"randa" (Contén)

GALICIA

Escritor. Licenciouse en Bioloxía na Universidade de Santiago de Compostela (1978). Ligado desde a súa adolescencia á poesía, a partir de 1988 dedicouse á escrita de relatos e novelas para adultos. Co tempo especializouse en literatura de tradición oral e colaborou con Antonio Reigosa e Xoán R. Cuba. Froito desa colaboración tirou do prelo Contos marabillosos (1998 e 1999), Dicionario dos seres míticos galegos (1999), Contos de maxia (2000), Pequena mitoloxía de Galicia (2001), Contos fantásticos (2001), Contos colorados (2001), Contos de animais (2001), Cando os animais falaban: cen historias daquel tempo (2002), Contos de encantamento (2002) e Contos prodixiosos (2004). No campo da literatura infantil destacan Lúa e os nubeiros (2000), O coello Federico (2000) e Feitizo (2002). Preocupado por unha narración clara e sinxela para o lector, onde os elementos fantásticos se integran con naturalidade no cotián, das súas novelas e libros de relatos cómpre salientar Historia dun paraguas azul...

PERSOEIRO

Escritora e xornalista. En 1953 instalouse en Bos Aires e vencellouse á cultura galega. En 1957 fundou co seu home Xosé Neira Vilas a editorial Follas Novas. Instalados en Cuba (1961), traballou con Alejo Carpentier na redacción de Pueblo y cultura (1961) e máis tarde como coordinadora nacional de edición de libros para nenos. Foi xefa de redacción do semanario Pionero e cofundadora das revistas infantís Zunzún e Bijirita. Residente en Galicia co seu home desde 1992, traduciu ao galego a obra de poetas latinoamericanos. Vicepresidenta da Fundación Xosé Neira Vilas, publicou contos en castelán como Becados, Relatos y anécdotas de niños vietnamitas, Lidia tiene un cocuyo, Vietnam y tú, La primera aventura, Pepe Martí, Cuando Che era Ernestito, La casa nueva de mis abuelos e Treinta días en Vietnam; e en galego Mitos e lendas da vella Grecia (1983), Os contos de Compay Grilo (1989), Pardela amiga (1990), A primeira aventura (1991), A casa dos títeres (1993), Cantarolas (1995) ou A cama, a...

GALICIA

Escritor. Colaborador de Madrid Cómico e fundador de Madrid Alegre, estivo tamén vinculado á redacción de El Liberal, onde popularizou a sección “Versos prosaicos”. Publicou Mi niña (1910), Mi dulcinea (1913), La caída de Isabel II (1914), Rosas de pasión (1914), El oso blanco (1915) e Juegos malabares (1916).

PERSOEIRO

Propagandista e librepensadora. Xastra de profesión e de ideario próximo ao socialismo, participou en convocatorias públicas que se realizaron en Betanzos ou Santiago de Compostela, a prol da liberación dos anarquistas encadeados tras os sucesos de maio de 1901 na Coruña. A súa presenza en mitins políticos do século XX era motivo de escándalo no contorno da Igrexa Católica.

FILOSOFOS

Filósofo e militar. Tentou dúas expedicións (1805-1806) para liberar Venezuela, pero fracasou. En 1810 uniuse aos secesionistas venezolanos e conseguiu a adhesión dos plantadores de cacao. Xeneralísimo e ditador da Nova República (1812), pactou finalmente cos realistas, e os seus propios homes entregárono aos partidarios de Fernando VII. Morreu no cárcere.

GALICIA

Político e enxeñeiro. Presidiu a Cámara Oficial de la Propiedad da Coruña (1936-1943) e foi nomeado alcalde da cidade entre 1947 e 1958, onde realizou importantes investimentos como a pavimentación das rúas.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Salamanca, Castela-León, situado en La Moraña, no val do río Margañán (6.262 h [2001]). É centro comercial, agrícola e gandeiro. Do seu patrimonio cultural destaca a igrexa renacentista de San Miguel e o convento das carmelitas descalzas (BIC,1997), fundado polo conde de Peñaranda e vicerrei de Nápoles Gaspar de Bracamonte y Guzmán.

PERSOEIRO

Poeta. Despois de residir en Italia (1521-1526), onde coñeceu a Bembo, Sannazaro e Ariosto, introduciu as formas renacentistas italianizantes en Portugal con Fábula de Mondego e a égloga Alexo (1527). A súa tarefa innovadora concretouse na introdución da comedia en prosa e na adaptación de novas estrofas e novos subxéneros. Escribiu tamén obras de tipo tradicional e alternou as linguas portuguesa e castelá, debido á pertenza, nesa época, de Portugal á coroa castelá.

ILLAS

Illa misteriosa e inaccesible que aparece e desaparece nas augas de Canarias. Para algúns está situada a corenta leguas de La Palma en dirección O, e ao NL de Hierro.

PERSOEIRO

Actor. Despois de debutar no filme La miel (1979, de Pedro Masó, iniciou unha destacada carreira que lle levou tamén ao medio televisivo. Das longametraxes en que participou destacan Valentina (1982), Si te dicen que caí (1989, Premio Goya ao mellor actor), Amantes (1991), Belle Époque (1992), La niña de tus ojos (1998) e El lobo (2004).

1. Especie de reixa de metal ou madeira que se pon amodo de peitoril para evitar riscos de caídas.

2. ara longa suxeita en dous paus verticais que se utiliza para poñer cousas a secar.

3. Reforzo da orla que forma uns caixóns onde se gardan cousas de pouca importancia.