"Jos" (Contén)

PERSOEIRO

Compositor e teórico musical austríaco. En 1698 foi nomeado compositor da corte de Viena, e o Emperador Carlos VI fíxoo mestre da capela imperial (1715). Da súa produción destaca a ópera Costanza e Fortezza (1723) e as obras relixiosas. Publicou o tratado teórico Gradus ad Parnasum (1725).

GALICIA

Poeta. Da súa produción destacan Extremeñas (1902), en dialecto estremeño, Castellanas (1902), onde se incluíu o poema “El ama” (1901), Nuevas castellanas (1905), Religiosas (1906), Epistolario (1918) e Cartas y poesías inéditas (1919).

PERSOEIRO

Pintor. Integrante da escola da Haia, especializouse nas paisaxes de pradeiras, canles e muíños de vento. Entre as súas obras destaca Nos pólderes de Vreenland.

PERSOEIRO

Editor e xornalista. Editor adxunto do Diario 2 de Canal Sur. Colaborador dos semanarios Signo, El Euorpeo, Actualidad Económica e Triunfo, do Diario SP, de El Ideal Gallego (1972-1982), de La Voz de Galicia (1982-1987), de A Nosa Terra e da Axencia Galega de Noticias (AGN), foi director da revista Mancomún (1980-1981) e do Diario de Galicia (1988). Participou na edición do libro Galicia: realidad económica y conflito social (1978), e escribiu, xunto con Manuel Rivas, Informe dunha frustración (1980).

PERSOEIRO

Actor, director e guionista. Coñecido como Chema Gagino, en 1985 comezou a súa carreira no sector audiovisual, traballando como actor e director de dobraxe. Entre 1988 e 1993 exerceu como director, guionista e locutor en numerosos programas de creación para diferentes emisoras de radio privadas e públicas. A comezos da década dos noventa fundou con outros socios o Colectivo CAOS para a Creación e Experimentación Audiovisual, organizando diversos certames e obradoiros de cine e vídeo. Guionista, produtor, director e actor de dobraxe, a súa faceta máis destacable é a de guionista e director cinematográfico e televisivo, con obras como a curtametraxe Isolina do Caurel (1997) ou a serie Terra de Miranda, en colaboración con Jorge Coira para o Grupo Voz.

PERSOEIRO

Político. Presidente da Cámara de Comercio, Industria e Navegación de Vilagarcía, ingresou no Partido Demócrata Popular en 1984. Foi elixido deputado por Pontevedra no Congreso nas lexislaturas Constituínte (1977-1979) e I (1979-1982), pola UCD; e deputado do Parlamento galego na II lexislatura (1985-1989) por Coalición Popular.

GALICIA

Escultor e pintor. Coñecido como Pepe Galán, comezou a súa traxectoria como pintor, pero derivou cara á escultura na que tentou romper os límites da frontalidade que lle impoñía a pintura. Cultivou tamén o gravado e a serigrafía. A súa obra evolucionou dende a figuración ata a abstracción e a escultura conceptual. Foi cofundador de La Galga e Gruporzán. Traballou con distintos materiais mesturando o ferro con tecidos sobre os que incidía a luz e nos anos noventa comezou a empregar o aceiro. Entre as súas obras destacan A copa do Sol, no Parque Escultórico da Torre de Hércules, Vieiros de Seu, na praza de Santo Domingo de Lugo e a serie Fendas. A súa obra está, entre outras coleccións, no Museo de Arte Contemporánea Carlos Maside e no Museo Municipal Bello Piñeiro de Ferrol.

PERSOEIRO

Fisiólogo alemán. Os seus estudios baseáronse no sistema nervioso e creou a frenoloxía. Traballou en Viena, Berlín e París.

GALICIA

Xornalista e guionista. Desde o final da Guerra Civil traballou na radio (Radio Nacional e Radio Madrid, fundamentalmente); máis adiante colaborou con TVE na preparación de guións para programas moi diferentes. Tamén cultivou diversos campos literarios, como a novela, os contos e o teatro. O seu labor de guionista desenvolveuse principalmente nos anos cincuenta e sesenta, e traballou con Luis Lucas. O seu traballo centrouse en películas de xénero e grande éxito popular no momento como o folclore, o musical, as aventuras, as películas con neno, a comedia, o melodrama ou as obras de ambientación histórica. Igualmente, traballou con moitos dos considerados directores artesáns do cine español (Elorrieta, Setó, Iguino, Lorente, Cahen). O seu traballo, xunto co de Lucas, respondeu a unha estrutura industrial de tipo menor, como era a española da época, pero na que era fundamental a versatilidade e resposta aos códigos consagrados.

PERSOEIRO

Escritor e erudito. Estivo en prisión e viviu no exilio debido á súa actividade política como liberal. Das súas obras, que critican os preceptos neoclásicos e basean a literatura en fundamentos historicistas, destacan Dicionario criticoburlesco (1811), Letras de cambio a los mercachifles literarios (1834) e Ensayo de una biblioteca española de libros raros y curiosos (1863-1869).

GALICIA

Arquitecto. Doutor en Arquitectura pola Escuela Técnica Superior de Arquitectura de Madrid (1968), foi bolseiro en Oslo, onde traballou con Erlin Vuksjo, e en 1968 en París para realizar o Cours des Techniques d’Urbanisme. Profesor de urbanismo na Escola Superior de Arquitectura da Coruña dende 1984, foi arquitecto xefe dos servicios provinciais de urbanismo da Coruña. Realizou, entre outras obras, as casas da cultura de Valdoviño e Chantada, a rehabilitación do Teatro Rosalía de Castro na Coruña, os Institutos Universitarios de Investigación do campus sur da Universidade de Santiago de Compostela e o Palacio de Congresos e Exposicións de Galicia. Colaborador de Obradoiro, Boletín Académico da ETSA da Coruña, Dársena, On diseño e, entre outras obras, en A Galicia rural na encrucillada (1975), Testemuñas e perspectivas en homenaxe ao Seminario de Estudos Galegos (1978), Isaac Díaz Pardo: un proxecto socio-cultural para Galicia (1990)...

PERSOEIRO

Fotógrafo. Con só tres anos trasladouse a Vigo, onde desenvolveu o seu labor profesional. Licenciouse en Matemáticas na Universidade de Santiago de Compostela. Nos anos oitenta comezou o seu interese pola fotografía e a impresión gráfica. Colaborou en Faro de Vigo e diversas revistas como Tintimán, 40 x 50, Nó, Dorna e Galicia-Moda. Individualmente, expuxo Itinerario da cariátide, na sala Teucro de Pontevedra (1989), e Viaje al Pindo, na sala do Colexio de Arquitectos de Vigo (1995). Participou en diversas exposicións colectivas como os Encontros da Imagem de Braga (1988), Dende o Atlántico, en Xenebra (1988), na III e IV Fotobienal de Vigo celebradas en 1988 e 1990, respectivamente, e na mostra Palestina. Arte y palabra por la paz, en Santiago de Compostela (2002). Publicou Viaje al Pindo (1995) e El laberinto atlántico (2001).

PERSOEIRO

Político cubano. Simpatizante dos rebeldes de Yara durante a Guerra dos Dez Anos (1868-1878), foi confinado na illa de Pinos ata a sinatura da Paz de Zanjón (1878). En 1881 fundou o Partido Liberal Autonomista e, desde xaneiro de 1898, ocupou a presidencia do goberno autonómico, que deixou tras facerse cargo os EE UU do goberno da illa (1899).

PERSOEIRO

Político, marqués de Sonora. Foi secretario do marqués de Grimaldi antes de formar parte do Consello de Indias (1764). Visitador xeral de Nova España (1765-1771), reestruturou a administración a base de intendencias, renovou o sistema tributario, creou un exército regular e favoreceu a penetración en California e en Sonora. En 1774 foi nomeado secretario xeral do Consello de Indias.

GALICIA

Industrial. Foi propietario dun almacén de produtos coloniais en Vigo e fundador da conserveira Gándara y Haz (1903). Presidiu o Centro de Instrución Mercantil (1894) e en 1920 foi o seu tesoureiro. Foi secretario (1886) e presidente (1921-1924) da Cámara de Comercio, Industria y Navegación de Vigo e contribuíu á creación do Depósito Franco. Presidiu a Junta del Puerto y Ría de Vigo (1915-1919) e formou parte do consello de administración do Banco de Vigo.

PERSOEIRO

Filósofo. Centrou os seus estudios na análise do pensamento como actividade, ao que considerou unha vocación de carácter persoal. Influído polo existencialismo alemán, deseñou unha teoría do suxeito humano na que destacou a relevancia da expresión humana. Entre as súas obras destacan Pensamiento de lengua española (1945), Filosofía mexicana de nuestros días (1954), Confesiones profesionales (1958), Orígenes de la filosofía y su historia (1960) e Del hombre (1970).

PERSOEIRO

Realizador e produtor cinematográfico. Comezou como crítico de cine, guionista e fixo pequenas curtametraxes. O seu primeiro éxito foi o filme Asignatura pendiente (1977), ao que seguiron Las verdes praderas (1979) e El crack (1981). En 1982 rodou Volver a empezar, coa que conseguiu un Oscar. Outras películas súas son Sesión continua (1984), Asignatura aprobada (1987), Canción de cuna (1994), El abuelo (1998), You’re the One (2000) e Historia de un beso (2002).

PERSOEIRO

Ilustrado. Aos catro meses do seu nacemento, a súa familia trasladouse a Pontevedra e alí residiu ata os quince anos. Dos seus primeiros estudios e formación non se sabe nada con certeza; pode ser que entre 1705 e 1709 seguise o ciclo de humanidades no colexio pontevedrés dos xesuítas, como formación previa para acceder aos estudios universitarios que estes ofrecían. En 1710 ingresou no mosteiro bieito de San Martín de Madrid, onde profesou o 24 de maio de 1711 e, en outubro dese mesmo ano, trasladouse ao mosteiro-universidade de Irache (Navarra) para realizar os estudios universitarios de Artes ou Filosofía. En 1714 regresou ao mosteiro de San Martín e entregouse por completo ao estudio, á escritura e á copia de moitos pregos da súa biblioteca. En outubro marchou ao mosteiro de San Vicente en Salamanca para iniciar os estudios de teoloxía na Universidad de Salamanca, no rexistro da cal xa consta como Martín Sarmiento. Á fin deste ano foi enviado ao mosteiro de Eslonza (León) como profesor...

GALICIA

Empresario e mecenas, emigrou a Cuba e fundou o seu própio banco. Xunto con Policarpo Sanz fundou a Sociedad de Beneficencia de los Naturales de Galicia. En 1884 regresa a Galicia e aséntase en Vigo, onde construe grandes edificios coma o teatro que leva o seu nome ou a Escola de Artes e Oficios, tamen deuse a coñecer polas súas innumerables obras de caridade.

PERSOEIRO

Político. Militante do Partido Moderado, durante o Sexenio Liberal fundou, xunto co conde de Toreno, o xornal El Tiempo, desde o que traballou pola restauración monárquica, coa que foi ministro de Facenda (1876-1877) e gobernador do Banco de España (1896-1897). Representou a Galicia como deputado polo distrito de Viveiro en 1864-1865 e foi elixido senador por Lugo en 1876. Foi membro da Real Academia de Ciencias Morales y Políticas.