"lla" (Contén)

1. baba.

2. Restos sobrantes da comida.

3. Que ou quen fala moito e sen tino.

1. Caer chuvia espesa e miúda.

2. Falar abondosamente e sen sentido de cousas, dándolles pouca importancia ou esaxerándoas.

3. Segregar baba.

4. Mollarse ou humedecerse de baba un animal ou persoa.

1. Caer chuvia espesa e miúda.

2. Falar abondosamente e sen sentido de cousas, dándolles pouca importancia ou esaxerándoas.

3. Segregar baba.

4. Mollarse ou humedecerse de baba un animal ou persoa.

ILLAS

Arquipélago das Filipinas formado por cinco illas volcánicas (1.140 km2), situadas no estreito de Luzón. Forman parte da provincia de Cagayán.

1. 1. Planta herbácea do xénero Iris, da familia das iridáceas, que presenta un rizoma moi desenvolvido, follas alongadas, xeralmente ensiformes, flores co perianto con seis divisións (as tres internas dereitas) e froito en cápsula.

   2. lirio azul [Iris latifolia, Fam das iridáceas]

      Planta herbácea perenne, que presenta bulbo ovoide, talo oco e folioso, follas lineares e flores pedunculadas de cor azul--violácea. Florece entre maio e agosto en zonas altas de Galicia como O Courel ou a Serra dos Ancares.

   3. lirio cardeno [Iris germanica, Fam das iridáceas]

      Planta herbácea perenne, que presenta bulbo engrosado e talo erecto de 80 a 90 cm de altura que pode chegar a medir un metro. As follas son opostas, grosas e nacen da parte inferior; as flores son de cor azul-violácea, aromáticas e pedunculadas, e o froito en cápsula é oval e dehiscente. Florece entre abril e xuño. Utilízase como planta ornamental, en medicina polas súas propiedades como purgante, diurético ou expectorante, e en perfumería e licorería.

   4. lirio dos charcos [Iris pseudacorus, Fam das iridáceas]

      Planta herbácea perenne, que presenta rizoma reptante e longo, flores pediceladas e froito en cápsula. Florece entre maio e xuño en lugares que están preto da auga e por debaixo dos 700 m de altitude. É velenosa para o gando, pero en medicina o rizoma pode utilizarse como purgante.

   5. lirio fétido [Iris foetidissima, Fam das iridáceas]

      Planta herbácea perenne, que presenta talo comprimido, follas basais fedorentas, flores pedunculadas de cor azul-agrisada ou amarela e o froito en cápsula, oblonga e con sementes vermellas. Florece entre maio e xuño en lugares secos e é velenosa para o gando.

2. 1. Nome que reciben outras liliflores semellantes ao lirio.

   2. lirio branco/de santo Antón [Lilium candidum, Fam das liliáceas]

      Planta herbácea, bulbosa, perenne, de 100 cm ou máis de altura, que presenta follas lanceoladas e flores de cor branca, grosas e olorosas. É orixinaria de Asia Menor. OBS: Tamén se denomina azucena.

   3. lirio de auga [Zantedischia aethiopica, Fam das aráceas]

      Planta herbácea perenne, de 80 a 100 cm de altura, follas saxitadas e pecioladas, e flores en espádice amarelo, rodeado dunha espata branca. Procede da rexión do Cabo.

   4. ...

1. leirón.

2. 1. Termo do barallete ou xerga dos afiadores que corresponde á voz ‘boi’.

   2. lirio guezo

      Termo do barallete ou xerga dos afiadores que corresponde á voz ‘becerro’.

1. Peixe que presenta o corpo longo e estreito, de cor gris azulada con tres aletas dorsais espaciadas e dúas anais. Nada en cardumes e ascende durante a noite. Aliméntase de crustáceos pequenos e doutros peixes. É moi común en Galicia.

2. Peixe da orde dos perciformes que pode acadar 90 cm de lonxitude e ten aspecto fusiforme. É unha forma depredadora, de costumes peláxicas, propia do Atlántico cálido, que penetra nas costas mediterráneas na primavera.

1. Relativo ou pertencente ao bacallau ou á súa pesca.

2. Quen comercia co bacallao ou quen o vende.

3. Tipo de barco construído para a pesca do bacallao ou adaptado para este servicio. Na actualidade son barcos dunhas 300 toneladas, normalmente con motores diesel, con maquinaria auxiliar adecuada e con técnicas de arrastre.

1. Nome que reciben os peixes do xénero Gadus, da familia dos gádidos. Son especies mariñas de corpo alongado, que poden acadar 1,5 m de lonxitude. Presentan unha barbela baixo o queixo e todas as súas aletas, tres dorsais arredondadas e unha ventral que non chega ata o ano, carecen de espiñas. Son de cor variable segundo o ambiente; pasan da parda amarelada á grisalla ou vermella e posúen unha liña lateral clara. Son peixes moi voraces que se alimentan de vermes, crustáceos e outros peixes. Achéganse á costa no inverno, pero xeralmente aparece en profundidades de 30 a 200 m, nas augas frías e pouco salgadas da parte norte do Atlántico. Conta con numerosas especies todas elas de interese comercial, das que as máis importantes son as que habitan en Grenlandia e Terranova. Na nosa área pódense atopar G. callarias, presente no Mar Báltico, e G. morrhua, dende o golfo de Bizkaia ao Mar de Barents, que é de cor máis apagada e sen manchas escuras. A súa captura constitúe...

2. Nome que recibe nalgunhas zonas de Galicia o lirio.

PERSOEIRO

Diplomático e historiador. Foi gobernador de Cagliari e da Gallura. Partidario activo dos dereitos de Filipe V sobre Sardeña (1708-1709), obtivo como recompensa o título de marqués de San Filipe (1709). Destacou como ministro en Xénova (1714) e contribuíu a organizar a ocupación de Sardeña (1717) e Sicilia (1718). En 1725 foi nomeado embaixador español na Haia. Como escritor cultivou a poesía en Los Tobías (1709), poema autobiográfico en oitavas, pero sobre todo é coñecido polas súas obras teórico-políticas e históricas: Palacio de Momo (1714), Monarquía hebrea (1787), Comentarios de la guerra de España desde el principio del reinado del rey Felipe V hasta la paz general del año 1725 (1725?). Tamén se lle atribúe unha Description géographique, historique et politique du royaume de Sardaigne (Descrición xeográfica, histórica e política do reino de Sardeña, 1725).

DISTRITOS

Distrito de Sri Lanka (2.861 km2; 735.000 h [estim 1994]). A capital é Badulla (33.068 h [1981]).

PERSOEIRO

Anarcosindicalista de orixe levantina, que recalou na Coruña logo de ser perseguido pola súa participación na frustrada Revolución de Outubro de 1934. Camareiro de oficio, xogou un papel destacado na reconstrución da organización galaica da CNT, moi danada logo destes sucesos. Formou parte do comité da CRG durante o ano 1935 e, ata o comezo da Guerra Civil, dirixiu o semanario Solidaridad; nel deixou constancia do seu talante revolucionario e das súas posicións contrarias ás alianzas obreiras. Faleceu como consecuencia dos enfrontamentos habidos na Coruña nos primeiros días da Guerra Civil española.