"Jos" (Contén)

PERSOEIRO

Futbolista. Coñecido como Michel, xogou no Real Madrid Club de Fútbol, co que debutou en 1ª división na tempada 1984-1985. Gañou 6 ligas, 2 Copas do Rei e 2 Copas da UEFA. Xogou 66 partidos coa selección, foi campión de Europa Sub-21 e participou en 2 Mundiais e nunha Eurocopa. Retirouse no Atlético Celaya de México, para pasar a comentarista deportivo en TVE.

GALICIA

Pintor. As súas primeiras obras partiron do construtivismo para reinterpretar dun xeito moi particular a natureza cunha visión abstracta da paisaxe. Participou, entre outras mostras, no Certame de Artes Plásticas Díaz Pardo.

GALICIA

Cantautor. Coñecido como Jei Noguerol, destacou dentro do estilo de “canción protesta” durante as décadas de 1960 e 1970. Da súa ampla obra discográfica destacan Denantes dos vinte anos (1976), Cantigas de Fradería (1978), Polo Atlántico Norte (1986), Marea baixa de azuis (1989) e Lúa nova (1997). Tamén compuxo e interpretou a música da película Malapata (1980).

PERSOEIRO

Pintor. Coñecido como Juan Gris, estudiou na Escuela de Artes y Oficios de Madrid e na Escuela Superior de Bellas Artes de San Fernando. Colaborou nas revistas Blanco y Negro e Madrid cómico. En 1906 trasladouse a París, onde se adscribiu ao cubismo e colaborou en L’Assiette au Beurre e Le Charivari. Os seus primeiros debuxos foron naturalistas e desde 1911 pintou bodegóns case monocromos. En 1912 comezou a realizar colaxes e en 1914 papiers collés e os primeiros lenzos que o achegaron ao cubismo sintético (Naturaleza muerta con frasco y vidrio). Entre 1916 e 1919 desenvolveuse a súa etapa clásica (Violín y vaso). Durante a década de 1920 realizou cadros de arlequíns e pierrots, e escenografías e figurinos para os ballets de S. P. Diaghilev. En 1924 comezou o período polifónico (La mesa del músico). A súa obra asumiu, nunha primeira etapa, unha grande austeridade cromática co predominio do gris e,...

GALICIA

Pintor. Coñecido como Nelson Zumel, traballou en Madrid como marchante e coleccionista de arte especializado en pintores españois do s XIX e da primeira metade do s XX. Ata 1975 a súa obra, esencialmente paisaxes, foi de carácter realista e mostrou un paulatino afastamento da anécdota. Logo comezou unha abstracción baseada na menor importancia do motivo a pintar e na maior relevancia da paleta de cor que o achegou ao informalismo ata que, desde 1992, as súas obras mostraron o predominio da mancha de cor. Presidente da Fundación Nelson Zumel e director honorario do Museo Nelson Zumel de Lugo, en 1996 creou o Premio de Pintura Nelson Zumel destinado ao descubrimento de novos talentos. Membro da Accademia Internazionale d’Arte Moderna de Roma e académico correspondente da Real Academia de Nobles y Bellas Artes de San Luis, recibiu numerosos nomeamentos e galardóns, dos que destacan o Grelo de Ouro (1997) e a presidencia de honor da Fundación O Grelo (1999).

PERSOEIRO

Locutor radiofónico. Desenvolveu o seu labor no departamento de relacións públicas da Cadena SER. Foi delegado en Lugo de La Región e colaborador da Televisión Española en Galicia. A partir de 1968 traballou en Radio Popular de Lugo. Publicou os guións de radio El Dios de Roma que lloró por Lugo (1979), Salou, novia del mar (1980) e Medio cento de galegos e Rosalía (1983). Obtivo o Premio Galicia de Xornalismo (1985).

PERSOEIRO

Escritor e ensaísta. Colaborou en revistas como Asonante, El mundo, El Imparcial, Ahora e The daily worker. Da súa produción destacan En la sombra (1943), Cinco cuentos de sangre (1945), El hombre de la calle (1948), El paisa (1950), Mambrú se fue a la guerra (1972), La luna no era de queso (memorias de mi infancia) (1988) e La galería y otros cuentos (1989).

GALICIA

Arquitecto. Catedrático de Urbanismo e Ordenación do Territorio na Escola Superior de Arquitectura da Coruña. Foi arquitecto municipal de urbanismo da Coruña e realizou diversos traballos con Julia Fernández Caleya Blankemeyer, como a reordenación da praza de Galicia de Santiago de Compostela. Colaborador de Obradoiro, Ciudad y territorio, estudios territoriales e o Boletín Académico da ETSA, das súas obras destacan La Enseñanza de la arquitectura en USA: posibles aplicaciones a una Escuela de Arquitectura en La Coruña (1973) e La Coruña a través de su plano (1984).

PERSOEIRO

Polígrafo alemán. Adepto á Revolución Francesa, exiliouse en Suíza e defendeu o catolicismo con tendencias místicas. Escribiu, entre outras obras, Die deutschen Volksbücher (1801) e Glauben und Wissen (1805).

PERSOEIRO

Compositor valón. Foi mestre de música, director da Opéra de París e, coa Revolución Francesa, foi compositor oficial da República. En París deuse a coñecer con óperas como Le faux lord (1765), Toinon et Toinette (1767) e Sabinus (1774).

PERSOEIRO

Poeta. Seguidor do realismo social, os seus poemas foron musicados, entre outros, por Joan Manuel Serrat, Rosa León e Amancio Prada. Publicou, entre outras obras, El retorno (1955), Salmos al viento (1958), Claridad (1960), Algo sucede (1968), Bajo tolerancia (1973), Taller de Arquitectura (1977), Del tiempo y del olvido (1977), Palabras para Julia y otras canciones (1979), Los pasos del cazador (1980), Final de un adiós (1984), La noche le es propicia (Premio de la Crítica 1993), Elegías a Julia Gay (1993) e Cuadernos de El Escorial (1995).

GALICIA

Escultor. A súa formación foi autodidacta. Realiza unha obra de caracter figurativo, na que traballa a madeira, a pedra e o bronce cunha valoración do oco e do espacio. As súas últimas obras, realizadas en madeira e pedra, son multiposicionais, pois cada peza pode ter varias posicións. Realizou exposicións individuais e participou, entre outras mostras colectivas, en diversas convocatorias da Bienal de Pontevedra, en Les Salons des Nations à Paris (1983), Galicia Terra Única (1997) e Colectiva Galaico Portuguesa (Chaves, 2002). Recibiu o Primer Premio del Instituto Social de Tiempo Libre (1979).

PERSOEIRO

Arquitecto. Titulouse na Escola Superior d’Arquitectura de Barcelona (1878) e estableceuse en Madrid. Entre as súas obras destacan o edificio La Equitativa (1891), o monumento ao Rei Afonso XII no parque de El Retiro e a casa-palacio Longoria, sede da Sociedad General de Autores (1902-1903).

PERSOEIRO

Antropólogo e lingüista. Doutorouse en Antropoloxía (1940) na Northwestern University (Evanston, Illinois). Foi profesor na University of Minnesota e, en 1962, trasladouse á Stanford University, onde permaneceu ata o seu retiro (1985). Ademais de estudar os universais, investigou as distintas familias lingüísticas. Na súa obra The Languages of Africa (1963) -publicara unha primeira versión co título Classification of African Languages (1955)-, clasificou todas as linguas de África en catro familias: níxer-congo, nilosahariana, afroasiática e khoisan. Tamén estudiou a clasificación xenética das linguas de Nova Guinea e de América do Sur. Para a primeira distinguiu dúas familias: a austronesia e a indopacífica; e para a segunda concluíu que existía unha estreita relación entre as linguas de América do Sur e as de América do Norte, e que as linguas indíxenas de América pertencían a tres familias: esquimó-aleutiana, na-dené e amerindia. A partir da década de 1990 investigou as linguas...

PERSOEIRO

Historiador da arte. Formouse como arqueólogo con Pere Bosch i Gimpera. Foi comisario da Generalitat para a salvación do patrimonio artístico durante a Guerra Civil e, ao seu remate, marchou a EE UU, onde foi profesor na Universidade de Toledo (Ohio) e no Institute of Fine Arts de Nova York (1940-1941). Regresou a España e dirixiu o Institut Amatller d’Art Hispànic. Especialista en arte románica, das súas obras destacan Arquitectura y escultura románica (1948), Pintura románica (1950), Goya (1970), El Greco (1971), Velázquez (1973) e Zurbarán (1976).

PERSOEIRO

Xornalista e político. Fundador do diario demócrata El Porvenir (1860) e de La Redención del Pueblo (1868) en Reus, en Madrid foi redactor de La Democracia (1864) e director de La Discusión (1873) e El Pueblo Español (1878). Colaborou tamén en L’Esquella de la Torratxa e El Poble Català. Publicou El regionalismo en la nación (1889).

PERSOEIRO

Pintor. Formouse na Escuela de Artes y Oficios de Granada (1931-1934), na Escuela Superior de Bellas Artes de San Fernando e na École des Beaux-Arts de París. Relacionouse cos artistas do action painting e converteuse, con Esteban Vicente, no representante en España da pintura abstracta nacida en EE UU. A súa obra presenta resonancias das fontes populares andaluzas no cromatismo e na importancia do negro. Recibiu a Medalla de Oro de las Bellas Artes (1984).

PERSOEIRO

Enxeñeiro. Experimentou coa telegrafía sen fíos (1914). Director de Radiosola, realizou a primeira demostración radiofónica en Barcelona (1923). Creou a Asociación Nacional de Radiodifusión e foi o fundador técnico de Radio Barcelona (1923). Con C. Lemoine e F. Elías Riquelme fundou Orphea Films, os primeiros estudios cinematográficos sonoros en España (1932). Dirixiu tamén a Revista Electrotécnica en Barcelona (1931-1971).

PERSOEIRO

Pintor. Comezou no taller familiar como pintor de paredes. Estudiou na Escola de Mestres Pintores a na Escola d’Arts e Oficis, e asistiu ás clases da FAD. Recibiu unha bolsa do goberno francés e ampliou a súa formación en París. Colaborou con Dau al Set e realizou o mural do edifico da Barceloneta de J. A. Coderch. En 1955 fundou o Grupo Taüll con M. Cuixart e A. Tapies entre outros. Na súa primeira etapa pintou cunha extraordinara calidade do debuxo e un sentido sorprendente da cor. Despois deixou a representación pola valoración da materia. En etapas sucesivas valorou cada vez máis os materiais extrapitóricos e recuperou o trazo do debuxo. Ademais da pintura, cultivou a escultura, o cartelismo e as realizacións tridimensionais.   Doou a súa obra ao Espai Guinovart, en Agramunt. Recibiu o Premio Nacional de Artes Plásticas (1982).