"ABI" (Contén)

PERSOEIRO

Duque de Suabia (1057-1080), fillo do conde de Rheinfelden. Obtivo o ducado de Suabia da Emperatriz Inés e casou con Matilde (1059), irmá do Emperador Enrique IV, con quen se enfrontou durante a Querela das Investiduras. Non recoñecido polo Papa Gregorio VII como emperador (1077), foi derrotado por Enrique IV en Turinxia (1078) e morreu en combate.

1. de saber.

2. Que sabe moito.

3. Que xa se sabe porque é público ou é coñecido por todos.

4. sabichón.

PERSOEIRO

Médico e microbiólogo polaco. Naturalizado estadounidense, investigou numerosos virus infecciosos e descubriu e desenvolveu diversas vacinas, como a antipoliomielítica por vía oral.

GALICIA

Fotógrafo e deseñador gráfico. De nome Ramón Orlando López Sabín, iniciouse de xeito autodidacta na fotografía (1975) e fíxose profesional en 1979. Correspondente gráfico da Axencia EFE a partir de 1982, traballou para a Editorial Atlántico (1986-1987) e colaborou con La Voz de Galicia, Ferrol Diario ou Motor 16. Cun arquivo composto por máis de 30.000 fotografías, ilustrou numerosos libros e guías da Coruña, Lousame ou do Camiño de Peregrinación a Santiago. Recibiu o I Premio de Etnografía do Museo do Pobo Galego (1980) e o I Premio Colección Paisaxe da Asociación de Prensa de Ferrol (1989).

1. Arbusto perennifolio e dioico, xeralmente baixo, con follas escamiformes decusadas, e con gálbulas esféricas ou oblongas, pruinosas e dun azul ennegrecido. Dáse sobre os 1.000 m nas cordilleiras da rexión mediterránea.

2. Pequena árbore perennifolia de ata 8 m de altura, frecuentemente en estado arbustivo, con follas lineais apuntadas nas plantas novas e con follas escamiformes imbricadas nas plantas adultas. Ten gálbulas esféricas e de cor vermella escura cando están maduras. Crece en lugares rochosos, como en aciñeirais pouco tupidos ou tras as dunas litorais da rexión mediterránea.

3. Arbusto de porte variable, de follas escamiformes, dispostas en 4 filas e aguzadas. Ten conos carnosos, ovoideos e de cor azul. Conteñen 1-2 sementes. Ten unha madeira de gran valor.

REXIÓNS

Rexión de Italia central, na rexión administrativa de Lacio, que comprende os montes Sabinos, a conca de Rieti, os vales medio e baixo do Turano e parte dos vales do Vellino, do Salto, do Tíber e do Aniene. A súa capital é Rieti. Habitada antigamente polos sabinos, en 290 a C foi sometida por Roma e seguiu a sorte do Imperio. Dividiuse entre os ducados de Spoleto e de Roma, e ao longo do s VIII gozou dunha gran prosperidade ata que foi devastada polos sarracenos (898). Unida á provincia umbra en 1861, en 1927 constituíuse como nova provincia, co nome de Rieti.

PERSOEIRO

Escritor. Impulsor da cultura checa e teorizador da súa literatura, inscribiuse dentro da corrente romántica. Contribuíu á difusión da filosofía de Hegel no seu país. Das súas obras destacan Poesías (1841), o libro de relatos O sepultureiro (1837), a novela Fillos da luz (1863) e o ensaio O comunismo espiritual (1861).

PERSOEIRO

Suposta mártir romana ou antioquense. Os seus actos foron probablemente inventados para explicar o titulus Sabinae, máis tarde titulus Sanctae Sabinae, da basílica do outeiro Aventino en Roma, coñecido xa no s V. Na súa iconografía represéntase ricamente vestida cun veo na cabeza, por ser viúva. Como atributos leva a palma, por ser mártir, e unha espada, instrumento do seu martirio; como atributo persoal unha ánfora, para indicar que asistía aos mártires. A súa festividade celébrase o 29 de agosto.

PERSOEIRO

Mártir. Morreu xunto cous seus irmáns, Vicente e Cristeta, ao esmagárselles a cabeza con pedras ou entre táboas de madeira. Unha serpe custodiou os corpos ata que se enroscou nun xudeu que ía profanalos e que despois se converteu e construíu un templo. Na súa iconografía represéntase con túnica romana e leva como atributo persoal unha serpe. A súa festividade celébrase o 27 de outubro.

PERSOEIRO

Emperatriz romana. Foi muller de Adriano (100) e obtivo o título de augusta (128). Consérvanse dela diversas esculturas e a súa efixie apareceu en numerosas moedas.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Huesca, Aragón, situado no extremo oriental do Canal de Berdún, á dereita do Gállego (8.578 h [2001]). Na súa economía destaca a industria química.

RIOS

Río situado en Texas e Louisiana, EE UU. Nace preto de Dallas e desemboca no golfo de México tras 800 km de percorrido.

PERSOEIRO

Físico estadounidense. Realizou estudos sobre a acústica das salas e a reverberación.

PERSOEIRO

Escritor mexicano. Formouse na Escuela de Filosofía y Letras (1949), onde coñeceu a Juan Rulfo e Guadalupe Dueñas. En 1950 publicou o seu primeiro poemario, Horal, posteriormente publicou Tarumba (1956) e recompilou gran parte da súa obra en Recuento de poemas (1962). Tras a súa visita a Cuba e a decepción política que sufriu co comunismo escribiu Yuria (1967), ao que seguiu Maltiempo (1972). Recibiu o Premio Nacional de Ciencias y Artes (1985).

1. Relativo ou pertencente aos sabinianos.

2. Membro dunha escola de xurisprudencia romana fundada por Caio Casio Lonxino, condiscípulo de Masurio Sabino, de quen tomou o nome. Opostos á escola dos proculeianos, tiveron un talante máis conservador e representaban o ius gentium (normas das relacións cos estranxeiros ou entre estes e os cidadáns). A súa existencia e as súas controversias duraron ata os tempos de Marco Aurelio.