"CIA" (Contén)

1. Antocianina responsable da coloración das rosas vermellas.

2. Grupo de colorantes catiónicos de molécula constituída por dous núcleos heterocíclicos unidos por unha cadea polimetínica, descubertos por C. G. Williams en 1856. O seu grupo cromóforo é o sistema polimetínico de dobres enlaces conxugados cos dous heteroátomos terminais. Os dous heterociclos das cianinas propiamente ditas están nitroxenados e os das cianinas aniónicas, ou oxonois, están osixenados, mentres que nas merocianinas un ciclo contén nitróxeno e outro osíxeno. Algunhas cianinas aplícanse nas emulsións fotográficas, sensibles tan só á luz violeta e azul, para sensibilizalas ao verde e ao amarelo (emulsións ortocromáticas) ou a todo o espectro visible (emulsións pancromáticas).

PERSOEIRO

Político italiano, conde de Cortellazzo. En 1930 casou con Edda, filla de Mussolini, quen o nomeou subsecretario de Estado, ministro de Prensa e Propaganda (1935) e de Asuntos Exteriores (1936). Propugnou a política imperialista da Italia fascista. Mussolini retirouno do ministerio e nomeouno embaixador no Vaticano. Na reunión do Gran Consello Nacional fascista (25 de xullo de 1943) encabezou o grupo de xefes fascistas que votou a favor do derrocamento de Mussolini. En Verona, foi detido e xulgado por un tribunal especial; condenado a morte, fusilárono o 11 de xaneiro de 1944. Nos seus Diarios relata o funcionamento interno da Italia fascista.

1. Relativo ou pertencente ás cianobacterias.

2. Bacteria do filo das cianobacterias.

3. Filo de bacterias fotosintéticas, anteriormente chamadas algas azuis ou cianofíceas, que levan a cabo unha fotosíntese osixénica (teñen dous fotosistemas) e posúen un sistema de pigmentos similares nalgúns aspectos ao das eucariotas. Trátase dun grupo estruturalmente diverso, con formas unicelulares, coloniais ou tamén filamentosas. Polo xeral teñen a capacidade de fixar o nitróxeno atmosférico, capacidade relacionada coa presenza de células especializadas ou heterocistos; isto confírelle unha grande importancia no desenvolvemento dalgúns ecosistemas. Comprende uns 150 xéneros entre os que destacan Nostoc, Microcystis, Anabaena e Azolla.

1. Relativo ou pertencente á cianose.

2. Persoa que sofre cianose.

1. Aplícase á substancia que ten a capacidade de producir unha cianose.

2. Gas altamente tóxico, pseudo-halóxeno, que se obtén por oxidación dos ións cianuro, por exemplo, con cobre(II):4NaCN+2CuSO 4 → (CN) 2 + 2Na 2 SO 4 +2CuCN. Emprégase en síntese orgánica como fumigante e como combustible de foguetes.

1. Proceso de cementación dos aceiros cun baño de sales fundidos a unha temperatura aproximada de 800°C. O baño normalmente está formado por cianuro (70%), carbonato (25%) e, como estabilizador, cloruro sódico. Durante o proceso difúndese carbono e, en menor proporción, nitróxeno pola superficie do metal. A cianuración emprégase principalmente para cementar pezas pequenas e ten a vantaxe de ser un método rápido que permite temperar o aceiro sen volver quentalo, ademais de deixar as pezas lisas e limpas.

2. Procedemento de obtención do ouro e da prata que consiste en tratar o mineral cunha solución de cianuro alcalino en presencia de aire. O ouro ou a prata disólvense por formación dos cianocomplexos, moi estables: 4Au + 8NaCN+O 2 +2H 2 O→4Na[(CN) 2 Au]+4NaOH. A precipitación do metal prodúcese por cementación con cinc.

1. Relativo ou pertencente ao ácido cianúrico.

2. Trímero do ácido ciánico.

1. Tomar algún tipo de alimento como cea.

2. Tomar a cea. Na tradición oral recóllense ditos como: “A quen has dar de cear, déixao merendar. Cea pouco e come máis; durme en alto e vivirás. O que cea e vaise deitar, mala noite quer pasar”.

1. Ir cara a atrás.

2. 1. Remar cara a atrás, especialmente ao facer a ceavoga.

   2. Nas embarcacións de propulsión mecánica, facer xirar as hélices en sentido oposto ao de avance.

3. Facer que algo vaia para atrás.

CONDADOS

Condado de Irlanda, situado no Munster (4.701 km2; 126.130 h [1996]). A capital é Trá Li (16.988 h [1986]).