"CISC" (Contén)

PERSOEIRO

Nobre, VIII conde de Lemos, V marqués de Sarria e grande de España, fillo de Fernando Ruiz de Castro Andrade e Portugal. Membro da orde de Santiago (1598), foi lugartenente de Nápoles durante as ausencias do seu pai e do seu irmán, Pedro Fernández de Castro Andrade e Portugal, VII conde de Lemos. Foi embaixador en Venecia (1606) e Roma (1609) e vicerrei e capitán xeneral de Sicilia (1616). Participou na defensa da Coruña ante un posible ataque inglés en 1625 e ao ano seguinte entrou no Consello de Estado de Filipe II. En 1629 renunciou aos seus títulos e ingresou na orde beneditina.

PERSOEIRO

Poeta. Despois de residir en Italia (1521-1526), onde coñeceu a Bembo, Sannazaro e Ariosto, introduciu as formas renacentistas italianizantes en Portugal con Fábula de Mondego e a égloga Alexo (1527). A súa tarefa innovadora concretouse na introdución da comedia en prosa e na adaptación de novas estrofas e novos subxéneros. Escribiu tamén obras de tipo tradicional e alternou as linguas portuguesa e castelá, debido á pertenza, nesa época, de Portugal á coroa castelá.

PERSOEIRO

Político e militar. Nomeado ministro de Facenda en 1797 por M. de Godoy, substituíu a este como secretario de estado en 1798, aínda que tivo que dimitir ao mes seguinte. Retirado en Sevilla, dirixiu a Junta Suprema para loitar contra a invasión francesa (1808).

GALICIA

Relixioso franciscano, irmán de X. A. Saco Arce. Ordenado sacerdote en 1870, foi superior dos franciscanos de Casablanca e Tánxer. Fundou o convento de Vistahermosa (Ourense) e foi comisario provincial (1884). Escribiu Estatutos municipales de la Venerable Orden Tercera de Penitencia... de la ciudad de Tánger (1881) e Estatutos de la Santa Provincia de Santiago (1883).

PERSOEIRO

Arquitecto. Foi autor dalgunhas das vilas novas da periferia de Madrid realizadas coa colaboración de Cubillo, Romany e Sierra como Erillas (1955), Batán (1960) e Entrevías (1956). Foi catedrático e director (1981-1983) da Escuela Superior de Arquitectura de Madrid. Das súas obras destacan as Torres Blancas (1962-1968), o Banco de Bilbao (1979) e o edificio da administración dos Recintos Feriales (1988-1991), todas elas en Madrid. Colaborou co proxecto Abrir Vigo ao Mar co deseño do centro de ocio da Laxe. Recibiu o Premio Nacional de Arquitectura polo Centro Atlántico de Arte Contemporáneo de Las Palmas de Gran Canaria e en 1993 o Premio Príncipe de Asturias das Artes.

GALICIA

Xurista e sacerdote. Foi avogado da Audiencia da Coruña, membro do Real Consello de Facenda e do Consello de Castela e abade de Alcalá la Real. Escribiu Tractatus de regia protectione vi oppressorum a causis judicibus ecclesiasticis (1627), Larynthus creditorum... concurrentium (1651) e Tractatus de supplicatione ad sanctissimun a literis et bullis apostolicis, in perniciem reipublicae, regni, aut regis, aut juris tertii praejudicium impetratis: et de earum retentione interim in senatu (1664).

GALICIA

Xurista e escritor. Foi fiscal da Audiencia Territorial de Galicia. Colaborou en Vida Gallega e escribiu, entre outras obras, Los bacilos y los bastoncitos de Doña Perfecta, A leenda dun probe (1918), A Galicia (1918) e Cantares da Terra (1922).

GALICIA

Escritor. Doutor en Filoloxía Galego-Portuguesa pola Universidade da Coruña, actuou na obra de teatro Para que queredes un poeta vivo (1984). Participou no poemario colectivo Alén (1977), en colaboración con M. A. Mato Fondo e X. R. Pena, e tamén nos volumes colectivos De amor e desamor (1984) e De amor e desamor II (1985). Traduciu as obras O carteiro do rei (1984), de R. Tagore, e Soños dun sedutor (1985), de W. Allen, e escribiu o poemario Os habitantes da culpa (1988). É coautor dunha edición crítica de Folhas novas (1985), de Rosalía de Castro e de diversos estudos sobre literatura portuguesa, como Rosto negro. O contexto das literaturas africanas (1994) e Entre Próspero e Caliban: literaturas africanas de lingua portuguesa (1999).

PERSOEIRO

Organista e teórico musical. Estudou órgano e humanidades na Universidad de Salamanca, onde foi profesor de música (1567-1587). O seu tratado De Musica libri septem (1577) é básico para coñecer numerosas melodías tradicionais e o pensamento musical do s XVI.

PERSOEIRO

Político, irmán de Nicolás Salmerón Alonso. Militante do Partido Progresista, participou na Revolución de 1848 e na de 1854. Deputado en 1854 e en 1869, sostivo a candidatura de Espartero como rexente e despois apoiou a Amadeo I de España para ocupar o trono. Durante a Primeira República Española foi ministro de Ultramar (1873) e presidiu o Congreso (1873).

PRAIAS

Praia da ribeira dereita da ría de Muros e Noia, situada entre as puntas Seixide e A Rouxa, na parroquia de Louro (Muros).

ENSEADAS

Enseada do litoral atlántico, situada na ribeira dereita da ría de Muros e Noia, na parroquia de Louro (Muros).

CIDADES

Cidade do estado de California, EE UU, (776.733 h [2000]). Situada ao N dunha península estreita e alongada, fronte ao Pacífico e ao O da baía homónima, a expansión urbana afectou á ribeira occidental da baía de feito que Daly City, South San Francisco, San Mateo, Redwood City, Palo Alto e Santa Clara forman unha cadea continua de núcleos urbanos duns 80 km entre San Francisco e San José. Destaca Chinatown, o barrio chinés. As principais funcións urbanas afectan ao sector dos servizos. A industria é bastante importante, con construcións mecánicas e refinarías de petróleo, e tamén destaca a industria turística. Foi o núcleo orixinario da misión franciscana de Yerba Buena, creada pola iniciativa de frei J. Serra (1776). Ocupada por México (1822) e EE UU (1846), que lle deron o nome actual, tivo un crecemento espectacular a consecuencia do descubrimento de ouro en California (1848). Destruída por un terremoto e un incendio (1906), foi reconstruída.

CAPITAIS

Capital da provincia de Duarte, República Dominicana (156.267 h [2002]). Situada no N da illa, destaca como centro comercial e de transformación de produtos agrícolas.

GALICIA

Actor e director cinematográfico. Comezou no cine afeccionado e en 16 mm a finais da década de 1970, e exerceu a crítica cinematográfica en diversas publicacións e emisoras de radio, como no suplemento “La Esfera” do xornal El Mundo e mais na revista Archipiélago. Así mesmo, foi redactor xefe de La Tarde de Madrid. A súa primeira incursión cinematográfica tivo lugar en 1978 coa curtametraxe La maté porque era mía, á que seguiron outras como La hija del anarquista (1980) ou Canción de cuna (1990). Participou na longametraxe Luz negra (1992), un traballo que tivo boa acollida en festivais como os de Alcalá de Henares e Gijón de 1993. Posteriormente a súa actividade abrangueu outras facetas da industria, como o guión de Retrato de mujer con hombre al fondo (1996) e de diversas reportaxes do programa de TVE Quién sabe dónde?, e en 1997 dirixiu o seu segundo filme, Nena, unha adaptación do relato Y así pasó el amor, de I. Turgueniev, e producida pola empresa coruñesa Xamalú Filme, estreouse...

GALICIA

Historiador da arte. Doutor en Filosofía e Letras pola Universidad de Madrid, onde foi catedrático. Colaborador do Centro de Estudios Históricos, foi subdirector (1922) e director (1960-1968) do Museo del Prado, director da Real Academia de la Historia (1956-1971) e da Real Academia de Bellas Artes de San Fernando (1966) e académico da Real Academia Española desde 1949. Dirixiu o Instituto Diego Velázquez do CSIC e foi inspector xeral de museos (1963) e vicepresidente do Consello de Educación. Patrón fundador do Museo de Pontevedra (1927), solicitou ao CSIC a creación do Instituto de Estudios Galegos Padre Sarmiento (1943) que dirixiu ata a súa morte. Promoveu publicacións en galego e realizou estudos históricos, artísticos e de diversa temática. Colaborador en diversas publicacións, da súa produción destacan Fuentes literarias para la historia del arte español (1923-1941), La loza de Sargadelos: apuntes histórico-artísticos (1945), El Museo de Pontevedra (1950),...