"AES" (Contén)

Nome de dúas galaxias irregulares do ceo austral, próximas á Vía Láctea, descritas por primeira vez por F. Magalhães en 1519. A máis grande, chamada Gran Nebulosa de Magalhães, está situada na constelación da Dourada, a unha distancia de 170.000 anos luz, e semella unha galaxia espiral barrada en formación. A máis pequena, denominada Pequena Nebulosa de Magalhães, está situada na constelación do Tucano a unha distancia de 140.000 anos luz. Teñen máis de 3.000 cefeidas.   H. Leavitt deduciu a relación do período de luminosidade, de tal maneira que o coñecemento do período da estrela permite deducir a súa luminosidade intrínseca, que fai posible, por comparación coa luminosidade aparente medida, determinar a distancia á estrela.

ariante do apelido de orixe galega Marzán.

Dilatación difusa do esófago, que pode ser sintomática (dun cancro de cardia, por exemplo) ou ben funcional, a causa dunha disfunción das células ganglionares dos plexos mientéricos e submucosos, entón o esfínter esofáxico inferior dilátase e dificulta o baleirado do esófago cara ao estómago (acalasia).

Parte do ciclo menstrual que se produce cando non hai fecundación e que se corresponde coa fase involutiva do corpo lúteo.

Marcus Vinicius Melo de Moraes.

Revista pedagóxica publicada na Coruña a partir de 1965. Órgano de expresión do movemento educativo pedagóxico Padres y Maestros, durante a década de 1970 publicou monográficos ao longo do curso e, a partir de 1980, aumentou as seccións e a tiraxe para a súa distribución en toda España, Portugal e Hispanoamérica. O movemento pedagóxico naceu no colexio xesuíta de Santa María do Mar da Coruña, inspirado polos xesuítas Jesús Garrido Suárez, Joaquín Mª García de Dios e Fernando de la Puente Samaniego. Os seus obxectivos son a investigación no campo educativo, o desenvolvemento e difusión de novos métodos de aprendizaxe e a formación permanente de pais e educadores. Á revista Padres y Maestros tamén se engadiron Cuadernos para Educadores (1969), Laboratorios para las Escuelas de Padres (1972), Teaching Area (1973) e Prensa Didáctica (1977).

Pobo prerromano de Gallaecia situado no convento xurídico Astur. De orixe precelta, estendeuse polo litoral de Asturias entre os ríos Navia e Narcea. A súa capital era Flavion Avia.

Antiga cidade grega de Italia, no golfo de Salerno (sinus Paestanus), na chaira bañada polo Sele. Fundada por colonos gregos de Sybaris, a mediados do s VII a C foi posta baixo a advocación do deus do mar, Posidón. Os lucanos apoderáronse dela cara a 400 a C e déronlle o nome de Paistom ou Paistos. Roma estableceu unha colonia latina co nome de Paestum en 273 a C. Descuberta no s XVIII, destacan as murallas e tres templos dóricos ben conservados: a basílica, o seu monumento máis antigo (s VI a C); e os chamados templos de Ceres (finais do s VI a C) e de Neptuno (450 a C?), dedicados respectivamente a Palas (Minerva) e Hera (Xuno). Os romanos construíron grandes edificios, como as termas, o pórtico do foro, o templo coñecido como da paz e o anfiteatro, dos que quedan vestixios. Entre 1967-1969 descubríronse novas tumbas, con pinturas, das que sobresae a dun home que salta á auga desde unha pasarela (480-470 a C).

Aplícase á institución ou empresa que, sen pertencer á Administración Pública, presenta fins semellantes aos do Estado e opera por delegación deste ou coopera con el.

Joaquim Pereira Teixeira de Vasconcelos.

Orde de cabalaría creada en 1202 para comandar a expedición contra o campesiñado pagán de Livonia e Letonia. Fusionouse coa orde Teutónica en 1237 e decaeu con ela.

Mansión romana que aparece citada nas fontes clásicas. Situábase na vía XVIII que ía de Braga a Astorga pola provincia de Ourense. Descoñécese a súa localización exacta.

Presídium.

Campamento militar romano estable que tiña como función o control dos territorios conquistados e servir de base ás tropas en campaña.