"Cis" (Contén)

PERSOEIRO

Narrador, actor e director. Fundou e dirixiu o semanario Liceo Brigantino (1883-1884). Participou como director de escena na presentación do espectáculo A fonte do xuramento (1882), realizado polo Liceo Brigantino da Coruña sobre un texto de Francisco María de la Iglesia. Publicou Hojas sueltas (1885) e o poema “Queixas” (1899).

PERSOEIRO

Político guineano. Funcionario colonial desde 1944, foi vicepresidente do goberno autónomo (1964-1968) e presidente da República (1968-1979). En 1972 proclamouse presidente vitalicio pero foi derrocado polo seu sobriño, o coronel Teodoro Obiang.

1. Receptáculo esporífero de tamaño relativamente grande.

2. Porción arrendondada do plasmodio dos mixomicetos, que se atopa protexida por unha membrana pluriestratificada. A súa finalidade é  resistir condicións adversas, en especial a falta de humidade.

3. Célula grosa que se atopa no extremo das ramas eréctiles do micelio.

PERSOEIRO

Político mexicano. Oposto á ditadura de Porfirio Díaz, fundou o Partido Nacional Antireeleccionista, que protagonizou a insurrección armada de 1910. Despois do triunfo da revolución, foi elixido presidente (1911) e enfrontouse con Zapata e Orozco. Traizoado por Victorino Huerta, foi asasinado.

PERSOEIRO

Capitán. Foi un dos xefes da Revolta das Comunidades de Castela. Foi derrotado polas forzas reais de Carlos I na Batalla de Villalar, e decapitado.

PERSOEIRO

Escritor. A súa obra foi principalmente poética, aínda que destacou tamén como tradutor e crítico literario. Da súa produción destacan Como un núvoll lleuger (Premio Lletra d’Or 1967) e Poesia Completa (1916-1986) (1986). Recibiu o Premi d’Honor de les Lletres Catalanes (1985).

GALICIA

Pintor e deseñador gráfico. Estudiou na Escola Superior de Belles Arts Sant Jordi de Barcelona, onde perfeccionou o debuxo e contactou cos movementos de vangarda. A partir de 1968 participou nas exposicións ao aire libre, organizadas na praza da Princesa de Vigo. En 1980 instalouse en Vigo para exercer como profesor de debuxo e foi un dos fundadores do grupo Atlántica, co que interveu en numerosas exposicións. Tamén participou nas bienais da Deputación de Pontevedra mentres alternou con exposicións individuais en diferentes cidades españolas. Representou o informalismo expresionista galego e evolucionou cara a composicións máis racionais e frías. Na súa obra distínguese unha primeira época na década de 1960 que se caracterizou por unha abstracción expresionista. A finais da década seguinte abandonou o expresionismo e realizou unha concentración da expresión cunha esencialización das formas, onde chegou á máxima simplicidade, influído polo deseño gráfico. Fuxiu do accesorio en composicións...

GALICIA

Escultor. Coñecido como Acisclo Manzano, formouse como entallador na Escola de Formación Profesional Acelerada de Ourense e en 1958 ingresou na Escola de Artes e Oficios Mestre Mateo de Santiago de Compostela. De regreso a Ourense relacionouse con Xaime Quessada e Xosé Luís de Dios e participou nas actividades do grupo O Volter. Durante as súas viaxes por Europa coñeceu a escultura clásica e a obra de A. Giacometti ou C. Brâncuşi. Iniciou, desde a década de 1960 a renovación da escultura galega, intentándoo desde posicións de vangarda, cunha simbiose entre o mundo mediterráneo e o atlántico. A vinculación co Mediterráneo provén da admiración pola Grecia clásica, a súa estancia en Eivissa e os materiais coma o barro; mentres que o seu atlantismo refírese ao seu sensualismo e un certo lirismo que acompaña as súas obras. Traballou nunha obra neofigurativa, que combinou figuración e abstracción, en esculturas onde a figura humana está sempre presente, de forma fragmentada (Torso de dama,...

PERSOEIRO

Arquitecto e enxeñeiro. En 1751 substituíu a Pedro Martín Cermeño na planificación da Universitat de Cervera e foi enxeñeiro director en Catalunya.

PERSOEIRO

Militar. Capitán do exército en Galicia, foi fusilado en Carral pola súa participación no Levantamento de 1846.

GALICIA

Escritor e mestre. Coñecido como Paco Martín, está considerado como un dos narradores máis destacados do panorama literario galego. Ademais de diversas actividades relacionadas co mundo da pedagoxía, foi director do departamento de Produción de Material Didáctico para o ensino en galego da Consellería de Educación e é membro do consello de redacción de A Trabe de Ouro. Colaborador en diversas publicacións periódicas, dirixiu o suplemento infantil Axóuxere, de La Región (1974-1975), e realizou o traballo de investigación da cultura popular O libro das adiviñas (1975), en que se comparan as composicións en galego con outras procedentes de diversas linguas. Ademais, no apartado didáctico cómpre salientar os libros Lúa Nova 1 e 2 (1978), Con xente miúda 1 e 2 (1985), Galego 1 e 2 (1985) e a unidade didáctica Álvaro Cunqueiro (1991). Da súa abundante produción literaria destacan Muxicas no espello (1971), O libro das adiviñas (1975), No Cadeixo (1976), finalista do Premio Galaxia de Novela;...

PERSOEIRO

Arbitrista. Fixo recomendacións ao erario público para impulsar a actividade económica e mellorar as condicións das clases humildes. Escribiu Memoriales o discursos para remediar la despoblación, la pobreza y la esterilidad de España (1656).

PERSOEIRO

Poeta, filósofo e político. Sufriu exilio nos períodos absolutistas e ocupou cargos de embaixador, deputado, ministro de Estado (1822, 1834-1835, e 1844-1846) e presidente do goberno (1834-1835). Da súa obra dramática, en que evoluciona desde o neoclasicismo ao romanticismo moderado, destacan La viúda de Padilla (1814), Edipo (1829) e La conjuración de Venecia (1834).

GALICIA

Político, VII marqués de Valladares. Foi elixido deputado polo Reino de Galicia (1820-1821) e pola provincia de Ourense (1834-1836), cargo desde onde defendeu a capitalidade de Vigo. Senador pola provincia de Lugo (1840-1841) e por designación real (1846-1847), foi gobernador e presidente da Deputación Provincial de Pontevedra (1836) e alcalde de Vigo (1843-1844).

PERSOEIRO

Xeólogo. A súa actividade investigadora centrouse no estudo da evolución dos terreos metamórficos da antiga cordilleira herciniana nas áreas de Galicia e Castela e colaborou na elaboración de diversos mapas xeolóxicos a escala 1:50.000 e 1:200.000 de Asturias, Castela, Catalunya e Galicia.

GALICIA

Guerrilleiro antifranquista. Coñecido como Pancho, incorporouse á guerrilla en 1948 e participou nas accións que realizou a IV Agrupación de Guerrillas. Pertenceu ao comité rexional do Partido Comunista (1949-1950).