"Bo" (Contén)

CABOS

Promontorio da costa mediterránea de Murcia situado ao L de Cartagena. Constitúe o extremo da pequena península que marca o límite meridional do Mar Menor.

1. Embarcación de vela semellante ao bergantín pero de formas menos finas. Apareceu no segundo terzo do s XVIII, como correo e para o transporte de pasaxeiros entre Calais e Dover, e foi moi empregado como correo ata a imposición dos vapores.

2. Barco correo e de pasaxeiros, de propulsión mecánica.

1. 1. Narración alegórica, de carácter pedagóxico ou polémico, da que se deduce unha ensinanza ou unha verdade importante.

   2. Relato alegórico que pretende transmitir unha lección relixiosa ou moral. De uso corrente nos primeiros séculos da era cristiá, destacan as de Xesús Cristo pola variedade, a naturalidade e a forza persuasiva.

2. Curva aberta, intersección dunha superficie cónica cun plano paralelo a unha das xeratrices. Constitúe o lugar xeométrico dos puntos do plano que equidistan dun punto (o foco da parábola) e dunha recta que non contén o punto (directriz). Pódese demostrar que a gráfica de toda función polinómica de segundo grao é unha parábola.

1. Relativo ou pertencente á parábola.

2. Que ten forma de parábola.

3. Aplícase á métrica que ten como cuádrica asociada un paraboloide.

1. Superficie de segundo grao ou cuádrica que, ao ser cortada por calquera dos seus puntos por un plano adecuado, dá unha parábola.

2. Paraboloide que xera unha parábola que xira arredor do seu eixe de simetría.

3. Paraboloide de ecuación x 2 /a 2 + y 2 /b 2 = 2z, en que a e b son constantes. A súa intersección cun plano que conteña o eixe de simetría é unha parábola, mentres que a intersección cun plano perpendicular ao anterior dá unha elipse.

4. Paraboloide de ecuación x 2 /a 2 - y 2 /b 2 = 2z, en que a e b son constantes. A súa intersección cun plano que conteña o eixe de simetría é unha parábola e a intersección cun plano perpendicular ao anterior é unha hipérbole.

CAPITAIS

Capital de Surinam, situada a 32 km da desembocadura do río Surinam, que forma un distrito urbano (183 km2; 233.000 h [estim 1999]). É un centro político e económico que exporta bauxita e produtos forestais. O centro histórico da cidade foi declarado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO (2002).

GALICIA

Escritor. Da súa produción destacan Breve compendio de los varones ilustres de Galicia, nativos y próximos originarios, esclarecidos en virtudes, literatura y dignidades eclesiásticas, con algunas cortas relaciones de sucesos particulares (1887), Colección de refranes sueltos recogidos de varios autores, desde el año de 1771 hasta el de 1780, en todo 6.243 refranes e Gallegos ilustres en armas.

PUNTA

Punta do litoral atlántico situada na parroquia de Corrubedo (Ribeira).

1. Que ten un número par de sílabas.

2. 1. Que ten o mesmo número de sílabas ca outro.

   2. Que presenta o mesmo número de sílabas en todos os casos da declinación latina.

PERSOEIRO

Escritor e tradutor. Doutorouse en Filosofía e Filoloxía pola Universidade de Moscova. Influído por R. M. Rilke, os seus primeiros poemas teñen un marcado carácter simbolista, como os publicados en Bliznec v tucakh (Un xemelgo nas nubes, 1914), Poverkh bar’erov (Máis alá das barreiras, 1917) e Sestra moja zizn (Miña irmá, a vida, 1922). As obras posteriores caracterízanse pola visión individual da realidade, a complexidade das imaxes e o refinamento da linguaxe, como Lejtenant Schmidt (O tenente Schmidt, 1926), Dev’at’sot p’atyj god (O ano 1905, 1927) e Vtoroje rozdenije (O segundo nacemento, 1932). En 1956 publicou Doktor Zhivago, retrato dos anos da guerra e da revolución. Como tradutor, realizou versións dalgunhas traxedias de Shakespeare, do Faust: Eine Tragödie de Goethe e de obras de poetas xeorxianos. Recibiu o Premio Nobel de Literatura (1958).

GALICIA

Pintor. Durante a súa infancia, en Monforte de Lemos, padeceu unha enfermidade ósea que o mantivo convalecente, feito que motivou o seu interese polo debuxo, desde sempre cargado de imaxes fantásticas e dinamismo. De regreso á Coruña coñeceu o escritor Xohán Casal, con quen fundou a Liga Nórdica e a Unión de Artistas Ceibes. Dez anos máis tarde da morte daquel (1960), recompilou e editou os seus contos en O camiño de abaixo. A súa evolución pictórica partiu do expresionismo, pero a súa principal teima consistiu en superar o informalismo. En 1958 trasladouse a Madrid, onde comprobou que a pintura desfeita que el practicaba (Entrelazo, 1958), era o que se estaba levando a termo como vangarda. Desde 1960 combinou o labor pictórico co teórico, ao colaborar nas revistas Grial e Vieiros, en que publicou o seu manifesto artístico “O arte disgregado”, e no xornal compostelán La Noche. Membro do grupo cultural Brais Pinto, tamén formou parte do grupo...

PERSOEIRO

Nobre francesa, princesa Borghese e duquesa de Guastalla, irmá de Napoleón I Bonaparte. Viúva do xeneral Leclerc (1802), casou con Camilo Borghese (1803), que chegou a ser príncipe-duque de Guastalla. Acompañou a Napoléon I Bonaparte á illa de Elba.

GALICIA

Médico. Doutorouse en Medicina na Universidad de Salamanca (1978). Foi elixido decano da facultade de Medicina de Salamanca en 1990 e presidente da Confederación Nacional de Decanos das Facultades de Medicina Españolas. As súas investigacións céntranse, sobre todo, no campo da anatomía patolóxica. Publicou Cirrosis hepática (1985), Prostate Cancer (1987) e Anatomía patológica (1990). Recibiu a Medalla de Galicia, a Insignia de Ouro das Comunidades Galegas, do Colexio de Médicos de Ourense e da Universidad de Latinoamérica e é Cabaleiro da Orde do Camiño de Santiago.

GALICIA

Pintor e tenor. Como pintor destacou como paisaxista. A súa obra caracterizouse por un estilo que se move entre o realismo e o impresionismo, co predominio da representación de temas humanos en actitude de labor e as romarías ou tradicións folclóricas galegas. Sobresaen, así mesmo, as mariñas dominadas pola cor azul escura e as formas e ondulacións, como un espectáculo inspirado na natureza. Destacan Faro Vilán, A Virxen da Barca e Casos na Costa da Morte. Como tenor coñeceu varias óperas de Verdi, Pucini, Donizetti e Arrieta. Participou en recitais e obras de teatro en España e no estranxeiro. Recibiu o Premio Fontainebleau Huellas de Oro de París.

MONTES

Monte situado na parroquia do Castro de Laza (Laza). O seu cumio acada os 562 m de altitude.