"To" (Contén)

1. Relativo ou pertencente ao pobo etolio, aos seus habitantes ou á súa lingua.

2. Individuo do pobo etolio.

3. Pobo de orixe doria que habitou na rexión occidental da Grecia Central. Durante a Guerra do Peloponeso resistiu os ataques dos atenienses e, posteriormente, enfrontouse a Alexandre o Grande.

4. Dialecto grego que pertence ao grupo noroeste.

PERSOEIRO

Gravador grego. Dedicouse á gravación de moedas en Siracusa, Catania e Camarina.

FILOSOFOS

Filósofo grego. Discípulo e sucesor de Euclides de Megara á fronte da escola de Megara, atribúeselle a invención dun certo número de paradoxos da lóxica, entre outros, o do mentireiro, o do cornudo, o do oculto e o do calvo.

FILOSOFOS

Filósofo alemán. Educouse en Gotinga e Berlín, e foi profesor de filosofía nas universidades de Basilea (1871-1874) e Jena (1874-1920). Impulsou a reacción idealista contra o pensamento naturalista do seu tempo. Elaborou un sistema de pensamento coñecido como activismo ético, que defendeu a necesidade dun afán ético persoal na vida, polo que os individuos deberían esforzarse por superar os instintos naturais e tender ao espiritual. Considerou a relixión como un soporte protector das persoas, aínda que incapaz de impulsalas cara a unha completa identificación co espiritual. Entre as súas obras destacan Die Methode der Aristotelischen Forschung (O método da investigación aristotélica, 1872), Geschichte und kritik der Grundbegriffe der Gegenwart (Historia e crítica dos principios fundamentais do noso tempo, 1878) e Der Walhrheitsgehalt der Religion (O contido de verdade na relixión, 1925). En 1908 recibiu o Premio Nobel de Literatura.

PERSOEIRO

Bispo de Hispania. Segundo o Misal Romano de Galicia foi bispo de Illiturgi, vila na que sufriu martirio. No s VII o Rei Sisebuto levantou sobre o seu sartego un templo. En tempos da persecución sarracena trasladouse o seu corpo ao Val do Mao (O Incio), onde se venera dende aquela. A súa festividade celébrase o 18 de maio no Val do Mao, aínda que no Misal Romano de Galicia figura o 16 de maio.

1. Relativo ou pertencente ás euglenófitas.

2. Alga da división das euglenófitas.

3. División de algas unicelulares de forma fusiforme, piriforme e flaxelados. Normalmente presentan un flaxelo -inserido nun polo da célula- cunha fila de mastigonemas, pero pode haber un segundo flaxelo máis curto unido á base do flaxelo longo. O xénero Colacium é colonial e as células aparecen unidas por unha matriz xelatinosa, aínda que conserva os flaxelos nun reservorio. Por outra parte, algunhas especies presentan unha cuberta mineralizada. No interior da parte anterior da célula existe unha dobrez cara a dentro continuada por unha canle que penetra nun gran vacúolo. As euglenófitas presentan un periplasto formado por un conxunto de bandas encaixadas unhas dentro doutras que lles permiten desprazarse por movementos de contracción e expansión. O flaxelo está suxeito na base dun reservorio onde descargan vesículas contráctiles. Teñen un estigma constituído por gotas de lípidos de cor alaranxada que é fotosensible; tamén adoita ser visible un núcleo de gran tamaño, disposto no polo oposto...

GALICIA

Mariño. Destinado en Filipinas, Cuba e New Orleans, axudou a sufocar a sublevación do arsenal ferrolán en 1872. Unha vez que se proclamou a Primeira República loitou contra os sublevados do arsenal da Carraca en Cádiz e contra as tropas carlistas no Cantábrico. En 1879 ascendeu a capitán de fragata e foi destinado a La Habana. Ata 1895 exerceu como axudante da mariña do distrito e porto de Mayagüez. Participou no combate de Santiago de Cuba, onde foi apresado polos americanos. Unha vez finalizada a Guerra de Cuba, foi xefe do estado maior do departamento de Cartagena, xefe do departamento de Cádiz, comandante da mariña de Sevilla e gobernador civil de Canarias.

PERSOEIRO

Sacerdote mozárabe e mártir. No califato omeia de Al-Andalus encabezou unha revolta contra o emirato e as celebracións relixiosas do Islam, feito polo que foi condenado a morte; inda que logrou liberarse deste castigo, tivo que fuxir ás terras cristiás do norte. Tras ser elixido arcebispo de Toledo (858), volveu a Córdoba, pero non tardou en ser decapitado. Coas súas obras, Documentum martyriale (851) -libro apoloxético dos supostos martirios de moitos cristiáns a mans dos mouros- e Memoriale sanctorum (857), alentou o culto cristián fronte aos musulmáns. Na iconografía leva vestiduras arcebispais pero coa mitra e palio entre as mans, sen vestir, e como atributos persoais, unha espada, unha xostra, unha pluma e un libro. A súa festividade celébrase o 9 de xaneiro.