"ROM" (Contén)

PERSOEIRO

Poeta e folclorista checo. Especializouse no folclore do seu país e recompilou cancións, contos e proverbios. Da súa produción destaca Prostonárodni české písně a řikadla (Cancións e coplas populares checas, 1864) e Stropostonárodnich pohádek a pověstí slovanských (Cen contos populares e lendas eslavas, 1865). Compuxo poesía baseada na tradición popular que, posteriormente, inspirou a escritores e músicos, como A. Dvořak e Pablo Neruda.

PERSOEIRO

Fotógrafo. En 1938 abandonou Italia e, en 1941, trasladouse a Los Angeles onde traballou nun laboratorio fotográfico e comezou a realizar as súas primeiras imaxes. En Nova York coñeceu a Robert Capa e Edward Steichen, quen lle conseguiu o seu primeiro emprego como fotógrafo. Traballou para a axencia Magnum a partir de 1953 e tamén como fotógrafo independente. En 1946 publicou as súas instantáneas sobre cans e zapatos femininos na revista The New York Time Sunday Magazine. Coas imaxes que obtivo en 1957 da conmemoración da Revolución de Outubro en Moscova realizou unha serie para a revista Life. Especializado tamén nos retratos, destacan as imaxes de Richard Nixon, Gadafi e Marilyn Monroe. A súa obra está exposta no MOMA de Nova York e na Portrait National de Londres, entre outros.

1. Facer que alguén perda as forzas ou se canse en exceso.

2. Cansarse moito.

1. Estudio dos espectros mediante un espectrómetro. Segundo como se produce o espectro, distínguense diferentes tipos de espectrometría: espectrometría de masas, espectrometría infravermella, espectrometría visible, espectrometría ultravioleta, espectrometría Raman, espectrometría de emisión atómica, espectrometría de absorción atómica, resonancia magnética nuclear, resonancia paramagnética electrónica, espectrometría de raios X e espectrometría de fluorescencia X. A espectrometría trata da medición da enerxía radiante emitida ou absorbida pola materia. Os espectros de emisión orixínanse cando un átomo excitado ou unha molécula excitada retornan ao seu estado normal. As moléculas dan lugar a emisións de bandas difusas de lonxitudes de onda, e os espectros desígnanse como espectros de bandas. Os átomos dan emisións a lonxitudes de onda definidas e producen espectros de raias, característicos de cada elemento químico. Se, despois da excitación, a especie química cede o exceso...

2. Técnica de análise química elemental cuantitativa que se basea na medida da enerxía radiante absorbida por un elemento vaporizado nunha chama irradiada por luz estritamente monocromática da lonxitude de onda correspondente á radiación de resonancia daquel elemento. Unha condición esencial da espectrometría de absorción atómica é o rigoroso monocromatismo da radiación de excitación, que se consegue empregando como foco un tubo de cátodo baleiro. O cátodo recóbrese interiormente dunha película do elemento que se quere determinar, e a voltaxe aplicada vaporiza e excita os seus átomos, que emiten entón radiación, da que se illa a liña de resonancia mediante un monocromador. O detector ten que ser, por este motivo, moi sensible, como o tubo fotomultiplicador. A chama acostuma ser de acetileno, propano ou de hidróxeno queimante en aire. O procedemento é moi selectivo, bastante libre de interferencias e dunha gran sensibilidade.

1. Nome xenérico dos instrumentos que permiten separar unha radiación nas súas compoñentes monocromáticas, en función da lonxitude de onda ou da frecuencia, ou un feixe de partículas nas partículas individuais, en función da súa masa ou enerxía.

2. Instrumento que evidencia e permite analizar o espectro dunha radiación electromagnética: separa as ondas monocromáticas que compoñen a radiación estudada e forma unha imaxe do espectro así determinado. Os elementos básicos dun espectrómetro son un dispersor, que descompón a radiación, e un receptor, sensible á radiación dispersada. Pódense distinguir diferentes tipos de espectrómetros: o espectrómetro de fenda, en que o dispersor é un prisma ou unha rede de difracción; o espectrómetro interferencial, en que o dispersor é un interferómetro ou unha combinación de interferómetros e redes de difracción; se o receptor é un dispositivo que permite rexistrar o espectro sobre un soporte de imaxe, como unha cámara fotográfica, electronográfica, CCD, ou de televisión, o sistema é un espectrógrafo; se o receptor é ocular, é un espectroscopio; se o intrumento só forma a imaxe dunha parte do espectro da radiación estudiada, é un monocromador; e se mide a distribución espectral da enerxía da radiación,...

3. Aparato destinado a separar os diferentes isótopos dun elemento. Fundaméntase na acción dos campos eléctrico e magnético sobre as partículas con carga eléctrica. En todo espectrómetro existen dúas partes: un selector das velocidades das partículas e o separador das partículas de masa diferente. O primeiro espectrómetro de masas deseñouno Thomson, quen o utilizou en 1913 para separar os dous isótopos principais do neon e efectuou a primeira separación de isótopos non radioactivos da historia. Outros aparatos son o de Aston, que utiliza un campo eléctrico no selector de velocidades e un campo magnético para separar as partículas, e o de Bainbridge, en que o selector traballa cunha combinación de campos eléctrico e magnético e o separador unicamente cun campo magnético.

4. Instrumento que separa as partículas cargadas electricamente que compoñen un feixe, grazas á aplicación dun campo magnético que desvía as súas traxectorias proporcionalmente ao seu momento lineal. Polo tanto, mide e prepara feixes de partículas co mesmo momento lineal ou enerxía cinética.

PERSOEIRO

Actriz. En 1947 ingresou na compañía infantil do Teatre Romea de Barcelona, e en 1950 pasou á adulta. En 1954 comezou a súa carreira profesional coa interpretación de Medea, de Eurípides. Fundou unha compañía co seu marido en 1959 e estreou Gigí, de Colette. Interpretou a partir dese ano moitas obras, entre as que destacan A boa persoa de Sezuan, de Bretch (1966), as traducións castelás de Huis clos e La putain respecteuse, de Sartre (1969), Yerma, de García Lorca (1972), Divinas Palabras, de Ramón Mª del Valle-Inclán (1976), Doña Rosita o el lenguaje de las flores, de García Lorca (1981), A tempestade, de W. Shakespeare (1982), ou Salomé, de Oscar Wilde. Compartiu, con José Luis Gómez e Ramón Tamayo, a dirección do Centro Dramático Nacional (1979-1981). En 1986 debutou como directora en Londres, coa montaxe de La casa de Bernarda Alba. Destacou a súa actividade no campo da ópera, especialmente...