"An" (Contén)

Xornal gratuíto de periodicidade mensual editado pola Asociación de Comerciantes e Empresarios de Betanzos (Acebe), distribuído en Betanzos e na comarca das Mariñas. Apareceu o 1.11.1992 e ten unha tirada de 15.000 exemplares. Galeguizou a súa cabeceira no ano 1997 e escribíronse en galego a maior parte das súas informacións (90%). Conta con máis de vinte colaboradores entre xornalistas, historiadores, fotógrafos, debuxantes e filólogos. Entre as súas seccións, amais dalgúns artigos de opinión, destacan: “Praza do Campo”, con información local, “Información xuvenil”, “Tendencias”, coas últimas novidades discográficas, “Verbas”, coas novas achegas da literatura galega, “Deportes”, “Motor”, “Saúde”, “Historia” e “Asociado”, na que se inclúe unha entrevista con algún comerciante da vila.

Revista aparecida en novembro de 1913 como substituta dunha anterior chamada Nueva Era. Pretendía ser o órgano do Bando liberal-caciquista, de tendencia prietista. Tiña como subtítulo “Órgano do partido democrático”. A partir do 14 de marzo de 1914 pasou a chamarse Betanzos, un cambio de título motivado por problemas de índole político-administrativa. Editada na capital da bisbarra de Bergantiños, desde o terceiro número publicábase en Paderne, concello lindante co de Betanzos.

Programa de radio emitido dende Bos Aires todos os domingos a través da emisora CLAS FM no 102.7 do dial. Producido por Gerardo Martínez Santiago, vicepresidente do Centro Betanzos na Arxentina, presentado por Noemí Martínez en colaboración con Patricia e Mariano Dans e María Victoria Blanco Eiras.

Demarcación territorial do Reino de Galicia no Antigo Réxime, que tiña a súa capital na cidade de Betanzos. Abranguía o treito litoral que se estende entre o porto de Fontán, na ría de Sada (actual concello de Sada) e o río de Esteiro, entre a ría de Ortigueira e Estaca de Bares, prolongándose polo interior ata Sobrado (Sobrado dos Monxes). Tiña como límites orientais as serras da Coriscada, da Faladoira, da Loba, o Cordal de Montouto e a Cova da Serpe. Como provincia do Antigo Réxime, non tiña máis competencias que as de servir como marco territorial de representación.

Sector litoral do L do golfo Ártabro formado na desembocadura dos ríos Mendo e Mandeo, ao pé da cidade de Betanzos. Esténdese entre as puntas Camoureda, ao L, e de San Amadio, ao O. Ao N destas puntas ábrese á ría de Ares. Ao S da ponte de Pedrido, entre as parroquias de Viñas (concello de Paderne) e Moruxo (Bergondo), a ría foise enchendo de depósitos fluviais ata constituír unha área de marismas que dificultan a navegación, practicable tan só por lanchas de pouco calado, o que provocou o esmorecemento da actividade portuaria na cidade de Betanzos, próspera ata o s XVIII.

Conxunto monástico situado en Betanzos. Foi levantado a partir de 1557 por iniciativa do presbítero Antonio González Sosa, quen contou co apoio do arcebispo de Santiago de Compostela Xoán de San Clemente. Está edificado sobre unha antiga capela que pertenceu á parroquia de san Martiño de Brabío. As obras desenvolvéronse ao longo dos ss XVI, XVII e XVIII. A nave da igrexa está flanqueada por tres capelas. O retablo maior é neoclásico. No exterior destaca a torre-campanario, obra de Fernando de Casas Novoa (1700-1714) co padroado do arcebispo Monroy.

Conxunto monástico situado en Betanzos. Foi fundado en 1292 e reedificado por Fernán Pérez de Andrade o Bo en 1387. Construído na segunda metade do s XIV, responde ao modelo de planta de igrexa mendicante en forma de cruz latina, de nave única e cuberta en madeira, cruceiro con capelas funerarias e cabeceira con tres ábsidas abovedadas. No interior destacan a concepción espacial e os relevos escultóricos da capela maior. Conserva un gran número de sepulcros entre os que destaca o de Andrade o Bo. Foi declarado Ben de Interese Cultural o 29 de setembro de 1919.

San Roque de Betanzos.

Maria Bethania Vianna Telles Veloso.

Arseniosulfato hidratado de ferro e chumbo, de fórmula PbFe3[(OH)6SO4AsO4]. Forma cristais romboédricos, pseudocúbicos de cor verde escura, branca ou negra. Ten dureza 3,5-4,5, e peso específico 4-4,3.