"Ea" (Contén)

PERSOEIRO

Xornalista, escritor e editor quebequés. É autor de novelas como Un rêve québécois (Un soño quebequés, 1972), Don Quichotte de la démanche (Don Quixote da dislocación, 1975) e Les grands-pères (Os avós, 1978).

PERSOEIRO

Xurista e poeta francés. Redacta o tratado xurídico Coutumes de Beauvaisis (Costumes de Beauvaisis), escrito entre o 1279 e o 1282. É autor de numerosos poemas, e das obras Manekine e Jehan et Blonde.

PERSOEIRO

Dramaturgo. Iniciou a súa andaina coa peza Eugénie (1767) logo de ter escrito varios xoguetes cómicos que serían representados no castelo da familia dos Pompadour. Procesado por falsificación, escribiu as catro Mémoires (Memorias 1773-1774), modelos de panfleto e de sátira social. En 1775 o Teatro da Comedia Francesa presentou un espectáculo baseado na súa peza La précaution inutile ou Le Barbier de Séville (A precaución inútil ou O barbeiro de Sevilla) que, despois dalgúns arranxos, se converteu nun éxito de público e crítica. Nesta peza presenta a Fígaro, un criado intelixente e buscavidas que será o personaxe central de La folle journée ou Le mariage de Figaro (A xornada tola ou As vodas de Fígaro), estreada con notable éxito na Comedia Francesa en 1784, logo de ser censurada en 1781 por constituír unha aceda sátira política da sociedade da Francia prerrevolucionaria. Esta última peza sería o pretexto para un espectáculo homónimo estreado pola compañía...

CIDADES

Cidade do estado de Texas (EE UU) á beira do Neches (114.320 h [1990]). É un centro industrial no que destacan as refinerías de petróleo, a industria química e madeireira, e a construción naval. O seu porto forma, xuntamente cos de Port Arthur, Orange e Port Neches, un dos distritos portuarios de máis tránsito da América do Norte. Así mesmo, é un importante nó de comunicacións, tanto por estrada como por ferrocarril; conta tamén con aeroporto internacional.

PERSOEIRO

Alpinista. Foi a primeira muller que conseguiu escalar o Montblanc (1838). Fundou o Museo de Mineraloxía Alpina de Lausanne.

PERSOEIRO

Avogado e axente secreto, coñecido co sobrenome de Cabaleiro de Eon. Pola súa constitución física afeminada foi encargado por Luís XV para realizar unha misión secreta en Rusia no ano 1756, facéndose pasar por muller, logrou enganar a Emperatriz Isabel I e conseguiu unha mellora das relacións franco-rusas. Loitou durante a Guerra dos Sete Anos (1756-1763) e foi secretario da embaixada francesa en San Petersburgo e Londres (1762-1777). Escribiu Loisirs du chevalier d’Eon (Distraccións do cabaleiro de Eon, 1775).

PERSOEIRO

Dramaturgo. Escribiu, con John Fletcher, unha cincuentena de pezas, que van desde a traxedia á comedia de enredo, da que son considerados, en Inglaterra, os fundadores: Four plays in one (Catro xogos nun, 1608), The knight of the burning pestle (O cabaleiro da man ardente, 1611?) e The scornful lady (A muller desdeñosa, 1616). A súa popularidade foi equiparable á de Shakespeare, polo menos no s XVIII.

PERSOEIRO

Actor, guionista e realizador cinematográfico norteamericano. Foi un dos pioneiros da industria cinematográfica de Hollywood, traballando na Fox e na Warner. Logo de comezar no cine mudo, o seu apoxeo materializouse nos anos vinte, converténdose nun dos primeiros realizadores que dirixía con éxito as comedias musicais como The Broadway melody (A melodía de Broadway, 1929) e creando un estilo propio na MGM. Realizou, entre outras moitas películas, The truant soul (A alma ausente, 1916), Main street (Rúa principal, 1923), Our dancing daughters (As nosas fillas danzarinas, 1928), na que lanzou ao estrelato a actriz Joan Crawford, Maisie goes to Reno (Maisie viaxa a Reno, 1944) e Alias a gentleman (Como un cabaleiro, 1948).

PERSOEIRO

Corredora automobilística. En 1965 gañou a copa feminina do Criterium des Cévennes e a da volta automobilística de Francia (1971 e 1972). En 1971 converteuse na primeira e única muller que desde 1951 participaba nas Vintecatro Horas de Le Mans. Publicou Femme et pilote (Muller e piloto, 1971).

1. Relativo ou pertencente aos beaumonteses.

2. Membro dun bando de Navarra, rival do agramontés, que tomou o nome dos seus xefes, pertencentes á liñaxe de Beaumont, partidarios de Carlos de Viana fronte ao seu pai Xoán II de Navarra.

PERSOEIRO

Escultor, pintor e miniaturista francés. Traballou preferentemente en escultura funeraria. Jean de Berry outorgoulle a dirección das súas obras (1484?) para quen realizou as miniaturas do Salterio. Esculpiu as tumbas de Filipe de Valois e Xoán o bo, e o mausoleo de Carlos V de Francia.

CAPITAIS

Capital do departamento de Oise, na Picardía, Francia, preto de Thérain (54.190 h [1990]). É un núcleo industrial moi coñecido pola confección de tapices. Notre-Dame da Basse-Oeuvre (987-988) é a súa primitiva catedral, de formas sinxelas. A catedral nova é a de Saint-Pierre, de estilo gótico, que, pese a estar só composta de cabeceira e transepto, é unha das máis destacadas de Francia. A cidade, núcleo principal dos belóvacos, foi sometida polos romanos (52 a C) logo da revolta daqueles, adoptando o nome de Caesaromagus. Converteuse en sé bispal; foi un dos centros máis florecentes e poboados do norte de Francia a finais do s XI.

PERSOEIRO

Compositor e organista francés. Foi un dos máis prestixiosos organistas do momento; exerceu en Lyon no Hospice de la Charité, na Académie des Beaux Arts, dende 1763 e en Notre-Dame, dende 1783. Na súa produción destacan numerosas pezas para órgano e as sonatas para teclado e violín.

PERSOEIRO

Cociñeiro. Fundador do primeiro gran restaurante de París entre 1782 e 1786 chamada   Gran Taberna de Londres. É autor do tratado de gastronomía L’art du cuisinier (A arte do cociñeiro, 1814).

PERSOEIRO

Escritora. Licenciouse en Filosofía na Sorbona (1929) onde coñeceu a Jean-Paul Sartre, co que compartiu a vida influíndo notablemente no seu pensamento, e onde traballou como profesora. En 1943 iniciouse como escritora coa novela L´invitée (A invitada), onde enfocou a psicoloxía dos personaxes dun xeito renovador; posteriormente en Les mandarins (Os mandaríns, 1954), Premio Goncourt, reflectiu as loitas do intelectual francés ante a realidade da posguerra. Nos seus libros autobiográficos -Mémoires d´une jeune fille rangée (Memorias dunha rapaza formal, 1958), Une mort si douce (Unha morte tan doce, 1964)-, analizou os feitos da propia vida. Escribiu tamén ensaios sobre a filosofía existencialista, como Pyrrhus et Cinéas (Pirro e Cineas, 1944) e Pour une morale de l´ambiguïté (Para unha moral da ambigüidade, 1947), e de política e feminismo, Le deuxième sexe (O segundo sexo, 1949) e La vieillesse (A vellez, 1970). Con...

PERSOEIRO

Gramático, foi catedrático de Gramática na École Royale Militaire de Metz. É un dos últimos representantes orixinais da tradición de Port-Royal, caracterizándose o seu pensamento pola concreción e a constante atención aos elementos materiais da linguaxe. No ano 1756, á morte de Du Marsais, encargouse de proseguir a redacción dos artigos gramaticais na Encyclopédie de Diderot. A súa obra mestra é a Grammaire générale, ou exposition raisonnée des éléments nécessaires du langage (Gramática xeral ou exposición razoada dos elementos necesarios da linguaxe, 1767).

PARROQUIA

Parroquia do concello de Becerreá baixo a advocación de san Xoán. É o núcleo urbano capital municipal.