"Martin" (Contén)

GALICIA

Arquitecto. Formouse na Escuela Superior de Arquitectura de Madrid. Desde 1960 traballou como funcionario de Correos. Aínda que partiu dun expresionismo organicista, ao rematar a carreira viaxou a Italia, onde o influíu o racionalismo das obras de Terragni. Ao coñecer as obras de Gropius, Breuer e Le Corbusier identificouse coa vangarda e coa corrente modernista, de xeito que a súa arquitectura se volveu cada vez máis conceptual. Empregou principalmente o aceiro e o vidro nas súas obras, das que destacan, a nave de CLESA (1961) e o Goberno Civil (1959), en Tarragona; a nave para os talleres aeronáuticos TABSA (1957), o ximnasio do Colegio Maravillas (1961), o Colegio Mayor César Carlos (1967) e o edificio para a empresa BANKUNION (1970) en Madrid; a Casa Domínguez, en Pontevedra (1976) ou o edificio de Correos e Comunicaciones (1981), en León. Tamén se dedicou á prefabricación, especialmente desde a década de 1960 (casa Varela de Vilalba). Recibiu o Premio Nacional de Arquitectura (1974),...

GALICIA

Escritor e historiador. Deseñou as cartas hidrográficas das rías de Ortigueira e Ladrido. En 1870 emigrou a Cuba e incorporouse ao Arsenal de Mariña de La Habana. Regresou a Galicia e, por motivos políticos, emigrou de novo a Uruguay e Arxentina, onde exerceu como xornalista, mestre e arquiveiro. Foi cónsul de Paraguay en Arxentina e colaborador de publicacións periódicas como El Eco Ortegano. Foi membro da Societé Académique d’Histoire Internationale de París, da Academia Americana de la Historia en Bos Aires, e correspondente da Real Academia Galega. Escribiu traballos bibliográficos e de investigación, dos que destacan Gallegos ilustres en América durante el descubrimiento y conquista (1901) e P. M. Fray Felipe de la Gándara: ensayo crítico-histórico y bibliográfico acerca de su tiempo y de sus obras (1902).

PERSOEIRO

Microbiólogo estadounidense. Es­tu­dou no Instituto Tecnolóxico de California, onde se doutorou (1959). En 1975 recibiu, xunto con D. Baltimore e R. Dulbecco, o Premio Nobel de Fisioloxía e Medicina, polos seus descubrimentos sobre a interacción entre os virus tumorais e o material xenético das células.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Betanzos. Ten planta rectangular cunha soa nave e ábsida. O arco triunfal é apuntado e sostense con semicolumnas. Na portada principal destacan as arquivoltas semicirculares apoiadas en columnas acobadeladas con capiteis con decoración vexetal. A fachada remata nunha espadana de dous vans rematada nun corpo triangular.

PERSOEIRO

Economista. Promotor da facultade de Ciencias Económicas, Sociais e Políticas de Madrid (1944), foi catedrático de Teoría Económica (1945) e decano, e intentou unha certa racionalización da política económica de España. Atraído nunha primeira época polo nacionalismo económico, inclinouse gradualmente cara ao neoliberalismo e o neocapitalismo.

PERSOEIRO

Político. Doutor en Dereito, foi membro do corpo xurídico da Armada (1974-1983) e letrado do Consello de Estado desde 1979. Coordinador xeral da refundación do PP (1989-1990) e deputado desde 1989, foi vicepresidente (1989-1996) e presidente (1996-2000) do Congreso de los Diputados e ministro de Defensa (2000-2004).

PERSOEIRO

Político. Demócrata, foi secretario de estado (1829-1831) e vicepresidente (1833-1837) de EE UU, e sucedeu a A. Jackson como presidente do país (1837-1841). Non resolveu a crise económica de 1837.

PERSOEIRO

Trobador portugués. Pertencente ás familias dos Pimentel e Resende, participou na vida da corte dos reis don Denís e Afonso IV. Polos seus casamentos tamén estivo relacionado con destacadas familias da época, os Moedeiros de Braga e os Azevedo. Segundo diversas informacións foi vasalo de Afonso Sanchez, fillo bastardo de don Denís, e formou parte das tropas deste monarca na guerra civil de 1319-1324. Da súa autoría só se conserva parte da tenzón “Vaasco Martiiz, pois vos traballades”, mantida co mesmo Afonso Sanchez.

GALICIA

Historiador. Foi membro do Seminario de Estudos Galegos e profesor auxiliar de paleografía e diplomática na Universidade de Santiago de Compostela. Colaborador en diversas publicacións, da súa obra destacan Biografía de Don Mauricio Troncoso y Sotomayor: abad de Villar de Crecente e del Couto: guerrillero gallego de la Independencia: 1771-1817 (1941), Documentos pontificios de Galicia: 1088-1341 (1941) e Cartas de Felipe II al Licenciado Antolínez: 1579-1586 (1975). Foi correspondente da Real Academia Galega.

GALICIA

Pintora. Formouse no taller de Mariano Tito Vázquez, onde coñeceu ao tamén pintor Manuel López Garabal, e en 1930 realizou a súa primeira exposición. A súa obra partiu do primitivismo característico da pintura española e galega da primeira metade do s XX e orientouse cara ao naturalismo e ao realismo. Fuxiu dos temas complexos e representou maternidades, nenos, xoguetes e os tipos femininos galegos. De carácter realistas, mostrou máis os efectos escultóricos que pitóricos, sen abandonar nunca o primitivismo. Da súa obra destacan Manoliño (1948), Naiciña (1950), Lavandeiras (1956), Familia mariñeira (1956), Pepiño (1958), Autorretrato (1959), Rapazas de Paredes (1963), Rapazas do mercado (1970) e Curruncho do neno (1971).

GALICIA

Presentador e actor. Presentou diversos programas de televisión, como La 5ª Marcha, Hablando se entiende la basca, Popstar, Gran Hemano, Hotel Glamour e Operación Triunfo. Participou no filme El que no corre vuela (1999), na obra de teatro La importancia de llamarse Ernesto (1995) e gravou o disco A dos milímetros escasos de tu boca (1994).

GALICIA

Director de dobraxe e actor teatral. Coñecido como Tuto Vázquez, estudou declamación no Conservatorio da Coruña e licenciouse en Arte Dramática no Institut del Teatre de Barcelona. Participou en máis de 50 espectáculos, dos que destacan O señor Bonhome e os incendiarios (1966), co Grupo Teatral O Facho; Macbeth (1975) con Teatro Circo; e A noite vai coma un río (1979), coa Escola Dramática Galega, da que foi un dos cofundadores. Participou no espazo radofónico Preescolar na casa, e nas series de televisión Pratos Combinados, Mareas Vivas e Avenida de América. No cine destacan as súas interpretacións en Blanca Madison (1998) e O lapis do carpinteiro (2003).

GALICIA

Arquitecto. Formouse na Escuela Superior de Arquitectura de Madrid (1896). En 1899 gañou o concurso do balneario da Toxa, hoxe desaparecido, cuxa construción se realizou en 1905. En 1907 iniciou a construción do Centro Galego da Habana. Foi arquitecto municipal e do bispado de Ourense. Realizou unha obra de características modernistas e eclécticas, da que destacan, entre outros, o desaparecido edificio do Garaxe Hispanoamericano no Paseo; a vivenda de M. Feijoo en Ceano Rivas; o palco da música da Alameda, o quiosco da Sociedad Recreativa La Peña, o Asilo Santamarina-Temes do Santo Anxo, a Caixa de Aforros Provincial e a delegación de Defensa.

GALICIA

Escritora, condesa de Espoz y Mina. Acolleu nos salóns da súa casa da ; Coruña aos liberais que conspiraban contra Ramón María Narváez. Con Concepción Arenal, cofundou un padroado de señoras para a visita e o ensino dos presos e foi unha das organizadoras dos Xogos Florais de Galicia celebrados na Coruña. Publicou Memorias del general Espoz y Mina (1850-1852), en cinco volumes; e Historia interior del Palacio (1841-1843), que deixou manuscrito e que se publicou en 1910.

PERSOEIRO

Físico holandés. Profesor na Universidade de Utrecht, en 1999 recibiu, xunto con Gerardus’t Hooft, o Premio Nobel de Física polo descubrimento da estrutura cuántica das interaccións electrodébiles.

GALICIA

Escritora e mestra, irmá de Xoán Vidal Martínez. Colaborou no Teatro Experimental de Arte, co que representou varias das súas obras. Dos seus libros destacan a obra teatral Camiño de Belén (1946) e o poemario Poemas de nenos e paxariños (2000). Foi membro correspondente da Real Academia Galega (1952).

GALICIA

Escritor e mestre, irmán de Aurora Vidal Martínez. Membro da escola hilozoísta da Xeración do 22, relacionouse con L. Amado Carballo, co que fundou a revista Alborada. Posteriormente cofundou Cristal e colaborou en Nós. Na súa obra   diferéncianse tres etapas, unha primeira de mocidade, outra marcada pola influencia do hilozoísmo e unha terceira e última en que se aproximou ao dadaísmo ultraísta. Publicou Mágoas (1922), con prólogo de A. Carballo; Alcor (1927) e a antoloxía poética Voz y memoria (1986).