"RAG" (Contén)

PERSOEIRO

Trobador galego. Activo no primeiro cuarto do s XIII, pertenceu á nobreza menor, como vasalo de Gil Vasquez de Soverosa, e casou con Teresa Martins, da familia dos Mogudos. As súas composicións aparecen xunto coas de Fernan Rodriguez de Calheiros, polo que se pensa que puideron ter algunha relación de amizade ou parentesco. Autor de 29 cantigas, das que 25 corresponden ao xénero de amor; destas, 13 localízanse no inicio do Cancioneiro da Ajuda, polo que poden corresponder a algunhas das primeiras manifestacións deste xénero. Ademais do emprego de temas convencionais, salienta o uso constante da hipérbole e o seu estilo elegante, aínda que algo monótono. En canto ás cantigas de amigo, moi semellantes na temática ás de amor, a doncela láiase da separación do amado. Nunha delas, “Meu amigo, pois vós tan gram pesar” reprodúcese certo enfado da dama co amado, un motivo pouco usual, que tamén empregou Fernan Rodriguez de Calheiros, polo que invita a pensar na relación existente entre...

PARROQUIA

Parroquia do concello de Paradela baixo a advocación de santa María.

PERSOEIRO

Raíña titular de Nápoles, duquesa de Anjou e condesa de Provenza, filla de Xoán I de Aragón e de Violante de Bar. En 1390 acordouse o seu matrimonio con Luís II de Anjou, con quen casou en 1400.

PERSOEIRO

Raíña de Castela e León, filla de Xaime I de Aragón e de Violante de Hungría. En 1242 acordouse o seu matrimonio, celebrado en Valladolid (1246 ou 1249), co futuro Afonso X de Castela e León. Apoiou os seus netos, os infantes de La Cerda, e fuxiu con eles a Aragón. O seu fillo Sancho IV confiscoulle os territorios de Castela que non recuperou ata a morte deste. Opúxose a Fernando IV.

PERSOEIRO

Conde de Barcelona, rei de Aragón (1213-1276), de València (1239-1276) e de Mallorca (1226-1276) e señor de Montpellier, fillo de Pedro II. Á morte dos seus pais asumiu a rexencia o seu tío avó o infante Sancho. Aos trece anos casou con Leonor de Castela, matrimonio do que naceu o primoxénito Afonso. Alegando vínculos de parentesco, conseguiu a separación canónica e a lexitimación posterior do infante Afonso (1229). Solucionou o enfrontamento cos nobres e con algunhas cidades aragonesas coa Paz de Alcalá (1227) e comezou un período de grandes conquistas. Conquistou Mallorca (1229) e someteu Menorca á condición de tributaria (1231). Na conquista de Valéncia houbo un conflito de límites co Reino de Castela en Xátiva que se solucionou co Tratado de Almirra (1244). Conquistou Murcia para axudar o rei de Castela.

PERSOEIRO

Rei de Sicilia (Xaime I, 1285-1295), conde de Barcelona e rei de Aragón e València (1291-1327) e de Mallorca (1291-1295), fillo de Pedro III e Constanza de Sicilia. Coroado rei de Silicia en Palermo (1296), foi excomungado polo Papa Honorio IV. Despois da proclamación da Paz de Anagni (1295) por Bonifacio VIII, cedeu Sicilia á Igrexa. Devolveu as Balears a Xaime II de Mallorca pero con carácter feudatario. Os sicilianos coroaron rei o seu irmán Federico (1296), que pola Paz de Caltabellotta (1302) quedou ratificado. Enfrontouse a Castela ao apoiar as reivindicacións de Afonso de la Cerda. Reiniciadas as hostilidadas con Castela, conquistou Murcia e Cuenca e ocupou Lorca (1300), ata que en 1304 asinou a paz pola que devolveu a parte meridional do Reino de Murcia, mentres que a setentrional, de Alacant a Guardamar, era incorporada definitivamente ao Reino de València.

PERSOEIRO

Rei de Aragón (1387-1396), fillo de Pedro IV e Leonor de Sicilia. Despois do seu matrimonio (1380) con Violante, sobriña de Carlos V de Francia, aumentaron as influencias francesas no seu reino. Pactou unha alianza con Xoán I de Castela pero as relacións enfrontáronse tras a morte do rei castelán (1390). Adoptou unha política favorable á alta nobreza e ás oligarquías cidadás. As dificultades financeiras da coroa agudizáronse nos últimos anos do seu reinado.

PERSOEIRO

Rei de Aragón (1458-1479) e de Navarra (Xoán I; 1425-1479), fillo de Leonor de Alburquerque e Fernando I de Aragón. Educado en Galicia, non chegou a Castela ata que tivo 15 anos. Casou con Branca de Navarra, herdeira ao trono (1420) e foi proclamado rei de Navarra con esta (1425). En Castela fomou unha liga para opoñerse a Álvaro de Luna, a quen desterrou (1427), pero ao ano seguinte, a petición de Xoán II de Castela, tivo que ceder o seu lugar a Álvaro de Luna e foi proscrito do reino, o que significou a guerra de Castela con Aragón (1429-1430). Enfrontouse ao seu fillo Carlos de Viana, herdeiro do Reino de Navarra, entre 1441 e 1457. Para acadar novas posicións de forza en Castela e illar os seus inimigos, acordou o matrimonio do seu fillo o príncipe Fernando con Isabel, irmá e herdeira de Enrique IV (1469), e pactou unha alianza con Inglaterra e Borgoña (1471).

CAPITAIS

Capital da provincia homónima e da Comunidad Autónoma de Aragón, situada no centro da depresión do Ebro, na confluencia deste co Gállego e co Huerva (614.905 h [2001]). Urbanisticamente desenvolveuse á dereita do río, ao redor do núcleo antigo. Ten industrias químicas, de maquinaria, de vidro e alimentarias. É un importante centro comercial e cultural. Ten aeroporto internacional. O núcleo inicial da cidade é Caesaraugusta, fundada por Octavio Augusto con veteranos das Guerras Cántabras (23 a C). Ocupada por Musà ibn Nu ṣ air (714), transformouse nunha gran metrópole islámica. Coa descomposición do Califato de Córdoba (1031), converteuse na capital da Taifa de Zaragoza. Cobizada por casteláns e aragoneses, Afonso I de Aragón conquistouna en 1118 e a poboación musulmá trasladouse extra muros da cidade, onde fundou o barrio da mouraría. Converteuse na capital da Coroa de Aragón pero a unión dinástica das coroas de Castela e Aragón transformouna nunha cidade dos Austria. Durante a Guerra...