"André" (Contén)

PERSOEIRO

Poeta romanés que participou na Revolución do 1848. Iniciouse baixo a influencia do Romanticismo francés e evoluíu cara a formas máis tradicionais. A súa obra componse de fábulas, sátiras e poemas de tema histórico, de carácter lírico-patriótico, foi recollida no 1863 co título Meditatii, elegi, apistole, satire si fabule.

PERSOEIRO

Animador cinematográfico francés de orixe rusa. Inventou a pantalla de agullas: imaxes compostas por miles de agullas que, máis ou menos afundidas, modifican a superficie que se filma segundo unha iluminación rasante. Todas as súas películas seguiron unha técnica de filmación imaxe por imaxe. As súas obras máis importantes son Une nuit sur le mont Chauve ( Unha noite no monte Chauve, 1933), o prefacio de Procès (O proceso, 1962) de Orson Welles e Le nez (O nariz, 1963) sobre a obra de Gogol.

PERSOEIRO

Escultor. Inicialmente estivo relacionado co Grupo Parpalló (1957) e, baixo a influencia de Oleiza, Brâncusi e Pevner, recolleu as experiencias informalistas do momento, como manifestan as súas estruturas metálicas retortas. Afastado desta liña, en 1961, concretou a ligazón entre a arte e a comunidade social (La veu d’un poble 1964-65, Monument a l’amor 1965-67, My black brother 1966), reduciu a complexidade da escultura e empregou unha linguaxe pragmática. Ao final dos sesenta, iniciou unha recoñecida fase de experimentación con elementos metálicos; realizou obras cinéticas a partir de materiais comúns (Catalán power 1976) e comezou a facer esculturas de gran formato e monumentos (Monument als Països Catalans, Tárrega 1981). Ao redor de 1980 experimentou con arame. En 1981 concedéuselle o Premio Nacional...

PERSOEIRO

Xeógrafo francés. Rector da Universidade de Lión (1944-1960) e membro da comisión nacional francesa da UNESCO. Foi director da Revue de géographie de Lyon e autor de varios ensaios xeográficos como La géographie des foires (A xeografía das feiras, 1923), que trata cuestións de xeografía económica e rexional, Les avalanches (As avalanchas, 1925), centrado no eido da xeomorfoloxía, e do manual Géographie générale (Xeografía xeral, 1935).

GALICIA

Cursou estudios de Bacharelato no Instituto Santa Irene de Vigo. Afeccionado dende a adolescencia á pintura, alternou esta actividade co teatro, o cine, a televisión e a literatura. Participou en varias exposicións colectivas, traballou como actor de cine, teatro e televisión. Actor cos grupos Máscara 17 e Artello onde formou parte do elenco de Almas perdidas (1987). Dende 1990 imparte clases de teatro no Instituto Santa Irene de Vigo e dirixe o grupo Espasmo. En colaboración con Xosé Cid Cabido escribiu a peza teatral Copenhague (1993), Premio Álvaro Cunqueiro de textos teatrais en 1992 e posta en escena polo grupo compostelán Uvegá Teatro en 1995 baixo a dirección de Manuel Lourenzo. Achegouse tamén á narrativa, coa publicación en 1995 de Os nerviosos elegantes de Raoul Dufy e en 1996 co relato “Olinda” no colectivo Unha liña no ceo.

PERSOEIRO

Crítico literario. Hai que destacar na súa obra: Introdución á novela contemporánea (1966), Eugenio d’Ors, crítico literario (1971), Modernismo y Postmodernismo (1974) e Sub-literaturas (1974).

PERSOEIRO

Físico e matemático francés autodidacta. Interesouse por todas as ramas do coñecemento. Desde o ano 1801 foi profesor de Física e Química na École Centrale de Bourg-en-Bresse, onde escribiu a súa primeira memoria científica, sobre a teoría do xogo (1802). Napoleón nomeouno inspector xeral de instrución pública (1808). En 1814 ensinou Filosofía na Facultade de Letras e Física na Facultade de Ciencias da Académie des Sciencies (na que entrou como membro numerario na sección de Matemáticas) e, dende 1824, no Collège de France. Dende 1807 ata 1815 traballou sobre Química: distinguiu entre átomos e moléculas e chegou ás mesmas conclusións ca as expostas na lei de Avogadro, independentemente deste un ano despois. A partir das experiencias de Oersted sobre a desviación de agullas imantadas por unha corrente eléctrica, interesouse polos fenómenos electromagnéticos e elaborou a teoría da orixe electrodinámica das accións magnéticas (1820). Estudiou a acción mutua entre imáns e...

PERSOEIRO

Relixioso teatino. Profesou nesa orde no ano 1558, logo de trocar o seu nome de Lancellotto Avellino e abandonar a avogacía. Foi amigo de San Carlos, Arcebispo de Milán, quen lle encargou a fundación dun convento de teatinos. Foi canonizado pola Igrexa Católica en 1712. A súa festividade celébrase o 10 de novembro.

PERSOEIRO

Viviu en Palestina baixo a dominación árabe e foi Arcebispo de Creta. É autor de varias poesías litúrxicas, entre as que o “Gran canon” permanece en uso aínda na actualidade.

PERSOEIRO

Rei de Hungría (1046-1060) da dinastía de Árpád. Usurpoulle o trono a Pedro de Hungría e, entre 1049-1052, defendeu o Reino contra o Emperador Enrique III ao tempo que restablecía a ortodoxia cristiá. Ao declarar sucesor ao seu fillo Salomón, púxose a mal co seu irmán Béla, quen lle provocou a morte.

PERSOEIRO

Príncipe ruso, fillo de Xurxo Dolgorukij. Resultou elixido príncipe de Vladimir polos boiardos de Suzdal’ e de Rostov en 1157, contra os que loitou co fin de superar a desmembración feudal dos principados rusos. Foi asasinado polos boiardos.

PERSOEIRO

Rei de Hungría (1205-1235). Fillo de Béla III (morto en 1196), disputoulle a Coroa a seu irmán máis vello Eimerico (morto en 1204) e prevaleceu sobre o seu fillo Ladislau III (morto en 1205). Adheriuse á quinta cruzada, pero non tardou en se retirar por mor das súas diverxencias co Rei de Xerusalén e, en consecuencia, do fracaso do ataque ao monte Tabor (1217-1218). Favoreceu á nobreza en detrimento do poder real (doazóns territoriais, Bula do ouro do 1222).

PERSOEIRO

Rei de Hungría (1290-1301), derradeiro da dinastía de Árpád. Fillo do príncipe Estevo e de Tomasina Morosini, de familia veneciana, e sobriño de André II; sucedeu a Ladislau IV. Opúxose á nobreza e defendeu o Reino contra os Habsburgo e os Anjou.

PERSOEIRO

Escultor norteamericano. Inicialmente estivo influído por Brancusi e F. Stella. A partir de 1958-1960 traballou con elementos modulares e xeométricos que, a miúdo, dispuxo na terra en virtude do interese pola relación entre escultura e espacio. É un dos máximos representantes da arte minimalista.

PERSOEIRO

Astrónomo francés. Aplicouse na determinación da distancia Terra-Sol (paralaxe solar). Encabezou a expedición a Nova Caledonia para observar o tránsito de Venus polo disco solar, en decembro de 1874.