"toi" (Contén)

PERSOEIRO

Físico, fillo de Alexandre-Edmond Becquerel. Estudiou na École Polytechnique. En 1892 sucedeu o seu pai na cátedra do Musée d’Histoire Naturelle, e en 1895 chegou a profesor da École Polytechnique. Efectuando experimentos con raios X, descubriu a radioactividade natural ao observar que un composto de uranio velaba as placas fotográficas; posteriormente, demostrou que a causa que velaba a placa consistía en tres tipos de radiación: α, β e γ. En 1903 comparte cos Curie o Premio Nobel de Física. Estudiou tamén a polarización e absorción da luz nos cristais.

PERSOEIRO

Anarquista, autor do atentado contra o Tsar Alexandre II na Exposición de París (1867). Foi condenado a vinte anos de traballos forzados.

PERSOEIRO

Escritor. Formou parte do grupo Nova Dereita da narrativa francesa coas súas novelas L’Europe buissonnière (A Europa de monte, 1949), Les enfants du Bon Dieu (Os nenos do Bo Deus, 1952) e L’humeur vagabonde (O humor vagabundo, 1955), Un singe en hiver (Un mono en inverno, 1959), Monsieur Jadis (Señor Jadis, 1970) e os relatos de Quat’ saisons (1975) reflicten o seu espírito bohemio. Cultivou tamén o ensaio coa obra Certificats d’études (Certificados de estudios, 1977).

PERSOEIRO

Conde de Bougainville. Navegante. Por encomenda real participou na expedición da volta ao mundo (1766-1769) a bordo da fragata La Boudeuse. Explorou Tahiti, o arquipélago de Samoa e descubriu as illas Salomón (a máis grande leva o seu nome), chegando tamén ás Molucas. Relatou a súa expedición no libro Voyage autour du monde (Viaxe arredor do mundo, 1771). Durante a guerra de independencia das Trece Colonias da Nova Inglaterra (embrión dos EE UU), comandou un escuadrón do exército francés aliado dos rebeldes. En 1796 foi designado membro do Institute de France.

PERSOEIRO

Escultor e debuxante francés. Realizou estudios na École des Beaux-Arts de Toulouse e na École de Beaux-Arts de París (1884). Expuxo por primeira vez en 1884 e instalou o seu taller en París. Foi axudante de Auguste Rodin (1893-1908). As súas esculturas caracterízanse pola sobriedade xunto cunha gran concentración interior relacionada co Expresionismo (Cabeza de Apolo). O afán pola búsqueda do equilibrio levouno a continuar o Fauvismo e o Cubismo. Entre as súas obras destacan Estudios sobre Beethoven (1888-1891), Heracles arqueiro (1908-1909), Monumento a Mickiewicz (1910-1927), A Nai de Deus co neno (1920) e os baixorrelevos do Théâtre des Champs-Elysées (1910-1912).

PERSOEIRO

Visionaria francesa. As súas obras, de carácter autobiográfico, foron censuradas.

PERSOEIRO

Raíña de Navarra polo seu matrimonio con Enrique I (1270). Foi nai de Xoana, casada co Rei Filipe o Fermoso de Francia.

PERSOEIRO

Enxeñeiro. Fillo de Louis Breguet, en 1875 inventou un anemómetro rexistrador eléctrico e no 1878 un teléfono de mercurio. Dirixiu as instalacións eléctricas da exposición de 1881 en París e, con Charles Richet, a Revue Scientifique.

PERSOEIRO

Pintor e debuxante francés. Entre 1540 e 1560 traballou co grupo manierista de Fointainebleau, e entre 1573 e 1581 en París. No campo do debuxo destacan os seus 28 cartóns da tapicería de Ártemis (1562) e os 28 debuxos do compendio para a historia de Francia. Entre as súas pinturas sobresaen: As matanzas dos triunviros. Augusto e a Sibila do Tibur (1580?), O triunfo do inverno (1569?) e O triunfo da primavera (1569?).

PARROQUIA

Parroquia do concello de Catoira baixo a advocación de san Miguel.

GALICIA

Concello da comarca de Caldas, situado na provincia de Pontevedra no O da Comunidade Autónoma de Galicia. Limita ao N co concello de Valga, ao L co de Caldas de Reis (Caldas), ao S co de Vilagarcía de Arousa (comarca do Salnés) e ao O co esteiro do río Ulla, separado de Rianxo (da comarca do Barbanza). Abrangue unha superficie de 29,4 km 2 cunha poboación de 3.480 h (2007), distribuídos nas parroquias de Abalo, Catoira, Dimo e Oeste. A capital municipal é a vila de Catoira, na parroquia de Catoira, situada a 42° 40’ de latitude N e 8° 43’ de lonxitude O, 37 km ao SO de Santiago de Compostela e 35 km ao N de Pontevedra. Está adscrito ao partido xudicial de Vilagarcía de Arousa e á arquidiocese de Santiago.
Xeografía física
O territorio municipal de Catoira está baixo o dominio climático oceánico húmido con tendencia á aridez estival, propio do litoral das Rías Baixas. Ao estar situado na transición entre a desembocadura do río Ulla e a ría de Arousa,...

1. Apelido que ten a súa orixe no topónimo homónimo de orixe dubidosa. Documéntase no século XV: “Ferrnando de Catoyra” (doc ano 1457 en F. R. Tato Plaza, Libro de Notas de Álvaro Pérez, notario da terra de Rianxo e Postmarcos (1457), 1999, p 684). Sen a preposición indicativa do lugar de orixe ou residencia, atéstase no ano 1816: “Alberto Catoira” (en E. Rivas Quintas, Onomástica persoal do noroeste hispano, 1991, p 541).

2. Liñaxe natural do lugar homónimo que emprega tamén a forma Catoyra. Unha rama pasou ao Ecuador. As súas armas levan, en campo de azul, cinco estrelas de prata, postas en aspa, e a do medio dentro dun crecente de ouro coas puntas para arriba. Outra variante trae, en campo de azul, cinco estrelas en aspa, as dos extremos de prata e a do centro de ouro e dentro dun crecente de prata.

PERSOEIRO

Compositor. Foi discípulo de Carissimi en Roma e, á súa volta a Francia, colaborou no teatro con Molière. Ao redor de 1680 entrou ao servizo do Gran Delfín e foi profesor de música de Filipe, futuro duque de Orléans. Dende 1698 ata a súa morte foi maître de musique da Saint-Chapelle. Compuxo a música para as obras teatrais Le mariage forcé e Le malade imaginaire, de Molière e para a ópera Médée (1693). Dedicouse especialmente á musica relixiosa, compuxo numerosas misas (Messe pour les trépassés e Messe de minuit), motetes e musicou partes dos Salmos.

1. Espiral de Cornu.

2. Curva xeométrica de tipo espiral definida pola condición de que o radio de curvatura varía de forma inversamente proporcional ao arco percorrido.

3. Curva de acordo, ou de transición, en planta resolta coa clotoide. Utilízase no trazado en planta de carrís de ferro e estradas.