título de tsar ata a súa morte.

PERSOEIRO

Escritor búlgaro. Coñecido como Elin Pelin, foi profesor e redactor da revista literaria Selska Razgovorka (Conversos do pobo). Iniciador da poesía realista búlgara, escribiu Mectateli (Os soñadores) ademais de diversas novelas infantís. Pertenceu á Academia das Ciencias de Bulgaria.

PERSOEIRO

Escultor ruso. Coñecido como Chadr, formouse en París e Roma. Representou a corrente romántica do realismo. Realiou os bustos de K. Marx, Rosa Luxemburgo e Lenin e en 1951 o monumento a Gorki en Moscova.

PERSOEIRO

Patriota búlgaro. Coñecido como Vasil Levski, foi líder do independentismo búlgaro contra os turcos. Participou na revolta búlgara de 1867. Traicionado, morreu a mans dos turcos.