"Anda" (Contén)

1. 1. Corda ou cable que atravesa un río e que serve para conter a leña que transporta a corrente ou que fai de guía a unha embarcación que o cruza.

   2. Mecanismo empregado para pasar ríos e cavorcos que non dispoñen de ponte. Consiste nunha corda pendurada pola que se despraza unha especie de cesta suxeita por dúas argolas.

2. 1. Cabo utilizado nos navíos para izar ou arriar vergas ou mastros.

   2. Corda grosa que se pon ao costado dun barco para seguranza dos mariñeiros.

1. Aparello formado por un taboleiro e dúas varas ou paos horizontais para ser sostida ou portada por dúas ou catro persoas. Emprégase para transportar persoas ou cousas, especialmente as imaxes da procesión.

2. Taboleiro moi semellante ao que se leva nas procesións pero en forma de leito portátil. Emprégase para transportar xeralmente feridos ou lesionados. Pode ir provisto de rodas ou pode levarse coas mans.

3. Aparello formado por dúas barras longas, lixeiramente curvadas, unidas por catro barras curtas e cordas formando un tecido que, por unha parte, vai unido á besta de carga e, pola outra, é arrastrada empregándose para transportar feixes de herba, leña, louza, cerámica, etc.

4. Paos longos cunha estribeira ou resalte onde se apoian os pés e que se utilizan como muletas ou pernas para camiñar.

5. Instrumento que se emprega para apertar os aros dos pipotes.

1. Aparello formado por un taboleiro e dúas varas ou paos horizontais para ser sostida ou portada por dúas ou catro persoas. Emprégase para transportar persoas ou cousas, especialmente as imaxes da procesión.

2. Taboleiro moi semellante ao que se leva nas procesións pero en forma de leito portátil. Emprégase para transportar xeralmente feridos ou lesionados. Pode ir provisto de rodas ou pode levarse coas mans.

3. Aparello formado por dúas barras longas, lixeiramente curvadas, unidas por catro barras curtas e cordas formando un tecido que, por unha parte, vai unido á besta de carga e, pola outra, é arrastrada empregándose para transportar feixes de herba, leña, louza, cerámica, etc.

4. Paos longos cunha estribeira ou resalte onde se apoian os pés e que se utilizan como muletas ou pernas para camiñar.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Boimorto baixo a advocación de san Martiño.

1. Aparello de madeira en forma de catavento formado por dúas aspas, que xiran co vento e fan que dous martelos colocados no extremo oposto golpeen a reo nunha pequena táboa. Emprégase como espantallo para escorrentar os paxaros por mor do ruído que produce ao ser movido polo vento.

2. Instrumento que se emprega para apertar os aros dos pipotes.

1. Epidemia de pouca importancia que se espalla nunha localidade como, por exemplo, a gripe.

2. Costume ou vicio social que se pon de moda nunha época determinada.

ILLAS

Arquipélago da costa NO de Francia no Canal da Mancha, pertencente administrativamente a Gran Bretaña (195 Km2; 148.000 h [estim 1995]). Constitúen unha prolongación do macizo da Armórica, e ten un relevo con costas altas e escarpadas. O arquipélago comprende as illas de Guernesey, Jersey, Alderney, Sark, Herm e outras máis pequenas. As principais poboacións son Saint Peter Port en Guernesey e Saint Helier en Jersey. As illas foron ocupadas polos alemáns dende 1904 ata finais de 1945. O dereito baséase no Grand Coutumier de Normandía, elaborado no s XIII, con engadidos posteriores de leis inglesas. As linguas oficiais son o francés en Jersey e o inglés en Guernesey, aínda que no campo se fala un dialecto francés.

1. Xogo infantil no que un dos xogadores debe atrapar ao resto dos participantes tocándolles.

2. Xogo infantil no que algúns dos xogadores se anican para que os restantes salten sobre as súas costas.

1. Sufrir contrariedades, incomodidades ou levar a peor parte nun negocio ou traballo.

2. Facer pando ou curvar un obxecto a causa do peso, a idade, etc.

3. 1. Abaixarse no xogo da apanda un dos participantes para que outro salte por riba del.

   2. Recaer nalgún dos participantes do xogo da apanda a tarefa máis desagradable.

4. Levar sobre si unha responsabilidade, carga ou culpa.

MUNICIPIOS

Municipio da comarca da Ribera del Duero, na provincia de Burgos, Castela e León, nas beiras do río Douro (29.222 h [1996]). Fundada por Ordoño I no 861, destacan as igrexas de Santa María (s XVI, protorrenacentista) e a de San Juan. Consérvase un grupo de vivendas góticas.

PERSOEIRO

Realizador cinematográfico. Foi un dos creadores na década dos sesenta da Escola de Barcelona. A súa primeira película foi Brillante Porvenir (1959). É coñecido polas súas adaptacións de obras literarias: Fata Morgana (1965), La muchacha de las bragas de oro (1980), Tiempo de silencio (1986), Si te dicen que caí (1989) e Amantes (1990, premios Goya e Sant Jordi), La pasión turca (1994), adaptación da obra de Antonio Gala. Tamén dirixiu El Lute, camina o revienta (1987), baseado no relato autobiográfico do delincuente Eleuterio Sánchez e premio internacional do Festival de Donostia, El amante bilingüe (1993), Libertarias (1996), La mirada del otro (1997) e Celos (1999). En 1988 recibiu o Premio Nacional de Cinematografía.

PERSOEIRO

Militar. En xullo de 1936 era xefe da gornición militar de Oviedo; logo de proclamarse leal ao Goberno Republicano, sumouse ao Alzamento militar. Foi xefe do corpo do exército de Galicia e, finalizada a Guerra Civil (1939), capitán xeneral de València. Entre 1940 e 1943 recibiu su-bornos dos gobernos do Reino Unido e dos EE UU a cambio de influír diante do xeneral Franco e evitar a participación de España na Segunda Guerra Mundial a favor do Eixe. Os seus intentos entre 1942 e 1944 de favorecer unha restauración monárquica enfrontaríano cos proxectos do ditador, que o relegou das súas responsabilidades ata pasalo á reserva (1949). Morto Franco, o Rei Xoán Carlos I rehabilitouno e ascendeuno a tenente xeneral (1976).

MONTES

Monte que fai o límite entre a parroquia de Ventín, no concello de Fornelos de Montes, e a parroquia do Piñeiro, no concello de Covelo. Ten 912 m de altitude máxima.

MUNICIPIOS

Municipio da Comunidad Autónoma de Madrid, drenado polo Jarama (26.113 h [1991]). Está situado na Alcarria, ao NL da capital. Conta con importantes destilerías.

RIOS

Río de Afganistán. Nace nos contrafortes meridionais do Hindukush, atravesa o oasis de Kandahar, e desemboca no río Helmand.

PERSOEIRO

Militar e político. Participou na Guerra Carlista no bando isabelino, destacándose no sitio de Bilbao. En 1838 iniciou a súa carreira política como deputado electo por Sevilla. En 1844-1846 ocupou o ministerio da Mariña nos gobernos de Narváez e Istúriz, e a vicepresidencia do Senado entre 1852-1853. En outubro de 1857 asumiu o goberno, manténdose ata xaneiro de 1858.