"AND" (Contén)

GALICIA

Artista plástico. As súas obras amosan unha perfecta relación entre material, imaxe e significado. Utilizou como soporte artístico a fotografía e da súa temática destaca a análise do corpo humano, coa finalidade de implicar o espectador na obra. Da súa produción salientan Plumas (1994), Traxe home (1996), O traxe da Pepa (1996) e O raio de luz (2001). Ilustrou o Diario de Ana Frank. (2004).

1. Apelido de orixe galega.

2. Liñaxe que trae como armas, en campo de prata, cinco piñeiros, de sinople, arrincados e postos en sautor, o xefe de sinople, cunha banda, de goles perfilada de ouro e engolada en dragantes do mesmo metal.

PERSOEIRO

Mordomo de palacio de Austrasia. Durante os reinados de Clotario II (613-629) e de Dagoberto I (623-639), repartiu o poder­ con Arnulfo, bispo de Metz (615-640). Exiliado temporalmente a Neustria, asumiu de novo o cargo, á morte de Dagoberto I (639).

PERSOEIRO

Dramaturgo e escritor italiano. Formado nas universidades de Palermo, Roma e Bonn, ensinou estilística e literatura na Università di Roma (1897-1922) e formou a compañía Teatro d’Arte (1925-1928), coa que percorreu diversos países de América e Europa. Da súa obra, que analiza a psicoloxía e os conflitos da personalidade humana, cómpre destacar o ensaio L’umorismo (1908), as novelas L’esclusa (1894), Il fu Mattia Pascal (1904), I vecchi e i giovani (1913), Si gira... (1916), Uno, nessuno e centomila (1927), e as narracións breves recollidas en Novelle per un anno (1922). No apartado dramático -a súa achega máis importante-, mestura elementos da psicoloxía e da filosofía, xoga cos planos da ilusión e da realidade, e emprega o simbolismo e as paranoias. Destacan Pensaci Giacomino! (1916), Liolà (1916), Così è, se vi pare (1917), Il giuoco delle parti (1918), L’uomo, la bestia e la virtù...

PERSOEIRO

Etnógrafo. Foi director de enfermaría do Hospital Geral de Santo António, director do Museu de Etnografia e História da Junta Distrital de Porto e presidente do Instituto de Etnografia de Porto. Das súas obras destacan Cantares do Minho (1937-1942), A Nau Catrineta (1954), A Chula, Verdadeira Canção Nacional (1962) e Ensaios etnográficos (1968).

PERSOEIRO

Escultor e arquitecto italiano. De nome Andrea da Pontedera, formouse en Pisa pero traballou sobre todo en Florencia, onde fixo as primeiras portas do baptisterio (1329-1336) e os relevos da parte baixa do Campanile (1337-1343); sucedeu a Giotto na dirección das obras da catedral. O seu estilo fusionou a gracilidade do gótico francés coa severidade italiana.

GALICIA

Historiador da arte. Catedrático de historia da arte en diversas universidades, foi director do Museo Nacional del Prado (1978-1981) e conservador xefe do Museo Thyssen-Bornemisza (1987-1990). Os seus estudos centráronse na arquitectura e escultura galegas da Idade Media, así como na arte moderna española. Escribiu La Construción de la Catedral de Orense (1954), El Románico y su pervivencia en Galicia (1961) e en colaboración, La Escultura y la arquitectura españolas del siglo XVII (1982) e Corpus velazqueño (2000). Membro numerario da Real Academia de Bellas Artes de San Fernando e da Real Academia de la Historia e correspondente das academias de bellas artes de Granada, Sevilla, València e da Real Academia Galega e da Real Academia de Bellas Artes de Nuestra Señora del Rosario, da que foi nomeado académico de honra.

GALICIA

Xornalista e político, fillo de Leandro María Ramón Pita Sánchez-Boado. Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela, foi o impulsor do cooperativismo e presidente da Federación Agraria de Ortigueira e da Asociación Provincial de Gandeiros da Coruña. Dirixiu o xornal El Orzán (1924-1926) e foi redactor de El Liberal. Foi deputado pola Coruña pola Federación Republicana Gallega (1931) e polo Partido Republicano Radical (1933). Nomeado ministro da Mariña (1933), de Estado (1933-1934) e ministro sen carteira (1934-1935), foi embaixador na Santa Sé. Co estalido da Guerra Civil, exiliouse en Portugal e Arxentina. Colaborou en diversas publicacións, como La Nación, La Capital, La Prensa, El Mundo e El Eco de Galicia, e escribiu para a colección Lar a novela O anarquista (1924), onde critica os abusos do caciquismo e as desigualdades sociais. Foi académico correspondente da Real Academia Galega.

GALICIA

Xurista, pai de Leandro Pita Romero. Foi o fundador, principal promotor e presidente da Federación Agraria de Ortigueira (1920-1926). Contribuíu a divulgar a obra socio-educativa das Sociedades Gallegas de Instrución establecidas en América e fundou e presidiu a Agrupación Cultural de Ortigueira (1916). Publicou El batallón literario (1895) e La voz de la Raza. Idearium de un aldeano (1919). Foi membro correspondente da Real Academia Galega.

PERSOEIRO

Escritora. Tras estudar filosofía e letras en Bos Aires e pintura, trasladouse a París (1960-1964) onde estudou historia da relixión e literatura francesa en La Sorbonne, ademais de realizar traducións e escribir poemas e críticas en varios diarios e revistas. A súa poesía xorde dunha absoluta introspección ante unha vida que a superaba; a soidade, o silencio e a linguaxe son referencias constantes na súa obra. Da súa produción destacan La tierra más ajena (1955), Los trabajos y las noches (1965), Extracción de la piedra de la locura (1968) e El infierno musical (1971), así como o seu traballo en prosa La condesa sangrienta (1971).

PERSOEIRO

Compositor. Despois de traballar intensamente en Fedra (1915), compuxo as óperas Debora e Jaéle (1922) e Il calzare d’argento (1961). Foi tamén crítico, director de orquestra e profesor no Instituto Musicale de Roma e dos conservatorios de Parma, Milán e Santa Cecilia de Roma. Tamén deixou un Concerto dell’estate (1928), música relixiosa, como Requiem (1922), e de cámara. Publicou La musica dei Greci (1914) e La musica italiana nel secolo XIX (1930).

1. 1. Moldura plana e lisa que sobresae da superficie dunha parede menos ca a súa propia alzada.

   2. Lintel de cantaría que se utiliza en vans de pouca altura.

2. Faixa alzada de terra dun xardín ou parque, xeralmente construída ao pé dunha parede, e plantada de flores e arbustos.

PERSOEIRO

Físico belga. Ideou un método estroboscópico para o estudo dos movementos vibratorios e inventou o fenaquistoscopio (1832). Estudou os fenómenos capilares das láminas delgadas e diversos fenómenos ópticos.

GALICIA

Escritor. Director da revista Aturuxo, colaborou en diversas publicacións con traballos en que trata temas galegos e canarios. Da súa obra destacan Un episodio de los tiempos celtas (1969), La historia de Canarias en episodios (1971), El cine en Canarias (1981) e Gallegos en Gran Canaria: memorias de la Casa de Galicia en Las Palmas de Gran Canaria (2000).

PERSOEIRO

Escritor ruso. Coñecido como Andrej Platonov, seguiu a liña de Gogol’, Leskov e Remizov. Publicou relatos, como Epifanskije šl’uzy (Presas de Epifanía, 1927). Defensor inicial dos ideais da revolución, criticou a burocracia en Gosudarstvennyj žitel (O habitante do goberno, 1929). Desencantado e crítico co réxime, prohibíuselle publicar a raíz da novela Vprok (1931). En 1991 publicouse Schastlivaia Moskva (A feliz Moscova, 1932-1936), novela descuberta nos arquivos do KGB.

PERSOEIRO

Político, duque de Richelieu. Despois da derrota de Napoleón I Bonaparte, sucedeu a Charles Maurice de Talleyrand-Périgord como primeiro ministro (1815). Dimitiu pola oposición do conde de Artois, o futuro Carlos X de Francia (1818). En 1820 volveu ao cargo, que abandonou un ano despois.

PERSOEIRO

Estadista e cardeal. Coñecido como o cardeal Richelieu, estaba destinado á carreira militar pero abandonouna para ocupar o beneficio familiar do bispado de Luçon (1606). Deputado do clero nos Estados Xerais de 1614 e apoiado polo partido “devoto”, conseguiu a través de Concino Concini, home de confianza da raíña rexente María de Medici, ser nomeado secretario de Estado (1616). Proclamada a maioría de idade de Luís XIII, foi nomeado cardeal en 1622, e posteriormente xefe do Consello Real (1624). Durante o seu ministerio político sufocou as conspiracións da alta nobreza e enfrontouse aos hugonotes, que conseguiu eliminar de La Rochelle e Languedoc (1627-1629). Fomentou o absolutismo rexio fronte ao poder da aristocracia e cimentou o prestixio de Francia como potencia europea. Creou unha frota de guerra para enfrontarse a Inglaterra (Guerra de La Rochelle), controlar os portos da coroa francesa e protexer o gran comercio. A combinación dunha política antihugonotes no interior do estado,...

GALICIA

Filólogo. Catedrático de Filoloxía Latina na Universidad de Granada, estudou nas universidades de Santiago de Compostela e Salamanca, e completou a súa formación en Bruxelas e Amsterdam. Divulgador da cultura galega no ámbito universitario salmantino a través das “Semáns galegas”, estudou a obra de diversos poetas galegos, como Rosalía de Castro, Curros Enríquez e Eduardo Pondal. Colaborador do CSIC e de diversas publicacións especializadas, como Cuadernos de Filología Clásica, Estudios de Filología Latina, Anuario de Estudios Americanos, Dorna e Grial, fundamenta a maior parte da súa obra no estudo da literatura latina, especialmente a dramática. Autor do poema Versos para Aurora (1999), dos seus estudos e ensaios cómpre salientar Terencio, Eunuchus (1977), Los historiadores imperiales, los emperadores y el teatro latino (1981), Vida del Emperador Enrique IV de Alemania (1983), de carácter histórico; El tragediógrafo latino Lucio...