"An" (Contén)

PERSOEIRO

Científico e político. Foi deputado liberal no 1830 e líder dun grupo de extrema esquerda. Presidiu o Consello Xeral do Sena e foi membro do Goberno Revolucionario Provisional (1848) e ministro do Interior e de Mariña da Segunda República; aboliu a escravitude das colonias francesas. Xunto con Biot proseguiu a medición do arco do meridiano de París, iniciada polo astrónomo Méchain. Foi elixido académico aos 32 anos. Director do Observatorio de París (1830) e secretario perpetuo da Académie des Sciencies, descubriu os fenómenos da polarización rotatoria nos cristais de cuarzo, e os da polarización cromática; explicou o escintileo das estrelas segundo o principio das interferencias; determinou exactamente o diámetro dos planetas neutralizando o efecto da irradiación; descubriu a cromosfera solar e a polarización da luz difundida pola Lúa; detectou o chamado punto de Arago, un dos tres puntos da vertical que pasa polo Sol nos que a radiación difundida celeste ten polarización nula...

PERSOEIRO

Duque de Montalto. Fillo natural de Fernando I de Nápoles e Diana Guardato. No 1497 recibe os feudos que pertenceran a Gian Francesco Sanseverino, perdidos no 1507 a favor de Roberto Sanseverino. Non obstante , foi sempre fiel á Casa Real de Nápoles. Casou con Castellana de Cardona, irmá do vicerrei de Nápoles Ramón de Cardona. En 1529, Carlos V nomeouno lugartenente xeral do Reino de Nápoles.

PERSOEIRO

Conde de Ribagorza (1485-1512). Foi educado conxuntamente co seu tío, futuro Fernando II, quen o situou sempre en cargos de confianza. Lugartenente do Principat de Catalunya (1496-1506), sucedeu ao Gran Capitán no vicerreinado de Nápoles (1507-1509) e foi elixido capitán xeneral e lugartenente xeral da Coroa de Aragón (1512).

PERSOEIRO

Un dos primeiros industriais do cine catalán. Fundou, xunto con Antoni Pujol, os laboratorios Fotofilm.

PERSOEIRO

Nobre galega, da familia dos condes de Deza, sobriña de santa Ilduara e tía de san Rosendo. Sendo nova casou con Ordoño II, Rei de Galicia entre os anos 910-914 e logo de León, quen non tardaría en repudiala. Daquela, Aragonta retirouse ao mosteiro de Salceda de Caselas, onde levou unha vida relixiosa e edificante, baixo a dirección espiritual do seu parente, santo Hermenexildo. Antes de morrer envioulle un recado ao seu sobriño san Rosendo coa fin de que acudise ao mosterio para axudala a pasar o tránsito da morte pero, segundo a lenda, xa non tivo tempo a chegar: cando estaba preto da Franqueira escoitou unhas voces celestiais que cantaban o Gloria; con este aviso divino san Rosendo decatouse de que a súa tía acababa de morrer. O culto de santa Aragonta, centrado na zona do Baixo Miño, foi especialmente mantido pola orde bieita, non obstante non figura no santoral.

PERSOEIRO

Pintor. Traballou todos os xéneros pictóricos, dende o retrato ata a paisaxe. A súa obra caracterízase por composicións moi sobrecargadas, aínda que nidiamente estruturadas. As súas preferencias cromáticas, que constitúen o cerne da súa abstracción persoal, son vermellos esvaídos, terras, negros e óxidos. Recibiu a medalla de ouro da Bienal Nacional de Pontevedra (1975) e da Bienal Provincial de Pontevedra (1976). A súa obra está presente en diversos museos de Galicia e de Europa.

GALICIA

Poetisa e pintora autodidacta. Dedicouse á docencia e, posteriormente, exerceu como funcionaria na Xunta de Galicia. Colaborou en numerosas revistas (Galicia en Madrid, Poesía Galicia, Arte Galicia) e publicou o poemario Faíscas do Tempo (1987). En 1988, Elisa Vázquez de Gey incluíuna no libro Queimar as meigas. Galicia: 50 años de poesía de mujer. En castelán publicou os poemarios Entre dos luces (1997) e Diálogos con el mar (1997). É autora da letra do himno de Sada (1998) e como pintora expuxo individual e colectivamente dende 1982. En 1999 recibiu o II Premio de Fotografía da Autoridade Portuaria da Coruña.

1. Planta da superorde das aranas.

2. Superorde de plantas da subclase das arécidas á que pertence a orde das arais.

1. Denominación común dos artrópodos da orde Araneae, que pertence á clase dos arácnidos, e que engloba unhas 35.000 especies. As arañas distínguense doutros arácnidos pola presenza dun pedicelo que une o prosoma co opistoma. A maioría das arañas presentan oito ollos, especialmente desenvolvidos nas especies diurnas que cazan sen arañeiras, e reducidos en tamaño e número, ou mesmo ausentes, noutras que non dependen da visión para a captura das presas. A maioría das arañas presentan os quelíceros conectados a través de condutos a glándulas secretoras de veleno. Non obstante só se coñecen seis especies perigosas para o ser humano, polo que a inmensa maioría delas resultan inocuas e altamente beneficiosas como controladoras naturais dos insectos. As patas están dotadas de pelos sensitivos e dos chamados órganos liriformes, con función quimiorreceptora. O sentido olfactivo localízase nas xunturas do rostro e dos pedipalpos. No opistosoma sitúanse uns órganos denominados fieiras, en número...

2. Peixe de corpo alongado e comprimido lateralmente que pode acadar arredor dos 40 cm de lonxitude, de cores prateadas, con raias oblicuas e escuras nos flancos. Ten a cabeza comprimida, a boca grande disposta de forma oblicua e a zona superior do ollo protexida por dúas espiñas. Presenta de 4 a 7 radios espiñentos provistos de glándulas velenosas na primeira aleta dorsal, que é máis curta ca a segunda aleta dorsal e a anal, cunha mancha negra; tamén teñen algúns aguillóns velenosos nos opérculos. Atópase nas augas costeiras de Galicia, onde se enterra nos fondos areosos mediante movementos da aleta anal. Aliméntase de peixes e pequenos invertebrados, como os camaróns.

3. 1. Crustáceo decápodo de abdome ben desenvolvido e flexionado debaixo do tórax, e as primeiras extremidades en forma de quelípodos. Son de cor vermella con liñas azuis transversais. Viven no Atlántico en fondos rochosos, dende a franxa infralitoral ata os 600 m de profundidade.

   2. centola.

   3. araña de mar

      Nome de diversos crustáceos decápodos braquiúros, particularmente dos xéneros Inachus e Macropodia. Viven nas zonas litorais, entre rochas e algas.

4. Lámpada de teito que dispón de pezas de cristal colgadas dos brazos, a semellanza dunha araña.

5. Conexión feita cos extremos de todos os cables que entran nunha estación eléctrica distribuidora para deixar fóra de circuíto a árbore de transmisión, a estrutura e o cadro de mandos sempre que sexa necesario facer reformas ou reparacións importantes, sen deixar de alimentar o sector da rede correspondente.

6. 1. Conxunto de cordas ou de pequenos cabos que saen dun mesmo punto en direccións diverxentes, especialmente os empregados para soster os chinchorros.

   2. ...