"Manuel" (Contén)

PERSOEIRO

Artista plástico. Iniciou a súa andaina artística co ceramista conceptual Setsuko Nagasawa e axiña comezou a facer unha obra baseada en instalacións, happenings e estruturas, en que incorporou os materiais pobres e a fotografía. Foi pioneiro das instalacións e da arte máis experimental en Galicia, con achegas á pop art e á reinterpretación do ready made de Marcel Duchamp. Da súa obra destaca Fume (1991), Céspede artificial (1996) e a instalación Un e outro (1997).

GALICIA

Actor, autor e director. Coñecido como Nancho Novo, desenvolveu unha ampla actividade teatral como intérprete (Defendiendo al cavernícola), director e autor de varias obras (Cyborg, blues por un perro muerto ou Maloficio). Cantante e guitarrista do grupo Los Castigados sin Postre, co que publicou o disco Confieso que he bebido (1996), comezou a súa andaina cinematográfica no filme El juego más divertido (1988) e tivo o seu primeiro papel protagonista en La ardilla roja (1992). Tamén cómpre salientar a súa participación nos filmes La flor de mi secreto (1995), Tierra (1996), A noiva de media noite (1997), Fisterra (1998), Los amantes del Círculo Polar (1998), Tierra de fuego (2000), O lapis do carpinteiro (2002) ou Astronautas (2004). Recibiu o premio ao actor revelación da Unión de Actores de Madrid (1993).

GALICIA

Xornalista. Emigrou a Arxentina, onde fundou e dirixiu as revistas Galicia Literaria, Galicia en América e Aires da miña terra, e colaborou en numerosas revistas e publicacións arxentinas e españolas como El Porvenir, El Libredón, El Ciclón e El Huracán. Publicou a obra teatral A volta da romería de Santa Xusta. Foi membro correspondente da Real Academia Galega.

GALICIA

Médico. Especialista en neuroloxía, doutorouse en 1971 na Universidade de Santiago de Compostela e foi catedrático e xefe do servizo de neuroloxía do Complexo Hospitalario Universitario de Santiago. Publicou máis dun centenar de traballos en diversas revistas como Revista clínica Española, Revista Médica de Galicia, Revista de Psiquiatría y Psicología Médica, Medicina clínica ou Gaceta Clínica de Bilbao, Revista clínica de geriatría y gerontologia. Algúns dos artigos publicados nestas revistas son “Síndrome de Turner con coartación de aorta y hemorragia subaracnoidea” (1971), “Atrofía cerebral idiopática” (1972), “Hipertensión intracraneal benigna” (1977) ou “El diagnóstico de las hemorragias cerebelosas” (1982).

GALICIA

Escritor. Fundou e dirixiu en Bos Aires a primeira edición radiofónica sobre temas españois en toda Latinoamérica. Escribiu as obras teatrais Coma as anduriñas e A venta de Mariquiña.

PERSOEIRO

Político e historiador. Afiliado ao PSOE, creou a Escola Nova, e en 1921 foi un dos fundadores do Partido Comunista Obrero Español. Da súa produción destaca Notas sobre el movimiento obrero español (1916).

PERSOEIRO

Escritor. Estudou dereito na Universidade de Santiago de Compostela e ingresou na Compañía de Xesús, da que posteriormente saíu por problemas de saúde. Como poeta afastouse do costumismo e do modernismo imperante, e as súas características artísticas foron as dun romanticismo tardío pero posuidor dunha gran propensión lírica. Asumiu unha gran variedade de formas métricas e cultivou versos de diferentes medidas, como heptasílabos, hendecasílabos ou alexandrinos. Publicou algúns traballos líricos baixo o pseudónimo de Ma-Nu-Gon en O Tío Marcos da Portela, dos que destacan “Alborada”, “Os amores da terriña” e “Aurora dun puro amor”. Tamén tirou do prelo Salaios. Versos gallegos (1895), cunha clara influencia de Follas Novas de Rosalía de Castro; Efusivas (1908), escrita en castelán; e a monografía La poesía popular gallega (1894), premiada en Pontevedra en 1892. Foi membro da Real Academia Galega.

GALICIA

Historiador da arte. Catedrático de Historia da Arte e membro do Instituto de Estudios Galegos Padre Sarmiento, publicou Arquitectura prerrománica (1978), co que obtivo o Premio da Crítica Galega en 1979. Ademais é autor de La idea de inmortalidad en la escultura gallega: la imaginería funeraria del caballero, s. XIV-XV (1985), Las Claves del arte bizantino y prerrománico (1991), O Refectorio do pazo de Xelmírez (1996), Casa, calle, convento: iconografía de la mujer bajomedieval (1997) e Santiago, la catedral y la memoria en el arte (2000). Recibiu o Premio Martín Códax no apartado de investigación.

GALICIA

Filólogo. Director do Servizo de Normalización Lingüística da Universidade de Santiago de Compostela desde 1998 e membro do Comité directivo de Realiter (Rede Panlatina de Terminoloxía), coordina o Comité Técnico de Linguaxes de Especialidade do Consello da Cultura Galega. Foi coautor de Vocabulario do medio físico (1988), O galego e a información (1996) e O idioma na Universidade de Santiago de Compostela (1998). Escribiu tamén a obra de teatro O achado do castro (1991) e a novela Mar de fondo (1997). Recibiu o Pemio Xiria de creación teatral (1987).

GALICIA

Actor. Coñecido como Pico, foi presidente da Asociación de Actores, Directores e Técnicos de Galicia. Traballou en obras de numerosas compañías, como DITEA, O Moucho Clerc ou o Centro Dramático Galego, de onde destacan A noite vai coma un río (1986), O incerto señor don Hamlet, príncipe de Dinamarca (1991), Hostia (1995), Si o vello Simbad volvese as illas (1999) ou O ano do cometa (2004). Participou en diversas producións cinematográficas, como Esperanza (1986), Divinas palabras (1987), Sempre Xonxa (1989), A lingua das bolboretas (1999), Unha luz encendida (2000) e A vida que che espera (2004), e en series de televisión como Pratos combinados, O veciño do xoves, Os outros feirantes e Mareas Vivas. Recibiu o Premio María Casares ao mellor actor secundario (2000) e ao mellor actor protagonista (1999 e 2002).

GALICIA

Pintor. Utilizou grandes campos cromáticos nas súas obras, que se moven entre o abstracto e o xeométrico. Destaca a serie Fragmentos de un diario gráfico (1995).

PERSOEIRO

Tenista. Formado no Club Tennis La Salut, gañou a Orange Bowl en 1967, ano en que debutou no equipo español de Copa Davis e foi campión júnior de Wimbledon. Campión de España en seis ocasións (1967, 1970, 1971, 1974, 1975 e 1979), e do trofeo Conde de Godó en tres (1969, 1970 e 1976), en 1974 foi finalista en Roland Garros. Conseguiu ao longo da súa carreira 33 títulos individuais e 24 en dobres. Despois de gañar o Open de EE UU (1975) en Forest Hill e o Masters (1976), en 1980 abandonou a alta competición e dedicouse ao ensino de tenis. Foi capitán do equipo español de Copa Davis (1988-1992).

PERSOEIRO

Xurista e político italiano. Foi primeiro ministro (1917-1919) e retirouse da vida pública durante o fascismo, pero volveu en 1944 e foi senador. Das súas obras xurídicas destacan Principî di diritto costituzionale (1889) e Principî di diritto amministrativo (1890).

GALICIA

Filólogo. Catedrático de Lingua Inglesa na Facultade de Humanidades de Lugo da Universidade de Santiago de Compostela (2002). Colaborador habitual de revistas especializadas como Resla, Stvdium e Anglo-american Studies, publicou diversos libros, dos que destacan Glosario técnico-naval (1973), Construciones con nexos relativos en el inglés contemporáneo (1989), On translation historical aspects, interpretability and linguistic trifles (2001), Current trends in linguistics. An english morphology based study (2002) e Debate lingüístico. Otto Jespersen (1860-1943) (2003). En 1992 recibiu unha Mención da Universidad de Extremadura.

PERSOEIRO

Político, marqués de Orovio. Foi ministro de Fomento (1865-1868 e 1874-1875) e de Facenda (1868 e 1877-1880). Realizou un cambio no ensino universitario que afectou aos planos de estudo e á eliminación de determinadas facultades. Estableceu o decreto de 26 de febreiro de 1875 polo que todos os profesores debían suxeitarse aos textos oficialmente autorizados e someter os programas das súas disciplinas á aprobación do goberno.

GALICIA

Xornalista. Realizou estudos de xornalismo na Universidad Complutense de Madrid. Director do programa cultural Galicia Enteira, emitido na TVG desde xullo de 1995, foi xefe do gabinete de prensa da CRTVG, onde promoveu e dirixiu a revista da compañía, CRTVG. Tamén ocupou os cargos de xefe de prensa do Mundobasket 86 e da Cámara de Comercio de Ferrol. Recibiu o 3º Premio de Xornalismo Gastronómico (1998).

PERSOEIRO

Cantante. Coñecido como Manolo Caracol, iniciouse no canto flamenco desde moi novo, xa que o seu pai tamén era cantante. Despois de gañar un concurso de canto marchou a Madrid, onde traballou en diversas compañías de variedades. En 1943 formou parella artística con Lola Flores, coa que realizou os filmes Embrujo (1946) e La niña de la venta (1951). Gravou varios discos, entre os que destaca Una historia del cante (1958).

GALICIA

Mestre. Dirixiu as colonias escolares do Sanatorio Marítimo Nacional de Oza dos Ríos e participou no Congreso Pedagóxico da Coruña (1926). Ademais das obras literarias Prosas aladas del jardín interior (1916), De mi breviario lírico (1921), Salterio Triunfal (1922) e Quiso robar una estrella (1923), escribiu tamén Colonias Escolares. La experiencia de Oza de los Ríos (1928).

PERSOEIRO

Médico e xornalista arxentino. Doutorouse na Universidad de Madrid coa tese Etiología y tratamiento del Lupus tuberculoso (1891), e especializouse na cirurxía do sistema nervioso. Foi o primeiro neurocirurxián que realizou con éxito a operación cirúrxica do sistema nervioso simpático cervical en España. Dirixiu o Hospital Provincial de Pontevedra (1910) e foi redactor e fundador do xornal compostelán Pero-Grullo (1888). Escribiu La cirugía del sistema nervioso en España antes de la época actual (1900) e Resección total y bilateral del simpático del cuello (1898).

GALICIA

Xurista. Avogado do estado ante o Tribunal Supremo, durante o Franquismo foi un dos fundadores do grupo Tácito. Foi director xeral de Política Interior (1975-1976), subsecretario técnico do presidente Adolfo Suárez (1976-1977), ministro da Presidencia (1977-1979) e ministro de Educación (1979-1980). Promoveu o decreto de incorporación da lingua galega ao sistema educativo. Deputado pola UCD e polo PP (1979-1993), en 1982 fundou o Partido Demócrata Popular. Colaborador en diversas publicacións, escribiu Reformas de la Asesoría Jurídica de las Administraciones tributarias (1974), La administración financiera del Estado como sujeto de relaciones jurídico-obligacionales (1978), Nuestra democracia puede morir (1987), Educación: una incógnita en el cambio actual (1998) e Fundamentalismos enmascarados (2001). Recibiu a Gran Cruz das ordes de Carlos III, Isabel La Católica e Alfonso X el Sabio.